Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Сэм Олтман

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Самюэл Ҳаррис Олтман
англ. Sam Altman
Ном ҳангоми таваллуд англ. Samuel Harris Altman[1]
Таваллуд 22 апрел 1985(1985-04-22) (40 сол)
Чикаго, Иллинойс, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Шаҳрвандӣ Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Пеша Соҳибкор, сармоягузор, барномасоз
Таҳсилот
Ҷоизаҳо
Соядаст
Вебгоҳ blog.samaltman.com
Дигар Директори иҷроия — OpenAI (аз 2019)
Президенти собиқ — Y Combinator (20142019)
Таҳсил: Донишгоҳи Стэнфорд (нотамом, 2005)
 Парвандаҳо дар Викианбор

Сэм Олтман (англ. Sam Altman; номи пурра: Самюэл Ҳаррис Олтман; зодаи 22 апрели 1985, Чикаго) — соҳибкор ва сармоягузори амрикоӣ, директори иҷроияи ташкилоти тадқиқоти зеҳни сунъӣ OpenAI аз соли 2019 мебошад.[2] Ӯ бо роҳбарии нашри ChatGPT дар соли 2022 яке аз чеҳраҳои пешсафи бурзи зеҳни сунъӣ ба шумор меравад.[3] Дар соли 2025 маҷаллаи Time ӯро дар зумраи «меъморони зеҳни сунъӣ» ва шахсони соли ба шумор овард. Тибқи Forbes, сарвати Олтман 2,1 миллиард долларро ташкил медиҳад.[4]

Зиндагинома

[вироиш | вироиши манбаъ]

Кӯдакӣ ва таҳсил

[вироиш | вироиши манбаъ]

Сэм Олтман 22 апрели 1985 дар Чикаго, Иллинойс дар оилаи яҳудии амрикоӣ таваллуд шуд. Модараш Конни Гибстайн табиби пӯст, падараш Ҷерри Олтман риэлтор буд. Ӯ калонтарини чаҳор фарзанд аст — ду бародар (Макс ва Ҷек) ва як хоҳар (Эни) дорад. Дар соли 1989 оила ба Клейтон, Миссури кӯчид.[5]

Дар синни 8-солагӣ Олтман аввалин компютери худро — Apple Macintosh — гирифт ва ба барномасозӣ машғул шуд.[6] Ба мактаби хусусии Ҷон Берроуз дар Ладю, Миссури рафт. Дар соли 2005 ба Донишгоҳи Стэнфорд барои таҳсил дар улуми компютерӣ дохил шуд, аммо баъди ду соли таҳсил онро тарк кард — монанди Билл Гейтс ва Марк Зукерберг — барои таъсиси ширкати худ.

Дар соли 2005 дар синни 19-солагӣ Олтман ширкати Loopt — барномаи мобилии шабакаи иҷтимоии геолокатсионӣ — ро таъсис дод ва директори иҷроияш шуд. Ширкат зиёда аз 30 миллион доллар сармояи венчурӣ ҷалб кард.[7] Вале Loopt натавонист корбарони кофӣ ҷалб кунад ва дар соли 2012 корпоратсияи Green Dot онро ба маблағи 43,4 миллион доллар харид.

Y Combinator (2011–2019)

[вироиш | вироиши манбаъ]

Дар соли 2011 Олтман ба Y Combinator — яке аз машҳуртарин акселераторҳои стартапи ҷаҳон — пайваст. Дар соли 2014 Пол Грэм ӯро президенти Y Combinator таъйин кард. Дар ин давра YC бо ширкатҳои барноршуда чун Airbnb, Stripe, Dropbox ва Reddit кор кард.[8]

OpenAI ва ChatGPT (2019–ҳол)

[вироиш | вироиши манбаъ]

Дар соли 2019 Олтман Y Combinator-ро тарк карда, директори иҷроияи OpenAI шуд — ташкилоти тадқиқоти зеҳни сунъӣ, ки дар соли 2015 таъсис ёфтааст. Дар ноябри 2022 OpenAI зери роҳбарии ӯ ChatGPT-ро нашр кард — дастёри муколамаи зеҳни сунъӣ, ки дар 5 рӯз 1 миллион ва дар 2 моҳ 100 миллион корбар ҷамъ овард.[9] ChatGPT инқилоберо дар соҳаи зеҳни сунъӣ оғоз кард.

Бӯҳрон: ихроҷ ва баргашт (ноябри 2023)

[вироиш | вироиши манбаъ]

Рӯзи 17 ноябри 2023 ҳайати директорони OpenAI ногаҳон Олтманро аз вазифаи директори иҷроия барканор кард — бо иттиҳоми «набудани эътимод ба ӯ».[10] Аммо ин қадам дарҳол бо эътирози шадиди кормандон ва сармоягузорон рӯ ба рӯ шуд — беш аз 700 корманди OpenAI талаб карданд, ки Олтман барқарор шавад, вагарна истеъфо медиҳанд. Сармоягузори калонтарини ширкат Microsoft низ фишор овард. Пас аз 5 рӯзи таниш Олтман ба вазифааш баргашт ва ҳайати нави директорон ташкил шуд.[11] Ин воқеа яке аз драматиктарин муноқишаҳои корпоративии таърихи технологии Silicon Valley ба шумор меравад.

Дигар лоиҳаҳо

[вироиш | вироиши манбаъ]
  • Helion Energy — ширкати энергияи тозаи термоядроӣ; Олтман раиси ҳайати директорон аст ва шахсан 375 миллион доллар сармоягузорӣ кардааст
  • Oklo Inc. — стартапи реактори ядроии хурд; то апрели 2025 раиси ҳайати директорон буд
  • WorldCoin — лоиҳаи пули криптоии асосшуда ба тасдиқи ҳувияти инсон тавассути скани чашм

Ҷоизаҳо ва эътироф

[вироиш | вироиши манбаъ]
  • Шахсони соли маҷаллаи Time — «Меъморони зеҳни сунъӣ», 2025
  • Яке аз 100 чеҳраи таъсиргузори ҷаҳон тибқи Time — 2023
  • Дараҷаи доктори ифтихории Донишгоҳи Ватерлоо — 2017
  1. https://globalleaderstoday.online/sam-altman-from-loopt-to-openai-a-tech-odyssey/
  2. OpenAI LP. openai.com.
  3. Sam Altman Is the Oppenheimer of Our Age. Intelligencer (25 сентябри 2023).
  4. Sam Altman. Forbes.
  5. Sam Altman: The quick, deep thinker leading OpenAI. The Times of Israel (17 май 2023).
  6. How Venture Capitalists Find Opportunities in the Future. Esquire (18 Декабри 2014).
  7. Y Combinator's Sam Altman teams up with Michael Klein to launch SPAC. Reuters (15 марти 2021).
  8. Sam Altman Fired from Y Combinator by Paul Graham. The Washington Post (22 ноябри 2023).
  9. ChatGPT sets record for fastest-growing user base. Reuters (1 феврали 2023).
  10. Inside OpenAI's Crisis Over the Future of Artificial Intelligence, The New York Times (9 Декабри 2023).
  11. Artificial: The OpenAI Story. Wall Street Journal (10 Декабри 2023).