Қарши

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Қарши
ӯзбакӣ: Qarshi, Қарши

38°52′00″ а. шим. 65°48′00″ т. ш.HGЯO

Кишвар

 [[|]]

Таърих ва ҷуғрофиё
Таърихи таъсис

1926

Баландӣ

374 м

Вақти минтақавӣ

UTC+05:00

Аҳолӣ
Аҳолӣ
Commons-logo.svg Садо, тасвир ва видео дар Викианбор

Қаршӣ ( узб. Qarshi/Қарши) - бузургтарин шаҳр ва маркази маъмурии вилояти Қашқадарёи Ӯзбекистон.

Таърих[вироиш]

Бори аввал дар қаламрави Қаршӣ нуқтаи аҳолинишин аз асри 7 пеш аз милод ба вуҷуд омадааст. Маҳз дар ҳамон вақт дар атрофи шаҳри қадим сохтани деворҳои муҳофизатӣ сар шуд. Боқимондаҳои харобаҳои ин деворҳо бори аввал аз ҷониби бостоншиносон соли 1999 омӯхта шуданд. Возеҳ аст, ки ин шаҳр, ки дар он даврон номи суғдӣ Навтак ё Навтака, тарҷумааш "бинои нав" аст. Бахше аз салтанати Юнону Бохтар буд, шаҳрро шояд Евкратия номида буданд.

Мост Амира Темура.jpg
Monument in memory and honor in Qarshi.JPGQarshi Kok Gumbaz Mosque and cistern.JPG
Kok-Gumbaz mosque in Qarshi, front view.jpgKok-Gumbaz mosque in Qarshi, the inner part.jpg
Kok-gumbaz mosque Qarshi02.jpgKok-Gumbaz mosque in Qarshi, view from the north-east.jpg

Тибқи гуфтаҳои таърихшинос- шарқшиноси машҳур В.В. Бартолд, Хони Муғулистон Кебек (1318-1326), вориси бародараш Эсен-Буки Хон, ба қисми ҷанубии Мовароуннаҳр кӯчид ва барои худ қасри Қарширо дар масофаи 2,5 фарсах аз шаҳри Нахшаб дар поёни Қашкадарё сохтааст. Дар он замон дар Муғулистон калимаи "қаршӣ" ба маънои "қаср" истифода мешуд. Идомаи андешаҳои худ дар бораи пайдоиши номи "Қаршӣ", В. Б. Бартолд менависад, ки ин аллакай дар навиштаҳои муаллифони асри XI - Юсуф Баласагуни, муаллифи шеъри "Кутадгу билик" ва Маҳмуди Қашғарӣ пайдо шудааст. Аз ин қаср, шаҳри Нахшаб, номи Қаршӣ -ро гирифтааст, ки он ҳоло ҳам нигоҳ дошта мешавад, ҳарчанд ҷойгиршавии шаҳри ҳозира ба макони Нахшаби давраи пеш аз Муғулистон ё шаҳри асри XIV мувофиқат намекунад[2]

Яке аз сокинони ин шаҳр олими машҳур ва нависандаи ҳинду форс Нахшабӣ буд. Дар асри XVII яке аз шоирони маъруфи давраи хонигарии Бухоро Сайидо Насафи Миробид дар ин шаҳр таваллуд шудааст.

Дар таърихшиносии шӯравӣ пайдоиши ин шаҳр одатан ба нимаи 1-уми асри XIV рост меояд. Қаршӣ ҳамчун як қисми Хонии Бухоро, маркази бекигарӣ буд. Аз соли 1926 то 1937 ин шаҳр Бекбуди номида мешуд. Дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ он истгоҳи Қаршӣ номида шуд ва то соли 1963 ном дошт. Дар моҳи ноябри соли 1964, он мақоми шаҳрро дубора барқарор кард.

Ҷуғрофия[вироиш]

Қаршӣ дар канори ғарбии системаи кӯҳҳои Помир-Олой, дар водии Қаршӣ дар дарёи Қашқадарё, дар доманаи Кунгурату дар қисмати шарқии дашти Қаршӣ ҷойгир аст. Шаҳр дар 400 км ҷанубу ғарби Тошканд (520 км роҳ) ҷойгир аст. 10 км шарқтар аз Қаршӣ пойгоҳи ҳавоии Қаршӣ-Ханобод ҷойгир шудааст. Канали обёрӣ аз Амударё дар аввали солҳои 1970-ум гузаронида шудааст.

Аҳолӣ[вироиш]

То 1 январи соли 2014, шумораи аҳолӣ 254,600 нафар буд.[3]

Эзоҳ[вироиш]