Қонуни ҷазо

Қонуни ҷазо ё Талион ( лот. Lex talionis, Jus talionis — андозаи баробари ҷазо, ҷазои баробар ) — дар хукуки урфу одати халкхои қадим қоида (принтсип), ки мувофиқи он чораи ҷазо бояд ба вазнинии ҷинояти содиршуда баробар бошад, яъне зарари аз ҷиноят расонидашударо такрор кунад.

Қонуни ҷазо (Талион) аз замонҳои қадим дар байни бисёр халқҳо маълум аст. Ҳамин тариқ, моддаи 200 қонунҳои Ҳаммурапи (асри XVIII пеш аз милод) гуфта мешавад, ки шахсе, ки дандонеро аз шахси дигар канда буд, бояд дандонашро канда барорад.. Моддаи. 196 барои осеб дидани чашми шахсе, чашми дигарро кӯр карданро, пешбинӣ мекунад . Қонуни ҷазо (Талион) аз ҳуқуқи анъанавӣ ба маҷмӯаҳои ҳуқуқи хаттӣ ворид гардид. Бо вуҷуди ин, аллакай дар гуфтаҳои дар боло зикршуда, йонуни ҷазо (Талион) бо имконияти пардохти композитсияҳо (пардохтҳо) иваз карда мешавад. Масалан, тибқи қонунҳои Ҳаммурапи агар як шахс устухони каси дигарро мешиканад, он гоҳ низ бояд устухони ҷинояткорро мешиканад (моддаи 197), вале агар шахси дорои мақоми баландтар ( avilum ) дасти намояндаи мақоми пасттар (мушкенум) шикаста шавад, он гоҳ ҷинояткорро метавонад бо пардохти миқдори муайян (1 мина) нуқра маҳдуд кунанд (моддаи 198) . Чунин ҳодисаро мо дар қонунҳои "Ҷадвали XII" (451-450 солҳои пеш аз милод) мехонем: «Агар зарари ҷисмонӣ расонад ва бо ҷабрдида оштӣ накунад, равад ва ба ӯ ҳамин чиз расонад». Аммо дар ҳамин қонунҳо мо дар бораи имкони пардохти ҷуброни пулӣ ба ҷои татбиқи қонуни ҷазо низ мехонем. Барои як устухони шикасташуда ( os fracfum ) як шахси озод бояд 300 ас (танга), ва барои ҳамон захмдор намудани ғулом — 150 ас (танга) пардохт намояд. . Агар созишномаи тарфайн ҳосил нашавад, он гоҳ қонуни ҷазо (талион) татбиқ карда мешавад ( «Si membrum rupsit, ni cum eo pacit, talio esto» ) .

Дар сарчашмаҳои Китоби Муқаддас принсипи талион ҳамчун ибораи «чашм ба ивази чашм, дандон ба ивази дандон» маълум аст.

Ҳамчунин нигаред

Викииқтибос саҳифае бо номи Қонуни ҷазо дорад.

• Қонунҳои архаикӣ
• Қоидаи таҷовуз накардан

Сарчашмаҳо

• Талион Бойгонӣ шудааст 26 жовтня 2020. Тофтул М.Г. Луғати муосири этика. — Житомир: Нашриёти Донишгоҳи давлатии Житомир ба номи И.Франко, 2014. — 416 с. ISBN 978-966-485-156-2
• ҚОНУНИ МУҚАДДАС Бойгонӣ шудааст 26 серпня 2016. // Юридична енциклопедія : [дар 6 ҷилди] / таҳрир. колонна: Ю. С Шемшученко (ред.) [ва дигарон] . — К. : Энсиклопедияи Украина ба номи М.П.Бажан, 1998-2004. — ISBN 966-749-200-1 .

Пайвандҳо

• Принсипи талион Бойгонӣ шудааст 4 серпня 2016. // Юридична енциклопедія : [дар 6 ҷилди] / ред. колонна: Ю. С Шемшученко (ред.) [ва дигарон] . — К. : Энсиклопедияи Украина ба номи М.П.Бажан, 2003. - ҷилди. 5 : П — С. — 736 саҳ. - ISBN 966-7492-05-2 .