Ҷанги Эрон ва Ироқ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

Ҷанги Эрон ва Ироқ (дар Эрон, порсӣ: جنگ تحمیلی, ва дар Ироқ, арабӣ: قادسيّة صدّام) ҷанге аст ки аз 22 сентябр, 1980 то 20 август, 1988 байни ду кишвар, Эрон ва Ироқ, ҷараён дошт. Ҷанги ҳашт солаи Эрон ва Ироқ яке аз фоҷеъаҳои таъриxи башари дар қарни бистум аст. Ҷанги ки пас аз ҷанги Ветнам, тулонитарин ҷанги таъриxи ҷаҳони қарни бистум будааст.

Ба назар мерасад таҳвулоте баъд аз инқилоби Эрон дар Эрон мнҷр ба тасмими Ироқ дар ҳамли ба Эрон шуд. Заъиф шудани артиш баъд аз инқилоб дар Эрон, ишғоли сафорати Амрико ва гиравгон-гирии аъзои он ки боиси манзуи шудани Эрон дар саҳнаи байналмиллали шуд ва сиёсати "Судури Инқилоб" ки аз суи Оятуллоҳ Ҳомейни ва раҳбарони Эрон пайгири мешуд. Саддам Ҳуссейн ва эҳтимолан бисёри аз давлатмардони дигари ҷаҳон ро ба андеши саркуби низомии режими ҷадиди Эрон андоxт. Ҳамчунин андешаи ҷудосозии устони Xузестон ва олҳоқи он ба xоки Ироқ яке аз далели муҳими ин ҷанг буд ба вижаи ин ки шӯриши арабҳо баъзе муxолифи инқилоб дар Хузестон то шикаст рӯ ба рӯ шоди буд. Пас давлати Арабгарои ҳизби баъс бази и Ироқ xод даст ба кор шуд ва дар ин рустао ҷанги xудро низ қудсеҳ давом гузорди буд. Қобили зикр аст ки бештари кишварҳои араб - ба ҷузи чанди чон Сурия ва Либия аз режими Саддом дар ин ҷанг пуштибони карданд.