Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Сурабая

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Шаҳр
Сурабая
Surabaya
Парчам Нишон
Парчам Нишон
7°15′ а. ҷ. 112°45′ т. ш.HGЯO
Кишвар Индонезия
Роҳбар Eri Cahyadi[d]
Таърих ва ҷуғрофия
Таъсис 1293
Масоҳат 326 км²
Баландии марказ 5 м
Минтақаи замонӣ UTC+7:00
Аҳолӣ
Шумора 2 874 314 тан (2020)
Шиносаҳои ададӣ
коди телефон +62 31
Нишонаи почта 60111–60299[1][2]
Коди мошин L
Хатои Lua: expandTemplate: template "ref-id" does not exist.
Нишон додан/Пинҳон кардани харита
Сурабая дар харитаи
Сурабая
Сурабая
 Парвандаҳо дар Викианбор

Сурабая (ба индонезӣ: Surabaya) — дуюми калонтарин шаҳри Индонезия пас аз Ҷакарта ва пойтахти иёлати Шарқии Ява.[3] Аҳолии шаҳр тахминан 2,87 миллион нафар, метрополи Гербангкертосусила — тахминан 9,49 миллион (2020). Сурабая муҳимтарин бандари Индонезия дар Уқёнуси Ҳинд ва маркази муҳими саноатии кишвар мебошад. Номи «Сурабая» аз ду калимаи ҷавагӣ — суро (наҳанг) ва боё (тимсоҳ) — иборат мешавад.[3]

Сурабая соли 1293 дар манбаъҳо ба сифати сурати ҷанге зикр мешавад, ки императори явагии Раден Виҷая императори моҷарои Мон-голии Хубилай-Хонро шикаст дод. Дар давраи мустамликавии Голландия (аз 1743) Сурабая маркази муҳими тиҷорати шакар, тамоку ва қаҳваи Ява буд.[3]

10 ноябри 1945Ҷанги Сурабаядар давоми се ҳафтае, ки зиёда аз 20 000 индонезиягӣ зидди бозгаштани Британия ва Ҳолланд ба Индонезия ҷангиданд ва тахминан 6300 нафар кушта шуданд. Ин ҷанг рӯҳияи истиқлолияти Индонезияро баланд бардошт ва имрӯз 10 ноябр иди миллии Ҳари Паҳлавонон (Hari Pahlawan) аст. Сурабая шаҳри паҳлавонон-и Индонезия ном гирифт.

Ҷуғрофия ва иқлим

[вироиш | вироиши манбаъ]

Сурабая дар нӯги шимоли шарқии ҷазираи Ява воқеъ буда, иқлими тропикӣ ва муссонӣ (Aw) дорад: тобистон гарму намнок (то +33 °C), боришоти солона ~1600 мм. Дар канори он ҷазираи Мадура ҷойгир аст, ки бо пули Сурамаду (5,4 км, соли 2009 боз шуд, дарозтарин пули Индонезия) пайваст аст.

Аҳолии Сурабая 2 874 314 нафар (2020) — асосан яваҳо ва мадурияҳо. Ҷамоатҳои муҳими хитоӣ, арабӣ ва ҳиндӣ. Забон — индонезии стандартӣ + ҷавагии сурабаявӣ.[3]

Иқтисоди Сурабая: бандари Танҷунг-Перак (дуюм бандари калонтарини Индонезия пас аз Ҷакарта), судостроя (PT PAL Indonesia — калонтарин судосохти давлатии Индонезия), нассоҷӣ, электроника, автомобилсозӣ. Университи Аирлангга (таъсиси 1954) яке аз калонтарин донишгоҳҳои Индонезия.

Фурудгоҳи байналмилалии Ҷуанда (SUB) — дуюм фурудгоҳи серии Индонезия. Пули Сурамаду — 5,4 км, соли 2009 боз шуд — калонтарин пули Индонезия.

Фарҳанг ва маориф

[вироиш | вироиши манбаъ]

Ёдгориҳо: Мамориали Ҷанги 10 Ноябр (Тугу Паҳлаван, 41,15 м баландӣ — рамзи Ҳари Паҳлавонон), Осорхонаи Индонезияи Шарқӣ, Масҷиди Сурабая ал-Акбар (2000, дуюм масҷиди калонтарини Индонезия), Маҳаллаи хитоии Кемба-Ҷепун — маҳаллаи кӯҳнаи хитоӣ бо маъбадҳо ва бозор.

Нигаред низ

[вироиш | вироиши манбаъ]
Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи
Сурабая дорад