Портал:Зиндагинома

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
вироиш  

Портали Зиндагинома

Зиндагинома ва ё Биография ин маълумоти хаттӣ дар бораи шахсе мебошад Дар китобҳо ва энстсиклопедияҳо зиндагиномаҳо маълумот дар бораи фаъолият зисту зиндагони, эҷодиёти олимон, нависандагон, шоирон ва сарварон нақл карда мешавад. бештар...

вироиш  

Мақолаи барҷаста

Адаш Истад (Истадов)- (7 сентябри соли 1946), насрнавис ва рӯзноманигори шинохтаи тоҷик. Дорандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ. Узви Иттифокҳои нависандагон (1975) ва журналистони Тоҷикистон.

Зиндагинома

Адаш Истад (Истадов) 7 сентябри соли 1946 дар деҳаи Ӯташиқи ноҳияи деҳотии Самарқанди вилояти Самарқанд ба олам омадааст. Соли 1964 ба факултаи суханшиносии тоҷики Донишгоҳи давлатии Самарқанд дохил шуда онро соли 1969 хатм мекунад. Фаъолияти рӯзноманигориро А.Истад соли 1969 дар идораи рӯзномаи ҷумҳуриятии “Комсомоли Тоҷикистон” ба сифати ходими адабӣ шурӯъ кардааст. Сипас ӯ дар идораи рӯзномаи “Маданияти Тоҷикистон” (сипас он “Адабиёт ва санъат” ном гирифт), идораи радиои Тоҷикистон дар шӯъбаҳои гуногун адои вазифа мекунад. Адаш Истад соли 1975 узви Иттиҳодияи адибони шӯравӣ гардид. Соли 1990 барои як силсила мақолаҳои дар руҳияи ошкорбаёнӣ навиштааш ӯ ба мукофоти ҷумҳуриявии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ мушарраф шуд. А.Истад то соли 1993 дар идораи ҳафтаномаи адабии “Адабиёт ва санъат” ба сифати муовини сардабир адои вазифа мекард. Ӯ соли 1993 ба Самарқанд баргашта дар идораи “Овози Самарқанд” дар вазифаи мудири шуъбаи маънавиёт ва баъд дар рӯзномаи “Овози тоҷик” паёмнигори вилоятӣ гардид. А.Истад ҳоло бознишаста буда дар деҳаи Боги тиллои ноҳияи Самарқанди вилояти Самарқанди Ӯзбекистон умр ба сар мебарад ва бо корҳои эҷодӣ машгул аст. Моҳи феврали соли 2008 Веб-блоги худ «Герби шердор»-ро таъсис намуд, ки дар он шеъру ҳикояҳо ва мақолаҳояшро мегузорад.

Эҷодиёт

Рӯзноманигорӣ, кор дар идораҳои нашрияҳои ҷумҳурӣ ва вилоятӣ, радио машғулияти асосии А.Истад аст. Мақолаҳои машҳури А.Истад асосан ба эҳёи фарҳанги ғании миллӣ бахшида шудаанд. Агар дар мақолаи “Анъанаи нек куҷост?” (“Адабиёт ва санъат”, 11 августи с.1988) ӯ дар бораи эҳёи маданияти либоси тоҷикӣ ҳарф занад, “Номҳо – нишони маърифат” (“Адабиёт ва санъат”, 8 декабри соли 1988) дар бораи суннати номгузории миллӣ баҳс мекунад. Вале мақолаҳои дигари ӯ чун “Забони миллат – пояи миллат” (“Комсомоли Тоҷикистон”, 7 декабри соли 1988), ”Хоҷа Аҳрор кӣ буд?” (“Тоҷикистони советӣ “, 27 ноябри соли 1988), “Расмулхати бобоӣ – нури басари моӣ!” (Адабиёт ва санъат”, 2 ноябри соли 1989), “Миллати тоҷикро тақсим накунед!” (“Адабиёт ва санъат”, 5 августи соли 1991), “Рамзҳои миллӣ кадомҳоянд?” ва ғайра дар байни зиёиён гарм пазироӣ шуда буданд. Асосан рӯ овардани адиб ба масъалаҳои тунду тези эҳёи фарҳанги миллӣ аз чопи мақолаи ӯ “Интернационализм аз чӣ сар мешавад?” (“Адабиёт ва санъат”, 28 маи соли 1987) оғоз ёфт, ки барои он муалиф ба танқиди доимии котиби дуюми КМ ПК Тоҷикистон П.Лучинский дучор шуда буд. Аммо бозсозӣ ва ошкорбаёнии горбачевӣ, ки аллакай оғоз ёфта буд, ба адиб имкон медод, ки масъалаҳои доғи ҷомеаро чун солҳои собиқ дар ҳикояҳои фантастикӣ нею ба воситаи мақолаҳ ои рӯшодгӯёнаи публисистӣ ифода кунад. Ӯ радиопйесаеро бо номи “Таркиш” навишт, ки он дар хазинаи радиои тоҷик ҳамчун аввалин пйесаи махсус барои радио ба тоҷикӣ навишташуда нигоҳ дошта мешавад. Ҳикояҳои илмӣ – хаёлии А.Истад аз соли 1966 ин ҷониб чоп мешаванд. Маҷмӯаҳои ӯ “Мавҷи хаёлот”(1970), “Суруди офтоб” (1974), “Замир”(1978), “Дарахти пахтачормағз” (1981), “Баъди ҳазор сол” (1988) ҳикояҳои дар жанри илмӣ – фантастикӣ навиштаи ӯро дар бар гирифтаанд. А.Истад барои бачаҳо афсонаҳои адабӣ низ навиштаст. Асоси афсонаҳои ӯро ривоятҳои мардумие ташкил додаанд, ки худ аз мардуми Самарқанд солҳ ои гуногун шунидааст. Чунин афсонаҳои адабӣ дар маҷмӯаҳои ӯ “Парвози меъмор” (1985) ва “Чароғи сеҳрнок” (1989) чоп шудаанд. А.Истад дар жанри насри таърихӣ низ қувва озмудааст. Силсилаи ҳикояҳои таърихии (маҷмӯаҳои) “Борбад” (ба заб.русӣ) ва “Ҳикояҳо аз рӯзгори Борбад” (1990)-и ӯ аз рӯзгори мусиқори бузурги Осиёи Марказӣ Борбади Марвазӣ нақл мекунад ва дар шакли китоб ба забонҳ ои тоҷикӣ ва русӣ ба табъ расидаанд. Маҷмӯаи нави насру назми ӯ соли 2008 бо номи «Оҳангҳои Самарқанд» дар Душанбе чоп шуд. А.Истад муаллифи бисёр ҳикояҳои ҳаҷвӣ низ мебошад, ки онҳо дар маҷаллаи ҳаҷвии “Хорпуштак”, маҷаллаи адабии “Садои Шарқ”, рӯзномаи “Адабиёт ва санъат” ва дигар нашрияҳо рӯи чопро дидаанд. А.Истад муаллифи мазҳакаҳои “Хӯса”(1995) ва “Шайтонпарӣ” (1996) низ мебошад. Театр-студияи “Овози Самарқанд” мазҳакаи “Хӯса”-ро соли 1995 дар таҳияи Артисти халқии Тоҷикистон Бурҳон Раҷабов дар Самарқанд ба саҳна гузошт. Соли 1989 Адаш Истад дар маҷаллаҳои “Чашма” ва “Родник” барои хурдтаракон як силсилаи ҳикояҳоро ба табъ расонид, ки онҳо “Саргузашти Нахӯдак” номида шудаанд. Дар ин ҳикояҳо қаҳрамони афсонаҳои халқии тоҷикӣ Нахӯдак симои замонавӣ пайдо карда ба як персонажи барои хурдтаракон шавқовар ва ибратомӯз табдил меёбад. Ин асарҳо давоми сабки афсонабофии бадеии ӯст, ки дар маҷмӯаҳои афсонаҳои ӯ равшан зоҳир шудаанд. Ҳикояҳои Адаш Истад ба забонҳои ӯзбекӣ, русӣ, украинӣ, белорусӣ, чехӣ, қирғизӣ, туркманӣ, озарӣ ва ғайра тарҷума ва чоп шудаанд. Адаш Истад низ бисёр ҳикояҳо ва радиопйесаҳои адибони кишварҳои гуногунро ба забони тоҷикӣ тарҷума кардааст. Ҳафт ҳикояи хаёлӣ ва фалсафии А.Истад ба забони русӣ дар маҷмӯаи “Вселенское время” (нашриёти “Адиб” Душанбе , 1988) дар тарҷумаи Л.Синицина, М.Табачников ва В.Чередниченко ба табъ расидаанд.

Эҷодиёт дар Самарқанд

Зинаи нави эҷодиёти адиб баъди бозгашти ӯ ба Самарқанд соли 1993 оғоз меёбад. Дар рӯзномаҳои “Овози тоҷик” ва «Овози Самарқанд» соли 1994 паи ҳам ҳикояҳои “Домоди якрӯза”, “Кӣ чӣ мехонад?”, “Иқтисоди бозор дар оила”, “Рӯзи охирин” (дар бораи Мирзо Улуғбек), “Санги сарнавишт” чоп шуданд ки аз ҷониби аҳли адабу фарҳанг баҳои баланде гирифт. Дар рӯзномаи “Овози Самарқанд” (25 октябри соли 1994) ба ин ҳикоя тақризи доктори улуми филологӣ, профессор Садрӣ Саъдиев чоп шудааст. Ин ҳикояро баъд рӯзномаи “Овози тоҷик” (29 апрели соли 1995) ва рӯзномаи вилоятии Самарқанд “Зарафшон” (10 сентябри соли 1995 ба забони ӯзбекӣ дар тарҷумаи Ҷамол Сироҷиддин) ба табъ расониданд. Соли 1995 А.Истад дар рӯзномаҳои “Овози тоҷик” ва “Овози Самарқанд” ҳикояҳои “Нардбони Ҳоҷа”, “Даҳшатқул”, “Мазори деҳаи Муғон” ва “Пир дар осмон”-ро ба табъ расонид, ки як тарзи инъикоси бадеии қишри рӯҳонии ҳаёти маънавии Самарқанд аст. бештар...

вироиш  

Акси барҷаста

  • Mirsakar.jpg

Мирсаид Миршакар - шоир, ходими ҷамьиятӣ, Шоири халқии Тоҷикистон (1962).

вироиш  

Зиндагиномаи барҷаста

Басир Расо - журналист, шоир, нависанда, сармуҳаррири моҳномаи «Хорпуштак» ва адиби шинохтаи тоҷик буд. Узви Кумисюни оштии миллӣ. «Ходими шоистаи маданият» ва нишони «Аълочии матбуоти тоҷик». Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1962) ва узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1971)

бештар...

вироиш  

Оё шумо медонед...

Портал:Зиндагинома/Оё шумо медонед

вироиш  

Ахбори Зиндагинома

Портал:Зиндагинома/Ахбори Зиндагинома

вироиш  

Порталҳои алоқаманд

Портал:Зиндагинома/Порталҳои алоқаманд

вироиш  

Гурӯҳҳо

  • Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
  • Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
  • Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
  • Гурӯҳ:Рӯихати академикон
  • Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон
  • Гурӯҳ:Санъати Тоҷикистон
  • Гурӯҳ:Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
  • Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Тоҷикистон
вироиш  

Ситатаҳо

Зиндаву ҷовид монда ҳар, ки накуном зист,
К-аз ақибаш зикри хайр зинда кунад номро.
Дар бораи таъсири Аҳмади Дониш дар роҳи тараққиёти минбаъдаи адабиёти тоҷик ва махсусан насри бадеии он Садриддин Айнӣ чунин гуфтааст:
«Дар ҳамон вақтҳо (яъне дар вақти барои аввал хондани «Наводир-ул-вақоеъ» дар солҳои 1897 - 1898) ман орзу мекардам, ки «бояд кас насрнавис шавад ва агар ин мақсад ба даст дарояд, монанди Аҳмад Махдум насрнавис шавад, ки воқеаҳоро дар пеши хонанда бо забони сода муҷассам кунонда нишон дода тавонад… Фикри соданависӣ ҳам дар ман баъд аз шинос шуданам бо «Наводир-ул-вақоеъ» пайдо шуд, чунки забони ин китоб ба хонандагони замони ҳозира хеле душвор намояд ҳам (ва дар ҳақиқат хеле душвор ҳам ҳаст), дар он замонҳо, ки ман ба ин китоб ошно шудам, нисбат ба дигар китобҳо ва аз он чизҳо, ки иншонависони ҳамон замон менавиштанд, хеле осон буд»
Рӯзе дар хонаи нависанда Ҷалол Икромӣ нишасте ба ифтихори Бобоҷон Ғафуров барпо шуд. Иддае аз аҳли илму адаб гирд омаданд. Аз ҷумла Мирзо Турсунзода ва профессор Иосиф Самойлович Брагинский ҳозир шуданд. Яке аз аҳли нишаст Бобоҷон Ғафуровро шодбош гуфт ва таъкид кард, ки чун Ғафуров ба унвони сарвари Тоҷикистон (солҳои 1946-1956) ва донишманди забардасте барои миллат хидматҳои бузург кардааст, бахусус пас аз чоп шудани китоби «Тоҷикон» месазад, ки ӯро падари миллат бигӯем. Б. Ғафуров сухани ӯро бурид ва гуфт:
«Камина падари миллат нестам, фарзанди миллат ҳастам, ки мехоҳам хидмат кунам. Падари миллат устод Айнӣ буд, ки барои умри дубора ёфтани тоҷикон бештар аз ҳар касе мубориза кардааст ва ба ғалаба расидааст.»
Ин сухани Ғафуров ба аҳли маҷлис хуш омад. Аввал рӯҳу равони падари миллатро табрик хонданд ва баъд фарзанди миллатро шодбош гуфтанд.[1]


Чунончи, дар сарсухани китоби "Тоҷикон" Бобоҷон Ғафуров менависад:
«Китоби якӯм аз чор фасл иборат аст. Фасли якум ба тавсифи сохти ҷамоати ибтидоӣ дар Осиёи Миёна бахшида шудааст. Дар фасли дувум ҳаёти қавму қабилаҳои мухталиф – аҷдоди тоҷикон дар давраи инкишофи муносибатҳои ғуломдорӣ тавзеҳ меёбад. Дар фасли севум тақдири таърихии Осиёи Миёна дар давраи зуҳури муносибатҳои феодалӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтааст. Фасли чорум вазъияти Осиёи Миёнаро дар давраи тараққиёт ва барқарории сохти феодалӣ баён мекунад. Китоби дувум фаслҳои панҷӯм ва шашӯмро дар бар кардааст: фасли панҷӯм таърихи халқи тоҷикро аз ибтидои асри ХVI то миёнаи асри ХIХ ва фасли шашӯм аз ҳамроҳшавии Осиёи Миёна ба Россия ва тараққӣ ёфтани муносибатҳои капиталистиро то ғалабаи Револютсияи Кабири Сотсиалистии Октябр тавсиф менамояд.»
[2] Аҳамияти оламшумули таърихии китоби «Тоҷикон» - и академик Бобоҷон Ғафуров дар аз ҷониби Президенти Тоҷикистон дар сарсухани нашри китоби «Тоҷикон», соли 1998 чунин омадааст:
«Вай (яъне Бобоҷон Ғафуров), - навиштааст Эмомалӣ Раҳмон - бо чопи шоҳасари бузурги худ – «Тоҷикон» натанҳо миллати тоҷик, балки тамоми форсизабонони олам, мухлисону ҳаводорони тамаддуни Шарқ ва сокинони Осиёи Марказиро бо як сарчашмаи нерубахшу пурбаҳо шодком сохт.»
[3]
вироиш  

Мавзӯҳои Зиндагинома

Олимони барҷастаи Тоҷикистон

Низом Нурҷонов – олим, театршинос, мунақид, доктори илмҳои таърих, профессор, Аълочии фарҳанги Тоҷикистон.

Зиндагинома

Низом Нурҷонов 18 декабри соли 1923 дар шаҳри Бухоро ба дунё омад. Нурҷонов дар айни авҷи балоғат буд, ки Ҷанги Бузурги Ватанӣ шурӯъ шуд, ӯ низ соли 1942 ба хидмати аскарӣ рафт. Пас аз хизмати сарбозӣ, соли 1947 Низом Нурҷонов Институти давлатии педагогии ба номи Т.Г.Шевченко (ҳоло Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣро хатм намуда, ба фаъъолияти омӯзгорӣ шурӯъ менамояд. Дар канори кори аслии худ аз соли 1948 бо машварати мардумшиносони рус ба гирдоварии маводдди марбут ба расму ойинҳои мардумӣ машғул мешавад. Соли 1949 вориди аспирантураи шӯъбаи Ленигради (ҳоло Санкт-Петербург) Фарҳангистони улуми Иттиҳоди Шӯравӣ (СССР) мешавад. Яке аз мардумшиносони машҳур пруфесур Н.А.Кисляков роҳбари илмии ӯ таъйин мегардад. Н.Нурҷонов соли 1951 дар мавзӯи «Решаҳои теотри мардумии тоҷикон» (Дар асоси маводди вилояти Кӯлоб) рисолаи номазадии худро дар шаҳри Ленинград дифоъ карда, барои кор ба Институти таърихи Фарҳангистони улуми Тоҷикстон меояд.

Нурҷонов аз соли 1952 то ба имрӯз на фақат дар Пажуҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии Академияи илмҳои Тоҷикистон фаъолият дошт ва шӯъбаи таърихи санъатро асос гузошта, аз соли 1958 мудирияти онро худ бар ӯҳда дошт, балки дар донишгоҳҳои Тоҷикистон фаъъолияти омӯзгорӣ низ кардааст. Аз соли 1953 аввал дар Донишкадаи давлатии педагогии Душанбе, баъдан дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (ҳоло ДМТ) ва аз соли 1967 дар Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода барои донишҷуён дарс гуфта, соли 1970 сазоври унвони профессорӣ гардидааст. Аз соли 1961 узви Иттифоқи Нависандагони Иттиҳоди Шӯравӣ ва Тоҷикистон низ будааст.

Фаъолияти илмӣ

Донишманд ба таври мунтазам дар корҳои таҳқиқӣ ширкат намудааст: Кӯлоб (1948), Ғарм (1952-1954), Зарафшони Боло (1957-1960), Бухоро (1958-1961), Помири ғарбӣ (1959-1971), вилояти Ленинобод (ҳоло вилояти Суғд, 1961-1965). Ҳамчунин сафарҳои зиёди илмӣ дар деҳоти тоҷикнишини гуногуни Осиёи Марказӣ доштааст. Професор Нурҷонов дар бораи таърихи театри муосири тоҷик, шахсиятҳои маъруфи он асарҳои зиёде дорад. Соли 1956 рисолаи илмии Н.Нурҷонов дар шакли китоб бо номи «Театри мардумии тоҷик: бар асоси маводи вилоят Кӯлоб» ба забони русӣ чоп шудааст. Соли 1968 Низом Нурҷонов дар мавзӯи «Таърихи театри шӯравии тоҷик (солҳои 1917-1941)» рисолаи доктории худро дифоъ кардааст.

Осор

  • «Дар олами балет» (1975),
  • «Муҳаммадҷон Қосимов» (1978; 2007),
  • «Драмаи халқии тоҷик» (1985),
  • «История таджикского совесткого театра» (солҳои 1917-1941) (1967),
  • «Таджикский театр» (1968),
  • «Аслӣ Бурҳонов» (1982),
  • «Малика Собирова» (2001),
  • «Театральная и музыкальная жизнь столицы государства Саманидов (Х1Х-ХХвв.)» (2001),
  • «Традиционный театр таджиков» (2002, дар ду ҷилд),
  • «София Тӯйбоева» (2007),
  • «Олами беканори рақси тоҷик» (2004),
  • «Ҳоҷиқул Раҳматуллоев» (2005),
  • «Ҳошим Гадоев» (2007),
  • "Фаррух Қосимов" (2009),
  • «Мавригӣ (Мусиқии анъанавии эрониёни Бухоро)» (бо ҳамкории Б.Қобилова) (2008),
  • «Ато Муҳаммадҷонов» (2010),
  • «Музыкалное искусство Памира» (Ба ҳамкории Ф.Кароматов, Б.Қобилова) (2010)
  • ва ғайра дар шинос намудани бахшҳои гуногуни фарҳанги ҳунарии касбӣ ва суннатии тоҷикон арзиши баланд доранд.[4]

бештар...

вироиш  

Коре, ки Шумо метавонед кард

  1. Мақолаву вироишоти нав таълиф намоед.
  2. Иловаву таҳрири мақолаҳои нопурраро ба анҷом расонед.
вироиш  

Викилоиҳаҳо

Портал:Зиндагинома/Викилоиҳаҳо

вироиш  

Викимедиаҳои Алоқаманд”

Зиндагинома дар Викиахбор     Зиндагинома дар Викиситата     Зиндагинома дар Викикитобҳо     Зиндагинома дар Викисарчашма     Зиндагинома дар Викилуғат     Зиндагинома дар Викимедиаи Умумӣ
Ахбор Ситатаҳо Матнҳо ва китобҳо Матнҳо Фарҳанг Аксҳо
Ба навкорон · Ҷамоат · Порталҳо · Мукофотҳо · Лоиҳаҳо · Дархостҳо · Баҳодиҳӣ

Кеши сервер холи карда шавад

  1. М. Шакурӣ
  2. Ғафуров Б. Тоҷикон. Таърихи қадим, асри миёна ва давраи нав. Китоби 1,2. - Душанбе, 2008, с.10
  3. Ғафуров Б. Тоҷикон. Таърихи қадим, асри миёна ва давраи нав. Китоби 1,2. - Душанбе, 2008, с.5
  4. [1]