Хон-Тенгри

Хон-Тенгри ?
Нуқтаи баландтарин
Баландии мутлақ	7 010 м
Баландии нисбӣ	1 685 м
Макон
Парвандаҳо дар Викианбор

Хон-Тенгри (Тенгри-Таг, Тенгритак) — қуллае дар марзи Қазоқистон, Қирғизистон ва Чин . Дуюмин қуллаи баландтарин дар системаи кӯҳҳои Тиён-Шон, баландтарин қулла дар Қазоқистон.

Баландии кӯҳ 7010 метр аст, аммо мувофиқи дигар манбаъҳо, асосан русӣ, баландии қулла 6995 м. нишон дода шудааст.

Таърих

Омӯзиши кӯҳ солҳои 1929-1933 аз ҷониби экспедитсияи украинӣ таҳти роҳбарии Михаил Погребетский, И. О. Адамович ва Исаак Ландо оғоз ёфт. Соли 1931, М. Т. Погребетский ба қуллаи ин қулла баромад. Соли 1945 профессор Н. Г. Малитский, бо омӯзиши асарҳои П. П. Семёнов-Тянь-Шанский ( 1857 ) чунин ақидаеро баён карда буд, ки Хон-Тенгри воқеан қуллаи Ғалаба ва қуллаи Канг-Туу дар асл қуллаи Хон-Тенгри аст. Соли 1930 экспедитсияи русӣ таҳти роҳбарии М. М. Михайлов ба пиряхи Инилчеки Шимолӣ расид. Соли 1932 гурӯҳи кӯҳнавардони А. дар ин ҷо ба кор шурӯъ кард.А. Летавета, ки дар давраи солҳои 1934-38 дар мақоми экспедитсия буд. Онҳо Хон-Тенгри, қаторкӯҳҳои Кокшол-Тоо ва Куйлютауро омӯхтанд. Дар соли 1936 ин қулларо низ рус В. М. Абалаков .

Номи кӯҳ боиси пайдоиши назарияе дар бораи пайдоиши якчанд қабилаҳои скифӣ, ки дар водиҳои Тиён-Шон зиндагӣ мекарданд, гардид. Ин қабилаҳо инчунин туркҳо ва булғорҳоро дар бар мегирифтанд. Ин дар асотири онҳо мушоҳида мешавад, ки дар он худои олӣ...— Тангра ( Тенгри, Тан-Нак-Ра), ки маънои марде ба андозаи осмонро дорад.

Пайвандҳо

• Хан-Тенгрі на супутниковій мапі
• Пік Хан-Тенгрі у Світовій Гірській Енциклопедії

Адабиёт

• Колокольников Е. Биография Хан-Тенгри // Побежденные вершины. — М.: Мысль, 1981. — С. 67—74. (рус.)