Сфакс
| Шаҳр | |
Сфакс | |
|---|---|
| صفاقس / Ṣafāqis | |
 | |
| 34°44′ а. ш. 10°46′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Тунис |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | 849 |
| Масоҳат | 220 км² |
| Баландии марказ | 13 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+1:00 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 330 440 тан (2014) |
| Шиносаҳои ададӣ | |
| Нишонаи почта | 3000 |
| commune-sfax.gov.tn | |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Сфакс (ба арабӣ: صفاقس, Ṣafāqis) — дуюм бузургтарин шаҳри Тунис пас аз пойтахт ва маркази асосии иқтисодии ҷанубии кишвар, дар канори халиҷи Габес (Баҳри Миёназамин) воқеъ аст.[1] Аҳолии шаҳр аз 330 ҳазор нафар буда, бо агломератсияи Сфакси Калон аз 950 ҳазор мегузарад. Сфакс маркази асосии содироти зайтун ва маъдани фосфатии Тунис ба ҳисоб меравад.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Шаҳри Сфаксро соли 849 (235 ҳ.қ.) султони Аглабидҳо Аҳмад ибни Муҳаммад дар маҳалли пешини шаҳри римии Taparura бунёд кард. Зери Аглабидҳо, Фотимиён ва Ҳафсиён Сфакс ба яке аз муҳимтарин бандарҳои Магриб табдил ёфт.[1]
Дар асри XIX Сфакс маркази эътирозоти зидди мустамликадории Фаронса гардид; соли 1881 пас аз ҷанги шадиди шаҳрӣ фаронсавиҳо шаҳрро бо тӯпҳои баҳрӣ забт карданд. Дар асри XX Сфакс ба маркази иқтисодии асосии ҷанубии Тунис табдил ёфт.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Сфакс дар канори халиҷи Габес, дар замини ҳамвори биёбонии нимхушк воқеъ аст; иқлими он нимбиёбонии гарм мебошад.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии шаҳри Сфакс аз 330 ҳазор нафар буда, асосан арабҳои тунисӣ-сафоқисӣ ҳастанд.[1] Сафоқисиҳо бо лаҳҷаи беҳамтои худ ва ҳунармандии тиҷории анъанавии худ машҳуранд.
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Сфакс пойтахти иқтисодии ҷанубии Тунис мебошад: бандари Сфакс (бузургтарин бандари содиротии Тунис барои зайтун ва фосфат), саноати истеҳсолӣ, моҳигирӣ (Сфакс яке аз марказҳои моҳигирии Магриб), коркарди равғани зайтун (минтақаи Сфакс ва Сахел аз бузургтарин истеҳсолкунандагони равғани зайтуни ҷаҳон) сектори асосианд.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Сфакс Фурудгоҳи байналмилалии Сфакс-Тина, бандари бузурги баҳрӣ, истгоҳи роҳи оҳан (хатти Тунис–Сус–Сфакс) ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Маркази таърихии Сфакс (Мадинаи Сфакс) дорои девори бузурги асрҳои IX (яке аз беҳтарин нигоҳ дошташудаҳои Магриб), Ҷомеи Бузурги Сфакс (асри IX), Қасбаи Сфакс ва базорҳои анъанавӣ мебошад. Сфакс маркази муҳими адабиёти арабӣ-тунисӣ — нависандаи бузурги асри XX Махмуд Масадӣ аз ҳамин шаҳр аст.
