Тобишҳои сурх
Сурх | |
|---|---|
 | |
| HEX | #FF0000 |
| RGB1 (r, g, b) | (255, 0, 0) |
| Дарозии мавҷ | ~630–740[1] нм |
| Басомад | ~480–405 ТҲс |
Ранги сурх вобаста ба серрангӣ ва равшанӣ метавонад тобишҳои гуногун дошта бошад. Бо омехтани сафед сурх равшантар ва бо омехтани сиёҳ тиратар мешавад.
Дар забони тоҷикӣ тобишҳои ранг дар гӯйишҳои ноҳияҳои гуногун ба тарзҳои мухталиф ифода мешаванд. Масалан, тобиши аз сурхи холис равшантарро чунин меноманд:
- сурхи рӯшан (Ашт, Исфара)[2]
- сурхи сафедхеста (Панҷ)[2]
- сурхи паст (Хуҷанд, Истаравшан)
- сурхи беранг (Левакант)[2]
Тобиши аз сурхи асосӣ тиратарро чунин меноманд:
Дар системаҳои рангӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Сурх (RGB)
[вироиш | вироиши манбаъ]Сурх (RGB) | |
|---|---|
 | |
| HEX | #FF0000 |
| RGB1 (r, g, b) | (255, 0, 0) |
| CMYK (c, m, y, k) | (0, 100, 100, 0) |
| HSV2 (h, s, v) | (0°, 100%, 100%) |
|
1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт) 2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт) | |
Сурхи модели RGB ин дурахшонтарин ранги сурхест, ки монитори компютер намоиш дода метавонад. Ин ранг ба сурхи норинҷитоби ранги спектрӣ наздик мебошад. Сурх (R - red) дар модели рангии RGB дар баробари сабз (G - green) ва кабуд (B - blue) яке аз се ранги асосии нур ба шумор меравад.[3]
Сурх (CMYK)
[вироиш | вироиши манбаъ]Сурх (CMYK) | |
|---|---|
 | |
| HEX | #ED1B24 |
| RGB1 (r, g, b) | (237, 27, 36) |
| CMYK (c, m, y, k) | (0, 89, 85, 7) |
| HSV2 (h, s, v) | (357°, 89%, 93%) |
|
1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт) 2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт) | |
Сурхи модели CMYK ранги сурхест, ки дар чоп бо омехтани миқдори баробари арғавонӣ ва зард ҳосил мешавад. Ин ранг ба сурхи равшани экран монанд аст, вале дурахши камтар дорад.[4]
Сурх (Crayola)
[вироиш | вироиши манбаъ]Сурх (Crayola) | |
|---|---|
 | |
| HEX | #ED0A3F |
| RGB1 (r, g, b) | (237, 10, 63) |
| CMYK (c, m, y, k) | (0, 96, 73, 7) |
| HSV2 (h, s, v) | (346°, 96%, 93%) |
|
1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт) 2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт) | |
Ин ранг ранги сурхи қаламҳои рангаи Crayola мебошад.
Сурх (Pantone)
[вироиш | вироиши манбаъ]Сурх (Pantone) | |
|---|---|
 | |
| HEX | #ED2839 |
| RGB1 (r, g, b) | (237, 40, 57) |
| CMYK (c, m, y, k) | (0, 83, 76, 7) |
| HSV2 (h, s, v) | (355°, 83%, 93%) |
|
1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт) 2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт) | |
Сурхи Pantone ин рангест аз рӯйхати рангҳои Pantone Textile Paper eXtended (TPX), ки бо рақами 032M — Red сабт шудааст.[5][6]
Гуногунии ранги сурх
[вироиш | вироиши манбаъ]Ранги сурхро метавон ҳамчун номи умумии як гурӯҳи рангҳо донист, ки тобишҳои гуногунро дар бар мегирад. Одамон аз қадим пай бурдаанд, ки ҳамаи сурхҳо яксон нестанд ва ба бисёр тобишҳои сурх номҳои хосро додаанд.
Қирмизӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Қирмизӣ | |
|---|---|
 | |
| HEX | #DC143C |
| RGB1 (r, g, b) | (220, 20, 60) |
| CMYK (c, m, y, k) | (0, 91, 73, 14) |
| HSV2 (h, s, v) | (348°, 91%, 86%) |
|
1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт) 2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт) | |
Қирмизӣ ранги сурхи баста ва тираест, ки каме кабуд ё бунафш дорад ва аз ин сабаб андаке ба сафсар моил мешавад. Дар чархи рангҳои RGB он байни ранги гулобию сурх ва дар чархи рангҳои RYB байни арғавонӣ ва сурх ҷойгир аст.
Лолагӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Лолагӣ | |
|---|---|
 | |
| HEX | #DC343B |
| RGB1 (r, g, b) | (255, 49, 38) |
| CMYK (c, m, y, k) | (0, 81, 85, 0) |
| HSV2 (h, s, v) | (3°, 85%, 100%) |
|
1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт) 2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт) | |
Сурхи лолагӣ дар Ҳисор, Норак, Левакант ба кор бурда мешавад.[2]
Гулнорӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Гулнорӣ | |
|---|---|
 | |
| HEX | #FF6347 |
| RGB1 (r, g, b) | (255, 99, 71) |
| CMYK (c, m, y, k) | (0, 61, 72, 0) |
| HSV2 (h, s, v) | (9°, 72%, 100%) |
|
1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт) 2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт) | |
Сурхи гулнориро ҳунармандони Тоҷикобод дар ороиш ва гулдӯзӣ ба кор мебаранд. Номи ин ранг аз ранги гули анор гирифта шуда, ба сурхи равшани норинҷитоб майл мекунад.[2]
Ҳиногӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Ҳиногӣ | |
|---|---|
.jpg) | |
| HEX | #E04A2F |
| RGB1 (r, g, b) | (224, 74, 47) |
| CMYK (c, m, y, k) | (0, 67, 79, 12) |
| HSV2 (h, s, v) | (9°, 79%, 88%) |
|
1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт) 2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт) | |
Сурхи ҳиногӣ як сурхи дурахшонест моил ба норинҷӣ, ки дар сӯзаниҳои тоҷикони Нурато ва Бухоро ба кор мебурданд. Номи он аз ҳино гирифта шудааст, зеро ранги он ба сурхии ҳосилшуда аз ҳино монанд аст.[7]
Лол
[вироиш | вироиши манбаъ]Лол | |
|---|---|
 | |
| HEX | #CB236B |
| RGB1 (r, g, b) | (203, 35, 107) |
| CMYK (c, m, y, k) | (0, 83, 47, 20) |
| HSV2 (h, s, v) | (334°, 83%, 80%) |
|
1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт) 2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт) | |
Сурхи лол ранги сурхи баста ва дурахшонест, ки номаш аз ранги санги қимматбаҳои лаъл (шакли арабишудаи лол) гирифта шудааст.[8] Ин ранг одатан сурхи каме арғувонитоб буда, ба ранги баъзе навъҳои ёқут монанд аст.[9]
Адабиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ Thomas J. Bruno, Paris D. N. Svoronos. CRC Handbook of Fundamental Spectroscopic Correlation Charts. CRC Press, 2005.
[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/vision/specol.html#c1 Color - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 (2020) «Паёмномаи фарҳанг» (Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон) (1 (49)).
- ↑ W3C TR CSS3 Color Module, HTML4 color keywords. W3C. (майи 2003). 16 сентябри 2008 санҷида шуд.
- ↑ CMYK
- ↑ Pantone TPX. 29 августи 2026 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 10 сентябри 2015.
- ↑ Type the word "Red" into the indicated window on the Pantone Color Finder and the color will appear.
- ↑ Sukhareva, O. A. (2011). Mustafayev, Sh. M.; Khakimov, A. A., eds. Suzani: Central Asian Decorative Embroidery [Сӯзанӣ: гулдӯзии ороишии Осиёи Миёна]. Мушовири бадеӣ ва тақризгар: R. Q. Qayumov. Tashkent: IICAS; SMI-ASIA. p. 22.
- ↑ لعل(форсӣ). واژهیاب.
- ↑ Spinel Quality Factors(англ.). Gemological Institute of America. GIA.
