Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Шаман (боварӣ)

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
(Тағйири масир аз Шаман)
Шаман дар Сибир . Расми Н. Витсен.

Тибқи эътиқодоти динӣ ва ирфонии шаманизм, шаман шахсест, ки дар муошират байни ҷаҳони моддӣ ва маънавӣ миёнгарост.

Пайдоиши калима

[вироиш | вироиши манбаъ]

Истилоҳи "шаман" дар бисёр забонҳои ҷаҳон вуҷуд дорад.

Мувофиқи як назарияие, ин калима аз шраман ( shramaṇa ) - зоҳиди саргардон, як зоҳиди рӯҳонӣ дар замони Ҳиндустони Қадим гирифта шудааст . Якҷоя бо буддоӣ, ин истилоҳ дар саросари Осиё паҳн шуд ва тавассути забони эвенкӣ ба забонҳои русӣ ва ғарбӣ ворид шудааст[1] . Мувофиқи версияи дигар, ин калима решаи аслии тунгуси-манҷурӣ буда, аз решаи sa ( sa-mi/ha-mi/sha-mi) "дониш" + -man ( пасванди исми феълӣ, пасванди майли шахс ба чизе), айнан гирифта шудааст: saman "дониш [он чизе ки ба дигарон дода нашуда]" мебошад [2] [3] [4] .

  1. Eliade Mircea. Shamanism: Archaic Techniques of Ecstasy. — Arkana Books, 1989. — P. 495. — 610 p. ISBN 9780140191554.
  2. Сравнительный словарь тунгусо-маньчжурских языков. Л.: Наука, 1977. — С. 49—51.
  3. Василевич Г. М. Русско-эвенкийский словарь. — М., 1948.
  4. Эвенкийско-русский словарь / сост. Г. М. Василевич. М.: Гос. изд-во иностранных и национальных словарей, 1958. — С. 771.