Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Чорҷониба

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод

Чорҷониба фигураи ҳамворест, ки бо пайваст кардани чор нуқтаи ғайриколлинеарӣ дар як ҳамворӣ ташкил карда мешавад. Чоркунҷа чор тараф ва чор кунҷ дорад ва ҷамъи кунҷҳои дохилии он 360 дараҷа аст.

Дарахти чоркунҷаи оддӣ
Таснифоти намудҳои чоркунҷаҳо

Чоркунҷаҳо аз рӯи кунҷҳои дохилӣ, соддагӣ ва мураккабӣ, параллелизми паҳлӯҳо ва ғайра ба гурӯҳҳои гуногун тақсим мешаванд. Мураббаъҳо, росткунҷаҳо, ромбҳо, трапетсияҳо ва параллелограммҳо ҳама намудҳои чоркунҷаҳои содда ва барҷаста мебошанд.

  • Чорҷанбаи мунтазам; Чорҷанбаи мунтазам бо чоркунҷа якхела аст.

CA.DB = CB.DA + CD.BA

  • Чорҷанбаи комил сатҳест, ки аз буриши чор хат ва тамдиди онҳо ба вуҷуд омадааст. Масалан, расми FEDCBA. Шаш нуқтаи буриши ин чор хат қуллаҳои чоркунҷа номида мешаванд ва ҳар ду қуллае, ки дар як тараф нестанд, ду қуллаи муқобил номида мешаванд. Диаметри Чорҷанба хатест, ки қуллаҳои муқобилро мепайвандад; аз ин рӯ, ҳар як чоркунҷаи комил ду диагонал дорад. Дар ҳар як Чорҷанбаи комил, нуқтаҳои миёнаи диагоналҳо дар як хат ҷойгиранд. (Теоремаи Гаусс). Дар ҳар як чоркунҷаи комил, ҳар як диагонал ба ду диагонали дигар бо таносуби мувофиқ тақсим карда мешавад. (Теоремаи Папус)
  • Чорҷанбаи доирашакл; Агар чор қуллаи чорҷанба дар доира воқеъ бошанд, чорҷанба доирашакл номида мешавад. Шарти зарурӣ ва кофӣ барои доирашакл будани чорҷанба дар он аст, ки аввалан, ду кунҷи муқобили он низ мукаммал мебошанд. Дуюм, баръакс, агар ду кунҷи муқобил дар чорҷанба низ мукаммал бошанд, чоркунҷа доирашакл аст. Дар чорҷанбаи доирашакл, зарби диагоналҳо ба ҷамъи зарби тарафҳои муқобил баробар аст; яъне, агар тарафҳои чорҷанбаи доирашакл мутаносибан BA, CB, CD ва DA бошанд ва диагоналҳои он DB ва CA бошанд, муносибати зерин ҳамеша байни онҳо риоя мешавад

Масоҳати Чорҷанба

[вироиш | вироиши манбаъ]

Агар мо хоҳем, ки масоҳати чорҷанбаро ҳисоб кунем, мо диагоналҳои онро мекашем. Чорҷанба ба ду секунҷа тақсим карда мешавад. Акнун мо масоҳати ин ду секунҷаро ҳисоб мекунем. Исбот шудааст, ки агар "d" "d" дарозии ду диагонал ва a кунҷи байни онҳо бошад, масоҳати чоркунҷа ба: a nis' dd 12 ва инчунин ҷамъи квадратҳои чор тарафи чорҷанба ба: ҷамъи квадратҳои диагоналҳо ва инчунин чор маротиба квадрати хати пайвасткунандаи нуқтаҳои миёнаи диагоналҳо баробар аст.

Ҷусторҳои марбут

[вироиш | вироиши манбаъ]
  • Чоркунҷа
  • Чоркунҷаи Сакри
  • Чоркунҷаи доирашакл
  • Чоркунҷаи Вариньян
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Quadrilateral». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ اکتبر ۲۰۰۹.
  • لغت‌نامه دهخدا، سرواژهٔ چهارضلعی (در مالکیت عمومی).