Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Слалом-гигант

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Слалом-гигант
Тавсифот
Аввалин мусобиқот
Федератсияи байналмилалӣ
Лоиҳаҳои марбут
 Парвандаҳо дар Викианбор

Слалом-гигант (гигантский слалом) — яке аз масофаҳои лижаронии кӯҳӣ мебошад. Мусобиқаҳо оид ба слалом-гигант тибқи қоидаҳои Федератсияи байналмилалии лижа (FIS) баргузор мегарданд[1].

Бори аввал мусобиқаҳои лижаронии кӯҳӣ, аз ҷумла навъе, ки ба слалом-гиганти муосир монанд буд, аз ҷониби Маттиас Здарски (Mathias Zdarsky) соли 1905 дар Лилиенфлд баргузор гардид.

FIS слалом-гигантро ҳамчун дисциплинаи чаҳорум ба барномаи Чемпионати ҷаҳон оид ба лижаронии кӯҳӣ соли 1950 дар шаҳри Аспен ворид намуд. Ин дисциплина дар баробари фурудоии суръатнок, слалом ва комбинатсия баргузор мешуд.

Слалом-гигант бори аввал ба барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпии соли 1952 дар Осло шомил гардид[2], ва ба барномаи Бозиҳои зимистонаи паралимпии 1976 — соли 1976[3].

Бо ташкили мусобиқаҳои бисёрмарҳилавӣ барои Ҷоми ҷаҳон оид ба лижаронии кӯҳӣ, ин дисциплина ба яке аз навъҳои асосии мусобиқаҳои бисёрдаврӣ табдил ёфт. Варзишгаре, ки дар давоми мавсим бештар аз дигарон дар марҳилаҳои Ҷоми ҷаҳон дар слалом-гигант пирӯз мешуд, бо «Хрустали хурд» қадрдонӣ мегардид. Аз муваффақтарин варзишгарон дар таърихи Ҷомҳои ҷаҳон дар ин дисциплина Френи Шнайдер (4 маротиба барандаи Хрустали хурд ва 20 пирӯзӣ дар марҳилаҳо) ва Ингемар Стенмарк (8 маротиба барандаи Хрустали глобус ва 46 пирӯзӣ дар мусобиқаҳои слалом-гигант дар марҳилаҳои Ҷоми ҷаҳон) ба шумор мераванд.

Талабот ба масир

[вироиш | вироиши манбаъ]

Фарқи баландӣ:

  • барои мардон — аз 250 то 450 м
  • барои занон — аз 250 то 400 м
  • барои кӯдакон — ҳадди аксар 250 м

Дар Бозиҳои зимистонаи олимпӣ, чемпионатҳои ҷаҳон ва Ҷомҳои ҷаҳон FIS фарқи ҳадди ақали баландиро барои мардон ва занон 300 м муқаррар кардааст.

Дарвозаҳо аз чор чӯбдастаи слаломӣ ва ду парчам иборатанд. Дарвозаҳо бояд навбат ба навбат сурх ва кабуд бошанд. Паҳнои матои парчамҳо на камтар аз 75 см ва баландии онҳо на камтар аз 50 см аст. Канори поёнии парчам бояд дар баландии 1 м аз сатҳи барф ҷойгир шавад. Паҳнои дарвозаҳо — аз 4 то 8 м.

Шумораи гардишҳо бояд 11–15% фарқи баландиро ташкил диҳад.

Паҳноии сатҳи масир бояд кофӣ бошад ва одатан тақрибан 40 м-ро ташкил медиҳад.

Гузаронидани мусобиқаҳо

[вироиш | вироиши манбаъ]

Мусобиқаҳо оид ба слалом-гигант ҳамеша дар ду масир — барои мардон ва барои занон — гузаронида мешаванд. Барои кӯдакон як масир истифода мешавад. Пас аз кӯшиши аввал масирҳо аз нав гузошта мешаванд. Агар имкон бошад, ҳар ду кӯшиш бояд дар як рӯз баргузор шаванд.

Ҳамаи иштирокчиён ба гурӯҳҳо ҷудо карда мешаванд. Ба гурӯҳи аввал 15 варзишгаре дохил мешаванд, ки баландтарин холҳои FIS-ро доранд. Дар байни онҳо қуръакашӣ гузаронида шуда, тартиби старт дар кӯшиши аввал муайян мегардад. Ба гурӯҳи дуюм иштирокчиёне дохил мешаванд, ки холҳои FIS-и онҳо аз гурӯҳи аввал камтар аст; онҳо тибқи тартиби холҳои бадастоварда старт мегиранд. Ба гурӯҳи сеюм ҳамаи иштирокчиёне дохил мешаванд, ки холҳои FIS надоранд; барои онҳо низ қуръакашӣ гузаронида мешавад.

Дар кӯшиши дуюм варзишгарон мувофиқи натиҷаҳои кӯшиши аввал старт мегиранд. Барои 30 иштирокчии беҳтарин тартиби зерин муқаррар мешавад:

ишғолкунандаи ҷойи 30-юм — аввал старт мегирад;
ишғолкунандаи ҷойи 29-ум — дуюм;
ишғолкунандаи ҷойи 28-ум — сеюм
ва ғайра;
ишғолкунандаи ҷойи 1-ум — сиюм старт мегирад.

Баъзан бо қарори ҳакамон шумораи ҷойҳое, ки барои онҳо тартиби баръакси старт татбиқ мешавад, метавонад то 15 кам карда шавад.

Ғолиби мусобиқа аз рӯи вақти камтарин аз рӯи ҷамъбасти ду кӯшиш муайян мегардад.

Ҳамаи иштирокчиён вазифадоранд хӯди муҳофизатӣ пӯшанд, ва лижаҳо бояд бо ски-стоп муҷаҳҳаз бошанд.

Ҷусторҳои вобаста

[вироиш | вироиши манбаъ]
  1. FIS. Мусобиқаҳои байналмилалӣ оид ба лижаронии кӯҳӣ. 29 Январ 2026 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 19 сентябри 2009.
  2. Organising Committee for the VI Winter Olympic Games. Olympic Winter Games Oslo 1952. — Oslo, Norway, 1952. — p. 37.
  3. Кулькова И. В., Германов Г. Н., Цуканова Е. Г., Кузьмина О. И. Олимпийское образование. Том 3. Паралимпийские игры. Дастури таълимӣ. — АСТ, 2019. — С. 103.