Ғумай
| Ғумай | ||
|---|---|---|
 | ||
| Таснифи илмӣ | ||
| Lua error in Модул:Taxonomy/classification at line 72: attempt to concatenate a boolean value. | ||
| Номи илмӣ | ||
|
ХАТО Параметри лотинӣ набояд холӣ бошад |
||
| ||
Ғумай (Sorghum halepense), ғумой, ғумо, ҷуворикаҳак - як навъ рустании бисёрсола.
Тавсифи ботаникӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Решааш сафеди сербуғум, ба хок 60–80 см чуқур меравад. Пояаш рост (то 2 м қад мекашад), баргаш дароз (20–60 см), паҳн (5 см), нӯгтез ва дурушт. Гулаш дуҷинса, хӯшааш сердон (то 2–4 ҳазор), донаш дорчинӣ, бо пулакчаҳо пӯшида шудааст (то 4 сол қобилияти сабзиш дорад). Ғ. рустании гармипарвар аст. Май – ноябр гул карда, донаш мепазад.
Макони рӯидан
[вироиш | вироиши манбаъ]Ғумай дар Ҳиндустон, кишварҳои баҳри Миёназамин, Хитой, Қафқоз, Қрим, Осиёи Марказӣ, аз ҷумла Тоҷикистон, мерӯяд.
Таъсир ба кишоварзӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Алафи бегонаи пахтазор, замини юнучқа ва гандуму ҷав аст. Заминҳое, ки ғумай пахш кардааст, камҳосил мешаванд.
Аҳаммият
[вироиш | вироиши манбаъ]Баргу пояи сабзи ғумай хӯроки хуби чорвост. Аз он силоси хушсифат тайёр мекунанд. Дар таркиби хошоки ғумай протеин (11,5%), сафеда (10,2%), равған (2,3%), клетчатка (45,9%) ва моддаҳои қиёмии бенитроген (32,4%), дар таркиби решааш оҳар (27%), қанд (13%) ва гликозиди дуррин мавҷуд аст.
Истифода дар тиб
[вироиш | вироиши манбаъ]Табибони гузашта бо ғумай бемории сифилисро табобат мекарданд. Дар тибби халқӣ бехи он барои манъ кардани хунравӣ, муолиҷаи тарбод, бемории оташак, ниқрис, невралгия истифода мешавад. Нақеи дони ҷуворикаҳак давои хуби пешоброн аст.
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]Адабиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]- Ғумай / А. Мадаминов. // Ғ — Дироя. — Д. : СИЭМТ, 2016. — С. 137. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 5). — ISBN 978-99947-33-67-5.
- Комаров Б. М. Определитель растений северного Таджикистана. Д., 1967;
- Штерншис М. В. Биологическая защита растений. М., 2004;
- Артохин К. С. Сорные растения. Ростов-на-Дону, 2004.