Роберт Саполски

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Роберт Саполски

Роберт Саполски (инглисӣ: Robert Sapolsky, 1957) донишманди улуми аъсоб, инсоншиноси зист, ва нахустии шиноси аҳли Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Ӯ ҳамчунини нависанда ва устоди донишгоҳ аст.

Оғози зиндагӣ ва таҳсилот[вироиш]

Саполски дар Бруклин, Ню-Йорк дар оилаи аз муҳоҷирони Шӯравӣ ба дунёи омад. Ӯ ба унвони як яҳӯди ортодокс бузург шуд дар ҳоле, ки вақташро бо хондани дарбора Горилла ва тасаввури зиндагӣ бо онҳо майгузаронад. Ӯ 12 сола буд, ки барои нахусти шиносони нома май навишт. Дар даврони дабиристони дарбораи нахусти шиноси мутолиа мекард ва ба омӯхтани забон савоҳилӣ мепардохт. Саполски худашро як худо нобовар тавсиф карда аст. Ӯ дар суханрониаш барои бунёди раҳои аз дайн гуфта аст, ки то ҳудуди 13 солагӣ дар хона ба унвони фардии мазҳабии (яҳӯдӣ ортодокс) бузург шуда аст ва дар даврони булӯғи худашро аз ҳар бовари мазҳабӣ раҳо карда аст.

Саполски дар 1978 милодии лисансашро дар инсоншиноси зистӣ аз донишгоҳи Ҳарвард дарёфт кард. Ӯ сипас ба Кения рафт то дар табиат ба мутолиа бар рӯй анитари дами кӯтоҳи вақти сарфи намояди. Ваии пас аз он ба Ню-Йорк бозгашт ва мадраки пи-эйч-ди худро дар асаб шиносӣ аз донишгоҳи Рокфеллер дарёфт кард.

Саполски аз авохири даҳаи 70 милодӣ то авохири даҳаи 90 милодӣ ҳар сол ба Африқо бози маиигашт ва ба муддат 8 то 10 соъат дар рӯз (дар бозаи ҳоии чаҳор моҳа) ба мутолиа бобӯнҳо мепардохт.

Кор[вироиш]

Саполски акнӯни устоди донишгоҳ Ста́нфорд дар заминаи улӯми зистшинос, асаб шиносӣ, ва ҷарроҳии мағз ва аъсоб аст. Заминаи мутолиъотии ӯ бар масоилии монанди фишори равонӣ ва инҳитот асабӣ, ва ҳамчунини истиротижии ҳоии жени дармонӣ барои муҳофизат аз асаб ҳоии ҳассос мутамарказ аст.

Дар ҳоли ҳозири ӯ бар рӯй текникҳо интиқоли женҳо барои қавии сохтани селлулҳо асабӣ дар муқобили асарот нотавон кунанда чун Глюкокортикоид кор мекунад. Ӯ бо мутолиаи ҷамъиятӣ аз анитари дами кӯтоҳи дар Кения манбаи стресс ва робитаи шахсият ва улгӯҳо беморӣҳо муртабит бо стрессро дар онҳои мавриди баррасии қарор дода аст.

Пажӯҳишҳо Саполски ба таври густардаи тавассути нашриётии чуни шабака National Geographic, Ню Йорк Таймз, ва донишгоҳи Ста́нфорд мавриди тавваҷуҳи қарор гирифта аст.

Ҷоизаҳо[вироиш]

Манбаъ[вироиш]