Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Салвадор Дали

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Салвадор Дали
кот. Salvador Dalí i Domènech
Суратҳо
Таърихи таваллуд 11 май 1904(1904-05-11)[1][2][3][…]
Зодгоҳ:
Таърихи даргузашт 23 январ 1989(1989-01-23)[6][7][1][…] (84 сол)
Маҳалли даргузашт
Мамлакат:
Жанр табиъати беҷон[9], наққошии саҳнаҳои худмонӣ[d][9], такчеҳра[9], наққошии манзара[d][9], allegory[d][9] ва religious art[d][9]
Сайт salvador-dali.org(англ.)
Имзо
 Парвандаҳо дар Викианбор

Салвадор Дали (номи пурра - Салвадор Доменеч Фелипе Жакинт Дали и Доменеч, Маркиз де Дали де Пубол, кот. Salvador Domènec Felip Jacint Dalí i Domènech, Marqués de Dalí de Púbol, исп. Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, Marqués de Dalí y de Púbol ( 11 майи 1904, Фигерес – 23 январи 1989, Фигерес) наққош, тарроҳ, ҳайкалтарош, коргардон ва нависандаи испонӣ мебошад. Ӯ аз маъруфтарин намояндагони сюрреализм ба шумор меравад.

Зиндагинома

[вироиш | вироиши манбаъ]

Солҳои аввали ҷавонӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]

Асарҳои Дали дар намоишгоҳҳо ба мардум нишон дода шуданд ва ӯ маъруфият пайдо кард. Соли 1929, ӯ ба гурӯҳи сюрреалистӣ, ки Андре Бретон таъсис дода буд, ҳамроҳ шуд. Тақрибан дар ҳамин вақт, ӯ бо падараш низ қатъи робита кард. Душмании оилаи рассом нисбат ба Гала, низоъҳо ва моҷароҳои ба вуҷуд омада, инчунин навиштаҷоти Дали дар яке аз расмҳои худ навишташуда - "Баъзан ман бо лаззат ба портрети модарам туф мекунам" - боис шуд, ки падараш ӯро нафрин кунад ва аз хона берун кунад. Ин хашмгинӣ бо падараш ҷанҷоли талхро ба вуҷуд овард. Дар интиқом, Салвадор Дали, ки хашмгин буд, ба падараш нутфаашро дар як лифофа бо номаи хашмгин фиристод: " Ин ҳама чизест, ки ман ба шумо қарздорам ." Баъдтар, дар китоби худ "Рӯзномаи як нобиға", рассом, ки ҳоло пир шудааст, дар бораи падараш хуб сухан мегӯяд ва эътироф мекунад, ки ӯро сахт дӯст медорад ва ранҷу азоберо, ки писараш ба ӯ расонидааст, таҳаммул мекунад.

Дали дар соли 1934

Дар соли 1934 ӯ расман бо Гала издивоҷ кард . Дар ҳамон сол ӯ аввалин бор ба Иёлоти Муттаҳида сафар кард .

Соли 1968, Дали қалъаи Пуболро барои Гала харид, ки дар он ҷо аз шавҳараш ҷудо зиндагӣ мекард ва худи Дали танҳо бо иҷозати хаттии занаш метавонист аз он ҷо боздид кунад.

Гала ҳамсари ӯ соли 1981 Дали гирифтори бемории Паркинсон шуд. Соли 1982 Гала вафот кард.

Солҳои охири ҳаёт

[вироиш | вироиши манбаъ]

мини|297x297пкс|Лавҳае дар девори ҳуҷрае, ки Далӣ дар он дафн шудааст

мини|300x300пкс|Намунае аз эҷодкорӣ

Пас аз марги ҳамсараш, Дали гирифтори депрессияи амиқ зшуд. Худи расмҳои ӯ содда карда шуданд ва муддати тӯлонӣ онҳо зери таъсири лаҳзаҳои ғамгинӣ, ба монанди вариантҳои мавзӯи Пиета, қарор доштанд. Бемории Паркинсон ба расмкашии Дали халал мерасонд. Асарҳои охирини ӯ ("Ҷангҳои хурӯс") аз гиреҳҳои оддӣ иборатанд, ки дар онҳо бадани қаҳрамонҳо намоён аст.

Дар аввали моҳи январи соли 1989, Далиро бо ташхиси норасоии дил дар беморхона бистарӣ карданд. Ягона ибораи мувофиқе, ки ӯ ҳангоми беморӣ гуфта буд, "Дӯсти ман Лорка" буд [10] . Салвадор Дали 23 январи соли 1989 дар синни 84-солагӣ вафот кард. Рассом хоҳиш кард, ки қабри ӯ дафн карда шавад, то одамон аз болои он гузаранд, то ҷасади Дали дар фарши як ҳуҷра дар Осорхонаи театри Дали дар Фигерес дафн карда шавад.

Ӯ ҳамаи асарҳои худро барои Испания ба мерос гузошт.

Тасвир дар синамо

[вироиш | вироиши манбаъ]
Сол Кишвар Ном Коргардон Салвадор Дали
1978  Шветсия Саргузашти Пикассо Таге Даниэльссон
1991   Испания Дали Антонио Рибас Лорентсо Куинн
2001  Олмон

 Испания

 Мексика
Бунюэл ва хони Сулаймон Карлос Саура Эрнесто Алтерио
2008  Подшоҳии Муттаҳида

  Испания
Акси садои гузашта Пол Моррисон Роберт Паттинсон
2011  ИМА

  Испания
Нимашаб дар Париж Вуди Аллен Эдриен Броуди
2023  ИМА Салвадор Дали будан[11][12] Мэри Хэррон Бен Кингсли / Эзра Миллер
2023   Испания Интизори Далӣ Дэвид Пужол Гал Солер
2023 Даааааали![англ.] Квентин Дюпе Жонатан Коэн, Эдуар Бер, Жиль Лелуш, Пио Мармай, Диде Фламан

Ҷусторҳои вобаста

[вироиш | вироиши манбаъ]
  1. 1.0 1.1 Salvador Dalí (ингл.)OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
  2. https://www.kulturarv.dk/kid/VisKunstner.do?kunstnerId=2088 (дат.)
  3. Internet Speculative Fiction Database (ингл.) — 1995.
  4. Дали Сальвадор // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5.0 5.1 https://cs.isabart.org/person/13592
  6. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
  7. Salvador Dalí (нидерл.)
  8. https://www.moma.org/artists/1364 (ингл.)
  9. 9.0 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 RKDartists (нидерл.)
  10. Петряков, Александр Михайлович. Сальвадор Дали. Частная жизнь и творчество. СПб.: Нева, 2005. С. 139
  11. Петряков, Александр Михайлович. Сальвадор Дали. Частная жизнь и творчество. СПб.: Нева, 2005. С. 139
  12. Ibid. C. 151.