Саноат (иқтисод)
Дар микроиқтисод, саноат як шохаи иқтисод мебошад, ки маҷмӯи наздик ба ҳам ашёи хом, молҳо ё хадамотро истеҳсол мекунад.[2] Масалан, метавон ба саноати чуб ё саноати суғурта ишора кард.
Ҳангоми арзёбии як гурӯҳи алоҳида ё ширкат, манбаи асосии даромади он одатан барои таснифоти саноатӣ истифода мешавад, то онро ба як соҳаи мушаххаси саноат дохил кунад.[3] Масалан, Таснифоти байналмилалии стандартии саноатӣ (ISIC) — ки мустақиман ё тавассути таснифоти ҳосилшуда барои омори расмии аксари кишварҳои ҷаҳон истифода мешавад — «воҳидҳои оморӣ»-ро мувофиқи «фаъолияти иқтисодие, ки асосан бо он машғуланд» гурӯҳбандӣ мекунад. Саноат пас аз он ҳамчун «маҷмӯи воҳидҳои оморӣ, ки ба як категорияи ISIC дохил карда шудаанд» муайян карда мешавад. Бо вуҷуди ин, як бизнес метавонад танҳо ба як соҳаи саноат тааллуқ надошта бошад, мисли ҳолате, ки як ширкати калон (одатан ҳамчун конгломерат маъруф аст) тавассути диверсификатсия дар соҳаҳои гуногун фаъолият мекунад.
Системаи дигари таснифоти саноатӣ ин Системаи таснифоти саноатии Амрикои Шимолӣ (NAICS) мебошад, ки тавассути ҳамкорӣ бо кишварҳои Амрикои Шимолӣ, ба монанди ИМА, Канада ва Мексика, барои муттаҳид кардани муқоисаи фаъолиятҳои тиҷоратӣ дар ин қитъа таҳия шудааст.[4] Ҳамчунин Стандарти ҷаҳонии таснифоти саноатӣ (GICS) мавҷуд аст, ки барои ҷудо кардани ширкатҳо ба бахшҳои иқтисодӣ ва гурӯҳҳои саноатӣ истифода мешавад.[5]
Дар иқтисоди муосир бисёр таснифоти саноатӣ мавҷуданд, ки метавонанд ба гурӯҳҳои бузургтаре бо номи бахши иқтисодӣ шомил шаванд. Бахшҳо нисбат ба таснифоти саноатӣ васеътаранд. Масалан, бахши фурӯши чакана дорои соҳаҳоест, ба мисли мағозаҳои либос, пойафзол ва мағозаҳои маҳсулоти тандурустӣ ва нигоҳубини шахсӣ. Ширкатҳо метавонанд ба якчанд бахш ва соҳа шомил бошанд.
Саноатҳо, гарчанде ки бо маҳсулот, равандҳо ва бозори истеъмолии мушаххас алоқаманданд, метавонанд бо мурури замон тағйир ёбанд. Як соҳаи алоҳида (масалан, қалъасозӣ) метавонад ба бозори махсуси хурд маҳдуд шавад ва асосан ба соҳаи дигар гузарад, ки бо усулҳои нав кор мекунад. Дар айни замон, соҳаҳои тамоман нав метавонанд аз соҳаҳои кӯҳна ҷудо шаванд, вақте ки бозори муҳим пайдо мешавад (масалан, саноати нимноқилҳо аз саноати электроника ҷудо шудааст).
Таснифоти саноатӣ барои таҳлили иқтисодӣ арзишманд аст, зеро он категорияҳои асосан возеҳ бо робитаҳои соддаро фароҳам меорад. Тавассути ин таснифот, иқтисоддонҳо метавонанд ширкатҳоро дар як соҳа муқоиса кунанд, то ҷолибияти он соҳа муайян гардад. Ширкатҳои як соҳа метавонанд ҳаракатҳои монанд дар арзиши саҳмияҳои худ дошта бошанд, зеро ба таъсирҳои монанд ва омилҳои макроиқтисодӣ, ки ба ҳамаи онҳо таъсир мерасонанд, дучор мешаванд.[6] Аммо ҳолатҳои мураккабтар, ба мисли равандҳои гуногун, ки маҳсулоти шабеҳ истеҳсол мекунанд, ба стандартизатсия ниёз доранд ва имкон намедиҳанд, ки як низом барои ҳамаи ҳолатҳо мувофиқ бошад.
Ҷусторҳои вобаста
[вироиш | вироиши манбаъ]Сарчашмаҳо
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ Industry and Firm Studies.
- ↑ Compare: Industry. Merriam-Webster Dictionary (4 August 2020). — «1 b: a distinct group of productive or profit-making enterprises [...]
c: a department or branch of a craft, art, business, or manufacture» - ↑ 'Definition of Industry' Investopedia (20 ноябри 2003). — «Individual companies are generally classified into an industry based on their largest sources of revenue. For example, while an automobile manufacturer might have a financing division that contributes 10% to the firm's overall revenues, the company would be classified in the automaker industry by most classification systems.»
- ↑ North American Industry Classification System (NAICS). Investopedia.
- ↑ What Is the Global Industry Classification Standard (GICS)?. Investopedia.
- ↑ Industry Definition in Business and Investing. Investopedia.
