Уран (элемент)

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Уран, 92U
Two hands in brown gloves holding a blotched gray disk with a number 2068 hand-written on it
Уран
Талаффуз/j[unsupported input]niəm/ (ewr-AY-nee-əm)
Номи дигарuranium
Намуди зоҳирӣхокистарранги нуқрагуни метталӣ
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(U)238.02891(3)[1]
Уран дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
Nd

U

(Uqh)
протактинийураннептуний
Рақами атомӣ (Z)92
Гурӯҳn/a
Даврдаври 7
Блокf-блок
Категорияи элемент  Актинид
Конфигуратсияи электрон[Rn] 5f3 6d1 7s2
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 32, 21, 9, 2
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш1405.3 K ​(1132.2 °C, ​2070 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш4404 K ​(4131 °C, ​7468 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)19.1 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)17.3 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос9.14 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос417.1 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ27.665 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2325 2564 2859 3234 3727 4402
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ+1, +2, +3,[2] +4, +5, +6 (a weakly basic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 1.38
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 597.6 кҶ/мол
  • 2-юм: 1420 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 156 пм
Радиуси ковалентӣ196±7 пм
Радиуси Ван дер Ваалс186 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Уран (элемент)
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣorthorhombic
Orthorhombic crystal structure for уран
Суръати овоз thin rod3155 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣ13.9 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣ27.5 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ0.280 µΩ·m (дар 0 °C)
Тартибории магнитӣпарамагнетик
Модули Юнг208 ГПа
Модули ғеҷонидан111 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор100 ГПа
Коэффисиенти Пуассон0.23
Сахтии Виккерс1960–2500 МПа
Сахтӣ аз рӯи Бринелл2350–3850 МПа
Рақами CAS7440-61-1
Таърих
Номгузорӣafter planet Uranus, itself named after Greek god of the sky Uranus
КашфМартин Генрих Клапрот (1789)
Ҷудогузории аввалинEugène-Melchior Péligot (1841)
Изотопҳои асосии уран
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
232U синт 68.9 y ТБ
α 228Th
233U trace 1.592×105 y SF
α 229Th
234U 0.005% 2.455×105 y SF
α 230Th
235U 0.720% 7.04×108 y SF
α 231Th
236U trace 2.342×107 y SF
α 232Th
238U 99.274% 4.468×109 y α 234Th
SF
ββ 238Pu
| пайвандҳо

Уран (лот. uranium) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 92 буда бо рамзи U ишора карда мешавад[3].

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Уран дар блоки f ҷойгир мебошад.[4]

Хосиятҳо[вироиш]

Физикӣ[вироиш]

Химиявӣ ш[вироиш]

Атомӣ[вироиш]

Изотопҳо[вироиш]

Мавҷудият дар табиат[вироиш]

Таърих[вироиш]

Кашф[вироиш]

Номгузорӣ[вироиш]

Пайвандҳо[вироиш]

Эзоҳ[вироиш]

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Morss, L.R.; Edelstein, N.M.; Fuger, J., eds. (2006). The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (3rd ed.). Netherlands: Springer. ISBN 978-9048131464. 
  3. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  4. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

Адабиёт[вироиш]

Ҳаволаҳои беруна[вироиш]

Логотипи Викилуғат
Викилуғат дорои мақола бо номи «Уран» аст
Commons-logo.svg
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: