Эл-Фошир
| Шаҳр | |
Эл-Фошир | |
|---|---|
| الفاشر / al-Fāshir | |
 | |
| 13°37′ а. ш. 25°20′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Судон |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | асри XVII (1603 тибқи ривоят) |
| Масоҳат | 100 км² |
| Баландии марказ | 720 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+2:00 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 264 734 тан (2008) |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Эл-Фошир (ба арабӣ: الفاشر, al-Fāshir) — шаҳри ҷанубу ғарбии Судон, пойтахти вилояти Дарфури Шимолӣ ва пойтахти таърихии султанати Дарфур (султанати Фор, 1603–1874).[1] Аҳолии шаҳр тахминан 265 ҳазор нафар буда, Эл-Фошир маркази муҳими тиҷоратии минтақаи Дарфур ба ҳисоб меравад. Аз соли 2003 шаҳр маркази асосии низоъи Дарфур ва аз апрели 2024 муҳосираи тӯлонии Қувваҳои Дастгирии Тез аст.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Эл-Фошир соли 1791 (тибқи ривоят, соли 1603) ҳамчун пойтахти султанати Фор таъсис ёфт. Султанати Фор зиёда аз 270 сол (1603–1874) минтақаи бузурги Дарфурро идора кард; султон Иброҳим V соли 1874 аз тарафи лашкари мисрии Зубайр Рамо пошо шикаст хӯрд ва Дарфур мустамликаи Миср шуд.[1]
Дар асрҳои XX Эл-Фошир маркази муҳими тиҷорат ва идораи минтақавӣ боқӣ монд. Аз соли 2003 — оғози ҷанги Дарфур — Эл-Фошир маркази лагерҳои бузурги паноҳҷӯён (Замзам, Абу-Шук) ва пойгоҳи миссияи СММ-Иттиҳоди Африқо ЮНАМИД (то 2020) гардид. Аз апрели 2024 шаҳри Эл-Фошир — охирин шаҳри асосии Дарфур, ки таҳти назорати Артиши Судон қарор дорад — муҳосираи тӯлонии Қувваҳои Дастгирии Тезро аз сар мегузаронад.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Эл-Фошир дар дашти даштии Дарфур, дар канори дарёчаи мавсимии Эл-Фошир, дар баландии тахминан 720 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он савванаи нимхушк буда, фасли борон аз июл то сентябр.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии шаҳри Эл-Фошир тахминан 265 ҳазор нафар буда, ҷамоаҳои фор (мардуми бунёдгузори султанат), заҳава, бираҷет ва арабҳо дар он зиндагӣ мекунанд.[1] Аз соли 2003 шаҳр аз сабаби ҷанги Дарфур аз муҳоҷирати оммавӣ азият мекашад.
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Эл-Фошир бар чорводорӣ (шутур, гов, гӯсфанд), кишоварзии хушк (тариқ, гумми арабӣ), тиҷорати минтақавӣ ва кӯмаки башардӯстона асос меёбад. Шаҳр гиреҳи муҳими тиҷорати минтақавии шимоли Дарфур ба ҳисоб меравад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Эл-Фошир Фурудгоҳи Эл-Фошир (рейсҳои дохилӣ ва кӯмаки башардӯстона) ва шоҳроҳи Эл-Фошир–Нялам ҷойгиранд.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Эл-Фошир Кохи султонҳои Фор (асрҳои XVIII–XIX) ва осорхонаи пойтахти султанати Фор, ки коллексияи зеварҳо, силоҳҳо ва либосҳои султонҳои Дарфурро намоиш медиҳад, воқеъанд. Мусиқии анъанавии фор ва шеъри маҳаллӣ ҷузъи муҳими фарҳанги шаҳранд.
