Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Соҳаи хидматрасонӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Таъмири пойафзол дар Сиэтл
Агентии сайёҳӣ дар Северодвинск

Соҳаи хизматрасонӣ як қисми иқтисодиётест, ки тамоми намудҳои хидматрасонии тиҷоратӣ ва ғайритиҷоратӣ ; гурӯҳҳои умумие, ки такрористеҳсоли намудҳои гуногуни хидматрасониеро, ки корхонахо, ташкилотҳо ва шахсони алоҳида пешкаш мекунанд, дар бар мегирад. Қисматҳои боқимондаи иқтисодиёт умуман истеҳсолот - саноат ва кишоварзӣ дарназар дошта мешаванд.

Ба бахши хидматрасонӣ одатан соҳаҳои — фарҳанг, маориф, тандурустӣ ва хидматрасонии маишӣ дохил мешаванд [1] .

Соҳаи хидматрасонӣ бо сабаби инфрасохтори муосири пешрафтааш аксар вақт як қисми иқтисодиёти пас аз саноатӣ ҳисобида мешавад. Дар кишварҳои аз ҷиҳати иқтисодӣ пешрафта бахши хидматрасонӣ қисми зиёди иқтисодиётро аз рӯи шуғли аҳолӣ (зиёда аз 60%) ташкил медиҳад.

Инфрасохтори иқтисодӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]

зерсохтори иқтисодӣ (лот. infra «зер» + {{{1}}} «сохтор») — совокупность отраслей и видов деятельности, обслуживающих производство и хозяйство в целом, создающих для них как бы общий фундамент, опору. К инфраструктуре экономики относятся сооружения транспорта и связи, складское хозяйство, энерго- и водоснабжение и т. п. Круг отраслей, относимых к инфраструктуре экономики, определяется по-разному в разных странах. Их общее назначение — упрощать и делать более эффективными потоки товаров и услуг между продавцами и покупателями. Некоторые авторы к инфраструктуре экономики относят также науку, здравоохранение, систему образования, называя их непроизводственной (социальной) инфраструктурой экономикиШаблон:Конец цитаты

Доираи хидматҳо инҳоро дар бар мегирад:

  • бахши хидматрасонӣ (хидматрасонии зерсохтори бахшҳои истеҳсолӣ ва хидматрасонии иқтисодиёт)
  • соҳаи иҷтимоӣ (хизматрасонии ғайриистехсолӣ ва ҳуқуқию молиявии иқтисодиёт)

Хидматҳо дар соҳаи хидматрасонӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]
  • Хоҷагии манзилию коммуналӣ
  • Хидматрасонии сохтмонӣ (коммуналӣ ва ғ.)
  • Пуштибонии фаннӣ
  • Таъмини кувваи электр
  • Таъмини газ
  • Таъмини гармӣ
  • Обтаъминкунй ва канализация
  • Хидматрасонии нақлиёт ва хидматрасонии техникии нақлиёт
  • Хидматрасонии алоқа ва телекоммуникатсия ва таъмири техникаи рақамӣ ва маишӣ
  • Хидматрасонии тиҷорат
  • Хидматрасонии хуроки умумй
  • Хидматрасонии маишӣ (хизматрасонии дӯзандагӣ, сартарошхона, тозакунӣ ва ғ.)
  • Суғуртакунӣ
ва ғайра.

Хидматрасонии иҷтимоӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]
  • Хидматрасонии иҷорагирӣ
  • Хидматрасонии тиббӣ ва шифохона
  • Хидматҳои косметикӣ
  • Хидматҳои таълимӣ ва маърифатӣ
  • Хидматҳои иттилоотӣ (Мушовараи фановарии иттилоот консалтинги IT ва ғайра)
  • Хидматҳои ҳуқуқӣ
  • Хидматрасонии молиявӣ
  • Хидматҳои тарҷума
  • Хидматрасонии меҳмонхона
  • Хидмати расонидан
  • Хадамоти муҳофизат ва амният
  • Хидматрасонии сайёҳӣ
  • Хадамоти вақтхушӣ ва фароғат
  • Хадамоти маҳрамона дар кишварҳое, ки танфурӯшӣ расман қонунӣ шудааст

Кормандоне, ки дар соҳаи хидматрасонии иҷтимоӣ кор мекунанд ва бевосита ба мизоҷон хизмат мерасонанд, кормандони хидматрасон номида мешаванд.

Дар замонхои кадим хидмати маишии ахолӣ камфаъол буд. Мубодилаи мол ва савдо пеш аз ҳама дар шакли маҳсулоти тайёр аз меҳнати кишоварзӣ ё косибӣ сурат мегирифт.

Баробари инкишоф ёфтани ҷомеъаи инсонӣ, прогресси илмию техникй, мехнати чисмонй бештар механиконида ва автоматикунонида мешавад, сохаи хизматрасонй торафт вусъат ёфта, ба сохаи асосии иктисодиёт табдил меёбад. Дар иктисодиёти пас аз саноатӣ масъалаҳои асосии ҳалнашуда дар идоракунии фанноварӣ, ташкил ва тақсимоти маҳсулоти тайёр буданд.

Дар садаи XXI меҳнати зеҳнии инсон рушд ва арзиши хоса пайдо мекунад. Тақсимоти меҳнати ақлӣ шумораи зиёди ихтисосҳо ва касбҳоеро ба вуҷуд меорад, ки омодагии пешқадами илмӣ, шумораи зиёди ҷойҳои корӣ, дараҷаи баланди муттаҳидшавии кӯшишҳои муштараки одамон ва баланд бардоштани некӯаҳволии иҷтимоиро талаб мекунанд.

Ин тамоюлҳо мустақиман бо бахшҳои хидматрасонӣ ва идоракунӣ алоқаманданд, ки афзоиши босуръати онҳоро нисбат ба бахшҳои кӯҳнаи фаъолияти инсон шарҳ медиҳад. Сохаи хидматрасонй назар ба соҳаҳои саноат ва махсусан кишоварзӣ, фоидаи бештар дорад. Доираи хидматрасонӣ мунтазам васеъ мешавад ва ҳиссаи рӯзафзуни ММД- и миллиро ташкил медиҳад.

Сатҳи хидматрасонӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]

Вобаста аз сатҳи хидматҳои пешниҳодшуда (одатан ба маҷмӯи хидматҳо дохил мешаванд), онҳо ба меъёргузориҳои муайян тақсим мешаванд (Меъергузориҳои хидматрасонӣ ), ки метавонанд:

  • сеюм;
  • дуюм;
  • аввал;
  • эконом-класс (аз ҷумла дар авиатсия );
  • бизнес-класс (аз ҷумла дар авиатсия );
  • олӣ;
  • премиум (люкс).

Меҳмонхонаҳо системаи ситорадорро доранд .

Ҳамчунин нигаред

[вироиш | вироиши манбаъ]
  • Хидмат
  • Маркетинги хизматрасонӣ
  • Машварат
  • Рӯзи коркунони тиҷорат (савдо), хизмати маишӣ ва хоҷагии манзилию коммуналӣ


  1. Сектор экономики // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.