Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Тамале

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Шаҳр
Тамале
Tamale
9°24′ а. ш. 0°51′ т. ғ.HGЯO
Кишвар Гана
Таърих ва ҷуғрофия
Таъсис а. XV (Дагбон), 1907 (муосир)
Масоҳат 750 км²
Баландии марказ 183 м
Минтақаи замонӣ UTC±0:00
Аҳолӣ
Шумора 371 351 тан (2013)
Нишон додан/Пинҳон кардани харита
Тамале дар харитаи
Тамале
Тамале
 Парвандаҳо дар Викианбор

Тамале (ба дагбанӣ: Tamale) — пойтахти Минтақаи Шимолии Гана ва калонтарин шаҳри шимоли Гана ва чорумин калонтарин шаҳри кишвар.[1] Аҳолии шаҳр тахминан 371 351 нафар (2013), метрополи Тамале — тахминан 950 ҳазор. Тамале шаҳри асосии халқи Дагомба (Дагбанӣ) — маркази маданияти мусулмонии Шимоли Гана мебошад.[1]

Ноҳияи Тамале аз а. XV пойтахти Салтанати Дагбон — яке аз бузургтарин давлатҳои таърихии Шимоли Гана — буд. Соли 1907 — дар давраи мустамликавии Британия — Тамале ба маркази маъмурии Протектората-и Шимол-и Ғаллаи Тиллоӣ (Northern Territories) табдил ёфт.[1]

Дар давраи истиқлолият (аз 1957) Тамале ба яке аз аз ҳама сареътарин рӯҳаи шаҳрҳои Ғарбии Африқо табдил ёфт (миёна 3,5% дар сол — 3-и сареътарин дар тамоми ҷаҳон, тибқи UN-Habitat 2011).

Ҷуғрофия ва иқлим

[вироиш | вироиши манбаъ]

Тамале дар маркази шимоли Гана, дар саваннаи Гвинея воқеъ буда, иқлими тропикии саванна (Aw) дорад: тобистон гарму намнок (мавсуми боронӣ май–октябр), зимистон хушк ва бо шамоли ҳарматтан — шамоли ғубори Саҳро (декабр–феврал).

Аҳолии Тамале 371 351 нафар (2013) — қариб пурра дагомба (Дагбанӣ) — халқи мусулмонии Гур. Мазҳаб — ислом-и суннӣ (~85 фоиз) — Тамале бузургтарин маркази исломии Гана.[1]

Иқтисоди Тамале: кишоварзӣ (пахта, гандум, зайтун, найшакар), парвариши хайвон-и калон (маркази барзагови Шимол-и Гана) ва тиҷорати марзӣ бо Буркина-Фасо (200 км шимолтар) ва Того (150 км шарқтар).

Фурудгоҳи Тамале (муосиршуда 2016 барои Ҳаҷҷ) ва хатти асосии автобусии Аккра–Кумаси–Тамале–Уагадугу (Буркина-Фасо).

Фарҳанг ва маориф

[вироиш | вироиши манбаъ]

Масҷиди Марказии Тамале (муосир, бузургтарин масҷиди Гана), Осорхонаи Минтақаи Шимолӣ, Қасри Йа-Наа (қасри султон-и Дагбон-и суннатӣ дар Йендӣ, 100 км шарқтар — маркази таърихии Салтанати Дагбон).

Нигаред низ

[вироиш | вироиши манбаъ]
  1. 1 2 3 4 Tamale — Encyclopædia Britannica
Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи
Тамале дорад