Ҳуқуқи ақаллиятҳо

Ҳуқуқҳои ақаллиятҳо — истилоҳи ҳуқуқӣ мебошад, ки ба риояи ҳуқуқи инсон нисбат ба ақаллиятҳои муайян дахл дорад. Маънои дигари он ба системаи ҳуқуқҳои коллективӣ нисбат ба гурӯҳи ақаллиятҳо марбут аст. Дар ибтидо зери мафҳуми «ақаллиятҳо» танҳо ақаллиятҳои миллӣ дар назар дошта мешуданд.

Пайдоиши мафҳуми «ҳуқуқҳои ақаллиятҳо» дар ҳуқуқи байналмилалӣ аз ҷониби Лигаи Миллатҳо гузошта шуд, ки чандин «трактатҳо оид ба ҳуқуқҳои ақаллиятҳо»-ро қабул карда буд. Соли 1945 Созмони Милали Муттаҳид (СММ) ҷойгузини Лига шуд. Он рушди ин соҳаи ҳуқуқро идома дод, аз ҷумла дар «Пакти байналмилалӣ доир ба ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ» (соли 1966) ва «Эъломияи ҳуқуқҳои шахсони мансуб ба ақаллиятҳои миллӣ ё этникӣ, динӣ ва забонӣ» (соли 1992).

Ҳамин тариқ, мафҳуми «ақаллиятҳо» васеъ гардид. Аммо ҳоло дар мавриди боз ҳам умумитар кардани ин истилоҳ нисбат ба ақаллиятҳои мухталифи иҷтимоӣ (масалан, маъюбон), сиёсӣ, ҷинсӣ ва гендерӣ баҳсҳои фаъол идома доранд. Дар ҳуқуқи байналмилалӣ тасаввуроти ягона ва дақиқ дар бораи он ки кадом гурӯҳҳо ақаллият ҳастанд ва кадоме нестанд, мавҷуд нест.

Соҳаи ҳифзи ҳуқуқҳои ақаллиятҳо инҳоро дар бар мегирад:

• Зинда мондан ва мавҷудият;
• Рушд ва ҳифзи асолати (хусусиятҳои хоси) ақаллиятҳо;
• Баробарӣ ва адами табъиз (нест кардани дискриминатсия);
• Иштироки муассир ва воқеӣ дар ҳаёти ҷомеа.

Нигаред низ

Ҳуқуқи инсон

Ҳуқуқҳои занон

Адабиёт

ПРАВА МЕНЬШИНСТВ МЕЖДУНАРОДНЫЕ СТАНДАРТЫ И РУКОВОДСТВО ПО ИХ СОБЛЮДЕНИЮ. ООН, Женева, 2010.