Роҳнамо:АФБ барои ҳиндӣ ва урду

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

The charts below show the way in which the Алифбои Фонетикии Байналхалқӣ (АФБ) represents ҳиндӣ and урду pronunciations in Wikipedia articles.

See Hindustani phonology for a more thorough discussion of the sounds of Hindi-Urdu. See Devanagari and Urdu alphabet for help converting Hindi and Urdu spelling to pronunciation.

IPA Hindi Urdu Approximate English equivalent
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|k]] ک sky
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]] کھ ache (khh sound)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɡ]] گ again
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɡʱ]] گھ aghast
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ŋ]] ن bank (mostly Hindi; Urdu uses [n] (ن)).
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]] چ catch
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|tʃʰ]] چھ choose
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]] ج jazz
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|dʒʱ]] جھ hedgehog (strong jhh sound)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɲ]] ن roughly like canyon (mostly Hindi; Urdu uses [n] (ن)).
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ʈ]][1] ٹ artist
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ʈʰ]][1] ٹھ Thai, tarp
(deeper thh sound)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɖ]][1] ڈ odd, depot
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɖʱ]][1] ڈھ adhere
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɳ]] ن bunny (mostly Hindi; Urdu uses [n] (ن)).
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]][1] ت، ط kite
t̪ʰ[1] تھ thump (dental thh sound)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]][1] د the
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|d̪ʱ]][1] دھ within (as a dhh sound, tongue touches palate, strong air exhalation)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|n]] ن not
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|p]] پ pencil
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]] پھ pith (phh sound)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|b]] ب butter
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]] بھ abhor
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|m]] م much
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|j]] ی yak
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|r]] ر rapture (r may be trilled)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|l]] ل leaf
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ʋ]][2] و varies between w and v
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ʃ]] ش shoe (light s with h sound)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ʂ]] ش/س assure
(strong s; no h sound) (mostly Hindi; Urdu uses either [ʃ] (ش) or [s] (س)).
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|s]] ث، س، ص sue
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|h]] ح head
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|q]] क़ ق quail (k in the throat, tongue not touching palate) (mostly Urdu; sometimes substituted for [k] (क) in Hindi)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|x]] ख़ خ Bach (kh in the throat, tongue not touching palate) (mostly Urdu; sometimes substituted for [kʰ] (ख) in Hindi)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɣ]] ग़ غ similar to a French r (mostly Urdu; sometimes substituted for [ɡ] (ग) in Hindi).
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|z]] ज़ ذ، ز، ض، ظ zen, zero
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ʒ]] झ़ ژ pleasure, seizure
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɽ]] ड़ ڑ gourd
ɽʱ ढ़ ڑھ as [ɽ] plus h; somewhat as the US: warhead or Greek rho
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|f]] फ़ ف phantom, food (f sound)
IPA Hindi Urdu Approximate English equivalent
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ə]][3] अ, प اَ، بَ strut, but
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]] आ, पा آ, بَا far, heart
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɪ]][4] इ, पि اِ، بِ dill, still
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]][4] ई, पी اِی، بِی feed
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ʊ]][4] उ, पु اُ، بُ book, took
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]][4] ऊ, पू اُو، بُو moon
ऋ, पृ ری، پر Syllabic ‹r›: repaired
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]] ए, पे اے، بے Yale
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɛː]] ऐ, पै اَے، بَے rain,, feign
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|]] ओ, पो او، بو roar
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɔː]] औ, पौ اَو، بَو know, hoe
 ̃ ـں nasal vowel faun
([ãː, õː], etc.)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ŋ]], [[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɲ]], [[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɳ]], [[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|n]], [[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|m]],  ̃ ـں jungle
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ɦ]] ه ahead
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ˈ]] stress
(placed before stressed syllable)
[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ː]] doubled consonant


  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 To an English-speaker's ear, [ʈ ʈʰ t̪ t̪ʰ] all sound like /t/, and [ɖ ɖʱ d̪ d̪ʱ] all sound like /d/. However, to a Hindi-Urdu-speaker's ear, each is a very different sound. [t̪ d̪] are like the Spanish or French [t d], with the tongue touching the teeth. [t̪ʰ d̪ʱ] are how a Hindi-Urdu speaker hears English [[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|θ]] [[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ð]]] (the th and dh sounds). Hindi-Urdu [ʈ ɖ] are pronounced with the tongue further back, touching behind the teeth mid-palate. [ʈʰ ɖʱ] are how a Hindi-Urdu speaker hears English t d, and [ʈ] is how they hear the English t after an s (as in st).
  2. Шаблон:IPAblink, Шаблон:IPAblink and intermediate [[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|ʋ]]] are allophonic in Hindi-Urdu. Some words, such as vrat ('व्रत', 'ورت', religious fast), are pronounced with [v]; others, such as pakwan ('पकवान', 'پكوان', cooked food), are pronounced with [w].
  3. /ɛ/ occurs as a conditioned allophone of /ə/ near an /h/ surrounded on both sides by schwas. Usually, the second schwa undergoes syncopation, and the resultant is just an /ɛ/ preceding an /h/.
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 /iː, ɪ/ and /uː, ʊ/ are neutralised to [[[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|i]], [[Алифбои фонетикии байналмилалӣ|u]]] at the end of a word.