Сеннар
| Шаҳр | |
Сеннар | |
|---|---|
| سنار / Sinnār | |
 | |
| 13°33′ а. ш. 33°35′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Судон |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | 1504 |
| Масоҳат | 50 км² |
| Баландии марказ | 423 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+2:00 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 130 000 тан (2008) |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Сеннар (ба арабӣ: سنار, Sinnār) — шаҳр дар маркази Судон, пойтахти вилояти Сеннар, дар канори Нили Кабуд воқеъ аст.[1] Сеннар яке аз муҳимтарин шаҳрҳои таърихии Судон ба ҳисоб меравад: дар тӯли зиёда аз 300 сол (1504–1821) он пойтахти султанати Фунҷ (султанати Сеннар) — давлати исломии феодалии тавонои Африқои Шимолу Шарқӣ — буд. Аҳолии шаҳри имрӯза тахминан 130 ҳазор нафар аст.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Сеннар соли 1504 аз тарафи Амара Дункас, бунёдгузори султанати Фунҷ ҳамчун пойтахт бунёд шуд. Султанати Фунҷ (1504–1821) ба яке аз муҳимтарин давлатҳои исломии Африқо табдил ёфт ва минтақаи бузурги байни Нили Сафед ва Нили Кабудро идора кард.[1]
Дар авҷи қудраташ (асрҳои XVI–XVII) султанати Сеннар роҳи тиҷорати корвонии Африқо—халиҷи Форс—Ҳиндустонро идора мекард ва бо султанҳои Усмонӣ ва Сафавиёни Эрон муносибати дипломатии устувор дошт. Адабиёти арабӣ-исломии Судон, ҳунармандии шамшерсозӣ ва бунёди мадрасаҳои бузурги фиқҳ дар Сеннар инкишоф ёфт.
Соли 1821 валии Миср Муҳаммад Алӣ-пошо султанати Сеннарро забт кард ва султанати Фунҷ ба сар расид. Дар асрҳои XIX–XX шаҳри Сеннар ҳамчун маркази кишоварзӣ ва маркази сохтмони сарбанди Сеннар (соли 1925 кушода шуд) — нахустин сарбанди бузурги Нили Кабуд — аҳамият пайдо кард.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Сеннар дар канори рости Нили Кабуд, дар баландии 423 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он савванаи тропикии хушк буда, фасли борон аз июн то октябр давом мекунад.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии шаҳри Сеннар тахминан 130 ҳазор нафар буда, асосан арабҳои судонии Фунҷ — авлоди султонҳои кӯҳна — мебошанд.[1]
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Сеннар бар кишоварзии абёри (нийшакар, пунба, гандум — лоиҳаи азими Нийшакар-Сеннар), коркарди шакар, моҳигирии Нили Кабуд ва тиҷорати маҳаллӣ асос меёбад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Сеннар истгоҳи муҳими роҳи оҳан (гиреҳи хатти Хартум–Маданӣ–Кости–ҷанубӣ ва шохаи Сеннар–Дамозин) ва шоҳроҳи Хартум–Сеннар–Дамозин амал мекунанд. Сарбанди Сеннар (1925) барои абёрии лоиҳаи Иҷзира ва нерӯгоҳи барқии обӣ истифода мешавад.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Сеннар маҷмааи бостоние, ки боқимондаҳои пойтахти султанати Фунҷ — кохи султонҳо, масҷидҳо ва базорҳои таърихиро ҳифз кардааст, воқеъ аст; ёдгории сарбанди Сеннар ва намоишгоҳҳои мероси султанат низ диққатро ҷалб мекунанд.
