Рӯихати объектҳои мероси ҷаҳонӣ дар Осиёӣ Шимолӣ ва Осиёи Марказӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

ЮНЕСКО ( Ташкилоти маърифатӣ, илмӣ ва фарҳангии Созмони Милали Муттаҳид) 19 объекти мероси ҷаҳонӣ дар шаш кишвари (инчунин " ҳизбҳои давлатӣ ") Осиёи Марказӣ ва Осиёӣ Шимолиро муайян кардааст : Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон, Туркманистон, Узбакистон ва қисмати осиёии Русия . [1] Қисми аврупоии Русия ба Аврупои Шарқӣ шомил карда шудааст . [2]

Дар Русия маконҳои сабтшуда бо 8 макон ҷойгиранд, ки дутои онҳо моликияти байнисарҳадии бо Муғулистон дар Осиёи Шарқӣ будааст . [3] Аввалин сайти ки аз минтақа буд Itchan Kala дар Узбакистон навишташуда, ки дар соли 1990 [4] Ҳар сол ЮНЕСКО Кумитаи Мероси Ҷаҳонӣ метавонад макони нави оид ба рӯйхат, ё сайтҳои delist, ки қонеъ дигар меъёрҳои китобе наменавиштӣ. Интихоб аз рӯи даҳ меъёр асос ёфтааст: шаштои мероси фарҳангӣ (i-vi) ва чаҳор мероси табиӣ (vii – x). [5] Баъзе сайтҳо, ки "маконҳои омехта" таъин шудаанд, ҳам мероси фарҳангӣ ва ҳам табиӣ доранд. Дар Осиёи Шимолӣ ва Марказӣ 11 фарҳангӣ, 8 табиӣ ва ҳеҷ макони омехта мавҷуд нестанд. Ҳама сайтҳои русӣ (7) табиӣ мебошанд ва ба истиснои Сайарка, ҳама сайтҳо дар Осиёи Марказӣ фарҳангӣ мебошанд. [6]

Кумитаи мероси ҷаҳонӣ инчунин метавонад муайян намояд, ки макон зери хатар қарор дорад ва бо назардошти "шароитҳое, ки хусусиятҳоеро, ки ба рӯйхати мероси ҷаҳонӣ сабт шудаанд, таҳдид мекунад." Ҳеҷ яке аз сайтҳои ин минтақа то ҳол номбар карда нашудаанд, аммо рӯйхати хатари эҳтимолӣ аз ҷониби ЮНЕСКО дар як қатор ҳолатҳо баррасӣ шудааст. [7]

Сайт ; бо номи таъиноти расмии Кумитаи мероси ҷаҳонӣ номгузорӣ шудааст [3]
Ҷойгиршавӣ ; дар сатҳи шаҳрӣ, минтақавӣ ё вилоятӣ ва геокоординатҳо
Меъёрҳо ; тавре ки аз ҷониби Кумитаи мероси ҷаҳонӣ муайян шудааст [5]
Майдон ; дар гектар ва гайра . Агар дастрас бошад, андозаи минтақаи буфер низ қайд карда шудааст. Арзиши сифр маънои онро дорад, ки ЮНЕСКО ягон маълумотро нашр накардааст
Соли ; дар давоми он сайт ба Рӯихати мероси ҷаҳонӣ навишта шуда буд
Тавсиф ; Маълумоти мухтасар дар бораи сайт, аз ҷумла сабабҳои мувофиқат кардан ба сифати сайте, ки зери хатар аст, дар сурати мувофиқ

Объектҳои мероси ҷаҳонӣ[вироиш]

Макон Тасвир Ҷойгиршавӣ Меъёрҳо Минтақа



</br> га (акр)
Соли Истилоҳот
Маркази Сихоте-Алин Primorsky Krai , пайванд=|сарҳад   Россия </br> Primorsky Krai 136 ° 10'E / 45,333 ° N ° 136,167 E / 45,333; 136.167 (Марказӣ Sikhote-Alin) Табиӣ:



</br> (х)
; минтақаи буферӣ 65,250 (161,200) 2001 [8]
Кӯҳҳои тиллои Олтой Altai Republic , пайванд=|сарҳад   Россия </br> Altai Republic 86 ° 0'E / 50,467 ° N 86,000 ° E / 50,467; 86.000 (Кӯҳҳои тиллоӣ Олтой) Табиӣ:



</br> (х)
1998 [9]
Маркази таърихии Бухоро Bukhara Province , пайванд=|сарҳад   Узбекистон </br> Bukhara Province 64 ° 25'43" E / 39,77472 ° N 64,42861 ° E / 39,77472; 64.42861 (таърихии Маркази Бухоро) Фарҳангӣ:



</br> (ii), (iv), (vi)
1993 [10]
Qashqadaryo Province,  Uzbekistan39°3′0″N 66°50′0″E / 39.05000°N 66.83333°E / 39.05000; 66.83333 (Historic Centre of Shakhrisyabz) 240 (590); buffer zone 82 (200) 2000 [11]
Khiva, Xorazm Province,  Uzbekistan41°22′42″N 60°21′50″E / 41.37833°N 60.36389°E / 41.37833; 60.36389 (Itchan Kala) Cultural:



(iii), (iv), (v)
26 (64) 1990 [12]
Daşoguz Province,  Turkmenistan42°10′59″N 59°5′6″E / 42.18306°N 59.08500°E / 42.18306; 59.08500 (Kunya-Urgench) Cultural:



(ii), (iii)
2005 [13]
Irkutsk Oblast and Republic of Buryatia,  Russia53°10′25″N 107°39′45″E / 53.17361°N 107.66250°E / 53.17361; 107.66250 (Lake Baikal) Natural:



(vii), (viii), (ix), (x)
8,800,000 (22,000,000) 1996 [14]
Zabaykalsky Krai,  RussiaDornod Province,  Mongolia49°55′N 115°25′E / 49.917°N 115.417°E / 49.917; 115.417 (Landscapes of Dauria) Natural:

912,624 (2,255,140); buffer zone 307,317 (759,400)

2017 [15]
Sakha Republic,  Russia60°40′0″N 127°0′0″E / 60.66667°N 127.00000°E / 60.66667; 127.00000 (Lena Pillars Nature Park) Natural:



(viii)
1,272,150 (3,143,600) 2012 [16]
Turkestan, South Kazakhstan Province,  Kazakhstan43°17′35″N 68°16′28″E / 43.29306°N 68.27444°E / 43.29306; 68.27444 (Mausoleum of Khoja Ahmed Yasawi) 0.55 (1.4); buffer zone 88 (220) 2003 [17]
Chukotka Autonomous Okrug,  Russia71°11′20″N 179°42′55″E / 71.18889°N 179.71528°E / 71.18889; 179.71528 (Natural System of Wrangel Island Reserve) 916,300 (2,264,000); buffer zone 3,745,300 (9,255,000) 2004 [18]
Bagyr settlement, Ruhabat District, Ahal Province,  Turkmenistan37°59′59″N 58°11′55″E / 37.99972°N 58.19861°E / 37.99972; 58.19861 (Parthian Fortresses of Nisa) 78 (190); buffer zone 400 (990) 2007 [19]
Almaty Province,  Kazakhstan43°48′12″N 75°32′6″E / 43.80333°N 75.53500°E / 43.80333; 75.53500 (Petroglyphs within the Archaeological Landscape of Tamgaly) 900 (2,200); buffer zone 2,900 (7,200) 2004 [20]
Proto-urban site of Sarazm
16 (40); buffer zone 142 (350) 2010 [21]
Krasnoyarsk Krai,  Russia69°2′49″N 94°9′29″E / 69.04694°N 94.15806°E / 69.04694; 94.15806 (Putorana Plateau) 1,887,251 (4,663,500); buffer zone 1,773,300 (4,382,000) 2010 [22]
Samarqand Province,  Uzbekistan39°40′7″N 67°0′0″E / 39.66861°N 67.00000°E / 39.66861; 67.00000 (Samarkand – Crossroads of Cultures) Cultural:



(i), (ii), (iv)
965 (2,380) 2001 [23]
Akmola and Kostanay Provinces,  Kazakhstan50°26′N 69°11′E / 50.433°N 69.183°E / 50.433; 69.183 (Saryarka — Steppe and Lakes of Northern Kazakhstan) 450,344 (1,112,820); buffer zone 211,148 (521,760) 2008 [24]
Dayanta Gisela-Brantl 01.JPG 22 sites in  China: Luoyang, Lingbao and Xin'an of Henan Province; Xi'an, Bin County and Chenggu of Shaanxi Province; Tianshui, Yongjing, Dunhuang and Anxi of Gansu Province; Turpan, Jimsar and Kuqa of Xinjiang Uyghur Autonomous Region.8 sites in  Kazakhstan: Almaty Province and Jambyl Province.3 sites in  Kyrgyzstan: Chuy Province Cultural:



(ii)(iii)(iv)(vi)
42,668.16 (105,435.3); buffer zone 189,963.13 (469,409.1) 2014 [25]
Mary Province,  Turkmenistan37°42′3″N 62°10′39″E / 37.70083°N 62.17750°E / 37.70083; 62.17750 (State Historical and Cultural Park “Ancient Merv”) 353 (870); buffer zone 883 (2,180) 1999 [26]
Osh,  Kyrgyzstan40°31′52″N 72°46′58″E / 40.53111°N 72.78278°E / 40.53111; 72.78278 (Sulaiman-Too Sacred Mountain) 112 (280); buffer zone 4,788 (11,830) 2009 [27]
 Tajikistan38°45′54″N 72°18′19″E / 38.76500°N 72.30528°E / 38.76500; 72.30528 (Tajik National Park (Mountains of the Pamirs)) Natural:



(vii), (viii)
2,611,674 (6,453,590) 2013 [28]
Uvs, Zavkhan and Khövsgöl Provinces  Mongolia*Mongun-Tayginsky, Ovyursky, Tes-Khemsky and Erzinsky Districts, Tuva Republic,  Russia*50°16′30″N 92°43′1″E / 50.27500°N 92.71694°E / 50.27500; 92.71694 (Uvs Nuur Basin)) 898,064 (2,219,160); buffer zone 170,790 (422,000) 2003 [29]
Kamchatka Krai,  Russia56°20′N 158°30′E / 56.333°N 158.500°E / 56.333; 158.500 (Volcanoes of Kamchatka) Natural:



(vii), (viii), (ix), (x)
3,830,200 (9,465,000) 1996[nb 1] [30][31]

Адабиёт[вироиш]

  1. Number of World Heritage Properties by region. UNESCO. 10 сентябри 2011 санҷида шуд.
  2. Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings. Geographical region and composition of each region. United Nations Statistics Division (2010). 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  3. 3.0 3.1 World Heritage List. UNESCO. 28 май 2010 санҷида шуд.
  4. Number of World Heritage properties inscribed each Year. UNESCO. 8 сентябри 2011 санҷида шуд.
  5. 5.0 5.1 The Criteria for Selection. UNESCO. 10 сентябри 2011 санҷида шуд.
  6. World Heritage List Nominations. UNESCO. 28 май 2010 санҷида шуд.
  7. World Heritage in Danger. UNESCO. 28 май 2010 санҷида шуд.
  8. Central Sikhote-Alin. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  9. Golden Mountains of Altai. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  10. Historic Centre of Bukhara. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  11. Historic Centre of Shakhrisyabz. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  12. Itchan Kala. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  13. Kunya-Urgench. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  14. Lake Baikal. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  15. Centre. Landscapes of Dauria(англ.). whc.unesco.org. 3 июли 2018 санҷида шуд.
  16. Lena Pillars Nature Park. UNESCO. 4 августи 2013 санҷида шуд.
  17. Mausoleum of Khoja Ahmed Yasawi. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  18. Natural System of Wrangel Island Reserve. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  19. Parthian Fortresses of Nisa. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  20. Petroglyphs within the Archaeological Landscape of Tamgaly. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  21. Proto-urban site of Sarazm. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  22. Putorana Plateau. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  23. Samarkand – Crossroads of Cultures. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  24. Saryarka — Steppe and Lakes of Northern Kazakhstan. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  25. Silk Road. UNESCO. 22 июни 2014 санҷида шуд.
  26. State Historical and Cultural Park "Ancient Merv". UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  27. Sulaiman-Too Sacred Mountain. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  28. Tajik National Park (Mountains of the Pamirs). UNESCO. 4 августи 2013 санҷида шуд.
  29. Uvs Nuur Basin. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  30. Volcanoes of Kamchatka. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.
  31. Decision – 25COM X.B – Volcanoes of Kamchatka [Extension to include Kluchevskoy Nature Park (Russian Federation)]. UNESCO. 20 октябри 2011 санҷида шуд.


Хатои ёдкард: <ref> tags exist for a group named "nb", but no corresponding <references group="nb"/> tag was found, or a closing </ref> is missing