УЕФА

УЕФА
УЕФА
Маркази маъмурӣ	Нён[d], Суис;
Нишонӣ	Суис;
Намуди созмон	international sport governing body[d], association football federation[d] ва nonprofit organization[d]
Забонҳои расмӣ	фаронсавӣ, инглисӣ ва олмонӣ
Роҳбарон
	Александер Чеферин[d]
Таъсис
Санаи таъсис	15 июн 1954
Барҳамхурӣ
Маълумотҳои дигар
Созмони асосӣ	FIFA
Вебгоҳ	uefa.com(англ.)
	Парвандаҳо дар Викианбор

Иттиҳоди анҷуманҳои футболи Урупо (англ. Union of European Football Associations, кӯтоҳ UEFA, дар нависагардонии тоҷикӣ УЕФА) — ташкилоти варзишиест, ки футболро дар Урупо ва баъзе минтақаҳои ғарби Осиё идора мекунад. Ин созмон анҷуманҳои миллии футболи кишварҳои Урупоро муттаҳид намуда, ҳамаи мусобиқаҳои урупоии бошгоҳҳои футболӣ ва тимҳои миллиро ташкил мекунад. Ҳамчунин даромадҳои бадастомада аз таблиғот ва пахши телевизиониро байни бошгоҳҳо ва анҷуманҳои миллии узви худ тақсим менамояд.

УЕФА — яке аз шаш конфедератсияи қитъавиест, ки узви Федератсияи байналмилалии футбол (ФИФА) мебошанд ва аз миёни онҳо УЕФА таъсиргузортарин ва сарватмандтарин аст. Тақрибан ҳамаи беҳтарин футболбозони ҷаҳон дар Урупо бозӣ мекунанд, зеро дар он ҷо болотарин дастмуздҳо пардохт мешаванд, ба вижа дар Инглистон, Фаронса, Итолиё, Испониё ва Олмон^[3]. Ҳамчунин, УЕФА намояндаи бисёре аз тимҳои пурқудрати ҷаҳон аст, ки ин боиси ҳузури густардаи кишварҳои ин конфедеросиюн дар мусобиқоти ҷаҳонӣ мешавад: масалан, аз 32 дастаи Ҷоми ҷаҳони соли 2006 УЕФА 14 дастаро намояндагӣ мекард.

УЕФА пас аз мушовараҳое, ки бо иштироки федератсияҳои футболи Фаронса, Итолиё ва Белгия оғоз шуда буд, санаи 15 июни соли 1954 дар Базел (Швейтсария) таъсис ёфт. Дар ибтидо УЕФА 25 кишварро дар бар мегирифт, акнун теъдоди он ба 55 расидааст. Маркази маъмурии УЕФА то соли 1959 дар Порис қарор дошт ва сипас ба Берн кӯчонида шуд. Аз соли 1995 дафтари марказӣ дар шаҳри Нён ҷойгир аст. Аввалин президент Эббе Швартс ва дабир Анри Делоне буданд.

УЕФА аксар вақт бо Коммиссиюни Урупо, ки манфиатҳои анҷуманҳои миллии футболи кишварҳоро мудирият мекард, таззод дошт. Дар даҳаи 1990-ум ихтилофҳо бештар дар бораи ҳуқуқи пахши телевизионӣ ва ба вижа (қоидаи Босман) буд.

Президентҳои УЕФА

	Ном	Кишвар	Муддат
1.	Эббе Швартс	Дания	1954—1962
2.	Густав Видеркер	Швейтсария	1962—1972
3.	Артемио Франки	Итолиё	1972—1983
4.	Жак Жорж	Фаронса	1983—1990
5.	Леннарт Юҳанссон	Суэд	1990—2007
6.	Мишел Платини	Фаронса	2007—2015
—	Анхел Мария Вийяр (и. в.)	Испания	2015—2016
7.	Александер Чеферин	Словения	2016—т.ҳ.

Дабирони кулли УЕФА

Аз январи соли 2007 инҷониб вазифа «дабири кулл» номида мешавад:

	Ном	Кишвар	Муддат
1.	Анри Делоне	Фаронса	1954—1955
2.	Пиер Делоне	Фаронса	1955—1960
3.	Ҳанс Бангертер	Швейтсария	1960—1989
4.	Герҳард Айгнер	Олмон	1989—2003
5.	Ларс-Кристер Улссон	Суэд	2003—2007
6.	Дэвид Тейлор	Шотландия	2007—2009
7.	Ҷанни Инфантино	Швейтсария / Итолиё	2009—2016
8.	Теодор Теодоридис	Юнон	2016—то ҳол