Фирӯзобод, Форс
| Маҳалли аҳолинишин | |
Фирӯзобод, Форс | |
|---|---|
| форсӣ: فيروزآباد | |
 | |
| Кишвар |
 [[|]] |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Баландии марказ | 1 351 м |
| Аҳолӣ | |
| Шумора |
|
| Забони расмӣ | форсӣ |
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Фирӯзобод шаҳрест дар ноҳияи марказии шаҳристони Фирӯзобод, Устони Форс, Эрон, ки маркази ҳарду шаҳристон ва ноҳия мебошад. Фирӯзобод дар ҷануби Шероз ҷойгир аст. Шаҳр бо девори лой ва хандақ иҳота шудааст. [1]
Шаҳри қадимии аслии Гур, ки ба давраи Ҳахоманишӣ тааллуқ дорад, аз ҷониби Искандари Мақдунӣ хароб карда шуд. Асрҳо пас, Ардашери I, асосгузори шаҳаншоҳии Сосониён, шаҳрро пеш аз он ки дар давраи ҳуҷуми мусалмонони араб дар асри ҳафтум талаву тороҷ шавад, эҳё кард. Онро бори дигар Буйидҳо дар замони Азудуддавла эҳё карданд, аммо дар ниҳоят дар Эрони Қоҷорӣ партофта шуд ва шаҳри наздик, ки ҳоло Фирӯзобод аст, ба ҷои он гузошта шуд. Ягона сохтори боқимондаи он маркази марказӣ, бурҷи қадимӣ аст.
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]
Гур ба давраи Ҳахоманишиён рост меояд. Он дар минтақаи пастхами минтақа ҷойгир буд, аз ин рӯ, ҳангоми ҳуҷуми худ ба Форс, Искандари Мақдунӣ тавонист шаҳрро бо равона кардани ҷараёни дарё ба шаҳр ғарқ кунад. Кӯле, ки ӯ офаридааст, то он даме, ки Ардашери I нақберо барои холӣ кардани он сохт, боқӣ монд. Ӯ пойтахти нави худро дар ин макон таъсис дод. [1]
Шаҳри нави Ардашер бо номҳои Khor Ardashīr, Ardashīr Khurrah ва Gōr.маъруф буд. Он нақшаи даврашакл дошт, ки андозагирии он қадар дақиқ буд, ки таърихшиноси форсӣ Ибни Балхӣ онро "бо истифода аз қутбнамо тарҳрезӣ шудааст" навиштааст. Он бо хандақе бо паҳнои 50 метр ва диаметри 2 километр муҳофизат карда мешуд. Шаҳр чор дарвоза дошт; дар шимол дарвозаи Ҳурмузд, дар ҷануб дарвозаи Ардашир, дар шарқ дарвозаи Митра ва дар ғарб дарвозаи Ваҳрам ҷойгир буданд. Маҷмааҳои пойтахти шоҳӣ дар маркази доираи дар радиуси 450 м сохта шуда буданд. Дар маркази шаҳр як саҳна ё бурҷи баланде бо номи Тербал мавҷуд буд. Он 30 фут буд. м баландӣ ва шакли спиралӣ дорад. Ин тарҳ дар Эрон беназир аст ва дар бораи мақсади сохтмони он якчанд назарияҳо мавҷуданд. [2] [3] Гумон меравад, ки он пешгузаштаи меъмории Масҷиди бузурги Самарраи Ироқ ва манораи хоси он, малвия, будааст. [4] Дар давраи Сосониён, ихтисораи ART (дар Паҳлавии хаттӣ ) ҳамчун имзои зарбхона барои ишора ба Гур истифода мешуд. [5]
Ғор ва Истахр дар солҳои 630 ва 640 ба мусалмонони араби ишғолгар муқовимати шадид нишон доданд; онҳоро Абдуллоҳ ибни Амр дар солҳои 649-650 забт кард. [2]
Аҳамияти шаҳр дар давраи ҳукмронии Азудуддавла аз сулолаи Буйидҳо, ки аксар вақт ин шаҳрро ҳамчун манзили зисти худ истифода мебурд, дубора эҳё шуд. Дар ин вақт номи кӯҳнаи шаҳр, Гур, ба ҷои номи нав, истифода шуд. Дар забони форсии нав, ки дар он замон истифода мешуд, калимаи Гур ( گور истифода мешуд. ) маънои "қабр"-ро гирифта буд. Чунон ки ривоят мекунад, подшоҳ Азудуддавла зиндагӣ дар "қабр"-ро нохуш меҳисобид. [1] Мувофиқи дастури ӯ, номи шаҳр ба Перозобод, "Шаҳри пирӯзӣ" иваз карда шуд. Аз он вақт инҷониб, шаҳр бо ин ном, аз ҷумла Фирӯзобод ( فیروزآباد маъруф аст. Фирӯзобод ). [2] Аммо, тангаи арабӣ-сосонии асри 7 аз Ардашери Хварра дар давраи Умавиён мавҷуд аст, ки дар он пилвҷ'б'д ( Паҳлавӣ ; Перозобод ) ҳамчун зарбхона зикр шудааст. [6] [7]
Дар ниҳоят, шаҳр дар давраи Эрони Қоҷор аз байн карда шуд ва маҳаллаи наздики он, ки ҳоло Фирӯзободи муосир аст, пур аз аҳолинишин буд. км дар шарқи макони Гур. [7] Имрӯз, аз ҷумлаи ҷойҳои тамошобоби Фирӯзобод Қалъаи Духтар (Фирӯзобод) Сосонӣ, Қасри Ардашери Бобакон ва маъбади оташ ва Минори (Фирӯзобод) мебошанд.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Қавмият
[вироиш | вироиши манбаъ]Қисми зиёди аҳолии шаҳрро сокинони форсизабон ташкил медиҳанд. Илова бар ин, туркҳои Қашқай қисми назарраси аҳолиро ташкил медиҳанд, ки бо забони туркии Қашқай гап мезананд. Қабилаҳои кӯчманчии Қашқай, ба монанди Шеш Блукӣ, Амале ва Қашкулӣ, анъанавӣ дар чарогоҳҳо ҳар сол ҳашт моҳ зиндагӣ мекунанд.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии шаҳр 58,210 нафарро дар 12,888 хонавода ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 64,969 нафар дар 16,617 хонавода ба қайд гирифта шуда буданд. Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии шаҳр 65,417 нафар дар 20,184 хонавода муайян карда шуд.
Иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Фирӯзобод дорои иқлими гарми нимхушк аст ( таснифоти иқлимии Кёппен : BSh ).
Маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Шаҳр панҷ донишгоҳ дорад: Донишгоҳи таҳсилоти олии Фирӯзобод, Донишгоҳи исломии Озод, филиали Фирӯзобод; Донишгоҳи Паёме Нур, маркази Фирӯзобод; филиали Донишгоҳи техникӣ ва касбӣ ; ва филиали Донишгоҳи илм ва технологияи амалӣ . [8]
Инчунин нигаред
[вироиш | вироиши манбаъ]- Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)
- Қасри Ардашери Бобакон дар Фирӯзобод
- Бишопур
- Шаҳрҳои Шарқи Наздики Қадим
- Шаҳри мудаввари Бағдод, ки дар Фирӯзобод ва дигар шаҳрҳои Порт ва Сосониён сохта шудааст
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- 1 2 3 Houtum-Schindler, 1911.
- 1 2 3 Foundation. Welcome to Encyclopaedia Iranica. iranicaonline.org.
- ↑ Welcome to Encyclopaedia Iranica.
- ↑ جامع کبیر. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 марти 2016.
- ↑ หน้าหลัก (24 September 2023). 6 сентябри 2017 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 апрели 2016.
- ↑ Copper alloy fals of al-Hajjaj b. Yusuf, pylwj'b'd, nd H. 1985.43.2.
- 1 2 Archived copy. 23 марти 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 апрели 2016.
- ↑ Islamic Azad university of Firuzabad. 8 апрели 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 апрели 2024.
Пайвандҳои беруна
[вироиш | вироиши манбаъ]- Ҳуҷҷатҳои Эрнст Херзфелд, силсилаи 5: Расмҳо ва харитаҳо, сабтҳои Фирӯзобод Бойгонӣ шудааст 27 феврали 2012 сол. Маркази ҷустуҷӯи коллексияҳо, SIRIS, Институти Смитсон, Вашингтон, Колумбия
- Созмони мероси фарҳангии Форс
.jpg)
