Фотимиён

Фотимиён ( араб. (ал-Фотимиён; الفاطميون ) — як сулолаи араби халифа ва имомони шиъа ( исмоилия ) буда, аз соли 909 то 1171 дар Хилофати Фотимиён ҳукмронӣ мекарданд. Аз авлоди Фотима, духтари паёмбари ислом Муҳаммад, пешвоёни қонунии ҷамъияти мусалмонон ба ҳисоб мерафтанд.

Болоравии фотимиён ба сабаби шӯриши халқии Барбарҳо қабилаи Кутама буд. Онҳо зери шиори зуҳури Имом Маҳдӣ омада давлати Ағлобиёни сунниро дар Ифриқия шикаст доданд . Моҳи январи соли 910 имоми исмоилия Убайдулоҳ Маҳдӣ эълон шуда, унвони халифаро гирифт. Фотимиён сарзамини Африқои Шимолй, Ситсилия, Шом), сохили Бахри Сурхро ба тасарруфи худ дароварда, муборизаро барои барқарор намудани хукмронӣ Уммати ислом давом доданд. Артиши Фотимиён аз зархаридони мамоликҳо иборат буд. Пас аз марги халифаи Фотимиён ал-Адид ва ба сари қудрат омадани вазири курд аз сулолаи Айюбиён Салоҳуддин, ин сулола аз байн рафт .

Феҳристи халифаҳои Фотимӣ

№	Ном	Соли таваллуд	Солҳои ҳукмронӣ	Эзоҳ
1	Абумуҳаммад Абдуллоҳ ал-Маҳди Биллаҳ		909—934
2	Абулқосим Муҳаммад ал-Қоим Биамриллоҳ		934—946
3	Абузоҳир Исмоил ибн Муҳаммад ал-Мансур Биллоҳ	914	946—953
4	Абутамим Маадд ибн Исмоил ал-Муизз Лидиниллоҳ	931	953—975
5	Абумансур Низар ибн Маадд ал-Азиз Биллоҳ		975—996
6	Абуалӣ Мансур ибн Низар ал-Хаким би-Амриллоҳ	985	996—1021
7	Абулҳасан Алӣ ибн Мансур аз-Зоҳир Биллоҳ	1005	1021—1036
8	Абутамим Маадд ибн Алӣ ал-Мустансир Биллоҳ	1029	1036—1094
9	Абулқосим Аҳмад ибн Маадд ал-Мустали Биллоҳ		1094—1101
10	Абуалӣ Мансур ибн Аҳмад ал-Амир Биахкамиллоҳ		1101—1130
11	Абулмаймун Абдулмаҷид ибн Муҳаммад ал-Ҳофиз Лидиниллоҳ		1130—1149
12	Абумансур Исмоил ибн Абдулмаҷид аз-Зафир Биамриллоҳ		1149—1154
13	Абулқосим Исо ибн Исмоил ал-Фаиз		1154—1160
14	Абумуҳаммад Абдуллоҳ ибн Юсуф ал-Адид Лидиниллоҳ		1160—1171

Адабиёт

• Бибикова О. П. Фатимидов династия(пайванди дастнорас — таърих). Кругосвет. 2 июни 2017 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 июли 2013.
• Дафтари Фархад. Исмаилиты : Их история и доктрины = The Isma‘ilis: Their History and Doctrines / предисловие Вилферда Маделунга; перевод Лейлы Р. Додыходоевой при научной ред. О. Ф. Акимушкина. — М.: Наталис, 2011. — 847 с. — ISBN 58-062-0341-7.
• Фатимиды // Исторический словарь. — 2000.
• Фотимиён // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.