Тангаи Ҳурмуз
Тангаи Ҳурмуз | |
| форсӣ: تنگهٔ هرمز ар. مضيق هرمز | |
| Дарёҷой барои | Ҷегин[d] ва Миноб[d] |
|---|---|
| Basin country | Эрон, Умон ва Имороти Муттаҳидаи Арабӣ |
| Кишвар | |
| Мавқеият | Уқёнуси Ҳинд |
| Мепайвандад бо | дарёи Умон[d] ва Халиҷи Форс |
| Бар | 55 км |
| Жарфои амудӣ | 220 м |
Тангаи Ҳурмуз, гулӯгоҳи Ҳурмуз (форсӣ: تنگه هرمز) — тангаи стратегӣ ва муҳим аст, ки Халиҷи Форсро ба дарёи Умон муттасил мекунад ва дар бориктарин нуқтаи худ ҳудуди 39 километр арз дорад[2][3]. Ин танга аз шимол ба Эрон ва аз ҷануб ба Имороти Муттаҳидаи Арабӣ ва Умон маҳдуд мешавад[4] ва ба унвони як гузаргоҳи ҳаётӣ барои ҳамлу нақли нафти ҷаҳонӣ амал мекунад, ба тавре ки ҳудуди 20 % аз арзаи нафти ҷаҳон аз ин танга убур мекунад. Ин мавзуъ тангаи Ҳурмузро барои амнияти энержии ҷаҳонӣ ҳаётӣ месозад, зеро ҳар гуна ихтилол дар ин масир метавонад мунҷар ба навасоноти қобили таваҷҷуҳе дар қимати нафт ва таъсир бар иқтисоди ҷаҳонӣ шавад.
Таърихчаи тангаи Ҳурмуз нишондиҳандаи танишҳои геополитикӣ аст, бавижа байни Эрон ва кишварҳои ғарбӣ, бавежа Иёлоти Муттаҳида. Эрон контроли ин тангаро ба уҳда гирифта ва аз тавоноиҳои дарёии худ барои таҳдиди масирҳои киштиронӣ истифода карда ва гоҳе авқот киштиҳои хориҷиро тавқиф мекунад. Дар посух, Иёлоти Муттаҳида як эътилофи дарёӣ барои тазмини амнияти дарёнавардӣ ташкил додааст, ки ин мавзуъ танишҳоро бештар карда, зеро Эрон ин ҳузурро ба унвони як таҳрик мебинад.
Ин танга ҳамчунин барои амалиёти низомӣ аҳаммият дорад ва Нерӯи дарёии Иёлоти Муттаҳида ба таври мунтазам амалиёти озодии новбариро барои ба чолиш кашидани контроли Эрон анҷом медиҳад. Нигарониҳои зистмуҳитӣ, монанди хатари нашти нафт, лояе дигар аз печидагиро ба вуҷуд меоварад, зеро ин хатирот метавонанд ба экосистемаҳои дарёӣ ва иқтисоди кишварҳои атроф, ки ба моҳигирӣ ва гардишгарӣ вобастаанд, осеб бирасонанд.
Тангаи Ҳурмуз як гулӯгоҳи дарёии ҳаётӣ аст, ки таъсироти амиқе бар амнияти энержии ҷаҳонӣ ва суботи геополитикӣ дорад. Аҳаммияти стратегии он ниёзманди гуфтугӯ ва ҳамкории мудовим байни кишварҳо барои тазмини новбарии эмин ва суботи минтақавӣ аст, ба вижа дар шароите ки тақозои энержии ҷаҳонӣ ҳамчунон дар ҳоли таҳаввул аст.
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ GEOnet Names Server — 2018.
- ↑ Йон М. Ван Дайк Транзитный проход через международные проливы(рус.) // Московский журнал международного права : научно-практический журнал. — М.: МГИМО МИД России, 2012. — № 1. — С. 160–183. — ISSN 0869-0049. — doi:10.24833/0869-0049-2012-1-160-183.
- ↑ The Strait of Hormuz is the world's most important oil transit chokepoint(англ.). U.S. Energy Information Administration (4 January 2012).
- ↑ Картографическая организация Ирана. Карта административно-территориальных единиц Ирана. Тегеран: Картографическая организация Ирана, Организация по управлению и планированию Ирана, 2004.