Саттор Хон
Саттор Хон | |
|---|---|
| форсӣ: ستارخان | |
 | |
| Таърихи таваллуд | 20 октябри 1866 |
| Зодгоҳ | |
| Таърихи даргузашт | 15 ноябри 1914 (48 сол) |
| Маҳалли даргузашт | |
| Кишвар | |
| Самти фаъолият | сиёсатмадор |
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
.svg){kind=small}
Сатторхон (форсӣ: ستارخان; 20 октябри 1866 – 17 ноябри 1914), ки бо унвони ифтихории Сардори Миллӣ маъруф аст, яке аз чеҳраҳои асосии Инқилоби машрутаи Эрон ва қаҳрамони миллии мардуми Эрон ба шумор меравад.[1]
Зиндагинома
[вироиш | вироиши манбаъ]Кӯдакӣ ва ҷавонӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]
Сатторхон дар Сардор Кандӣ аз оилаи туркизабони озарбойҷонӣ таваллуд шудааст. Вай писари сеюми Ҳоҷӣ Ҳасан Баззоз аз минтақаи Қарадоғ буд. Дар кӯдакӣ бародари калониаш, ки роҳзани роҳҳо шуда буд, аз ҷониби мақомот кушта шуд.
Баъдтар оила ба Тавриз кӯчид. Дар он ҷо Сатторхон бо қонун даргир шуд, зеро кӯшиш кард ба ду фирории қафқозӣ паноҳгоҳ диҳад. Ӯ ду сол дар зиндони Норин Қалъа маҳбус буд. Пас аз озодӣ ӯ низ ба гурӯҳҳои мусаллаҳ пайваст ва боз ҳабс шуд. Баъдан дар жандармерия хизмат кард ва роҳи байни Хой ва Маранд-ро назорат мекард. Баъдтар ба ҳайати муҳофизони валиаҳд Мозаффариддин Мирзо дохил шуд ва унвони «хон»-ро гирифт.
Баъд аз муддате дар Теҳрон ӯ ба нерӯҳои ёрирасон дар мубориза бо роҳзанони туркман дар наздикии Машҳад роҳбарӣ кард.
Фаъолияти инқилобӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Сатторхон бо Ҳизби сотсиал-демократии Форс робитаи наздик дошт. Ӯ аз як шахси номаълум ба яке аз роҳбарони шӯришгарони машрутахоҳ дар ноҳияи Амирхези Тавриз табдил ёфт.
Пас аз бомбаборони парлумон дар Теҳрон, қувваҳои шоҳ ба Тавриз ҳамла карданд. Дар соли 1908 таҳти роҳбарии Сатторхон Шӯрои олии ҳарбӣ таъсис ёфт.
Дар апрели 1909 ӯ барои шуҷоат унвони «Сардори Миллӣ» гирифт ва ҳамроҳи Боқерхон унвони «Салори Миллӣ»-ро гирифт.
Ғалабаҳои Тавриз ба ҳаракати инқилобӣ дар тамоми Эрон таъсири калон расонд. Дар шаҳрҳои гуногун кумитаҳои «Сатторхон» таъсис ёфтанд.
Дар марти 1910 Сатторхон бо нерӯҳои худ ба Теҳрон рафт. Онҳо дар Боғи Атобак ҷойгир шуданд, вале ба фармони шоҳ барои халъи силоҳ итоат накарданд. Нерӯҳои давлатӣ ба онҳо ҳамла карданд ва ӯ дар пояш захмӣ шуд.
Ин захм то охири умр боқӣ монд ва ӯ дар синни 48-солагӣ вафот кард. Ӯ дар мақбараи Шоҳ Абдул-Азим дафн шудааст.
Мерос
[вироиш | вироиши манбаъ]Сатторхон дар Эрон ҳамчун яке аз қаҳрамонони асосии Инқилоби машрутаи Эрон ёд мешавад. Дар бораи ӯ шеърҳо ва сурудҳо эҷод шудаанд.