Ҷеймс Клерк Максвелл

Ҷеймс Клерк Максвелл
Ҷеймс Клерк Максвелл
	англ. James Clerk Maxwell
Таърихи таваллуд	13 июн 1831[…]
Зодгоҳ	Эдинбург[d], Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланд[d];
Таърихи даргузашт	5 ноябр 1879[…] (48 сол)
Маҳалли даргузашт	Кембриҷ, Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланд[d];
Кишвар	Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланд[d];
Фазои илмӣ	физик, механика, риёзиёт, electromagnetic field[d], electricity[d], magnetism[d], color photography[d] ва kinetic theory[d]
Ҷойҳои кор	Коолеҷи подшоҳии Ландан[d]; Донишгоҳи Кембриҷ; Marischal College[d];
Алма-матер	Донишоҳи Эдинбург[d] (1850); Питерҳаус[d] (1851); Edinburgh Academy[d] (1847); Коллеҷи Тринитӣ[d] (1854); Донишгоҳи Кембриҷ;
Роҳбари илмӣ	William Hopkins[d]
Шогирдон	Arthur Schuster[d], John Ambrose Fleming[d], John Henry Poynting[d] ва Richard Glazebrook[d]
Ҷоизаҳо	ҳамкори Анҷумани салатанатӣ[d] (6 июн 1861) Rumford Medal[d] (1860) Royal Society Bakerian Medal[d] (1866) Keith Medal[d] (1869) Adams Prize[d] (1857) Fellow of the Royal Society of Edinburgh[d] (1856) Scottish Engineering Hall of Fame[d] (2012) Smith's Prize[d] (1854)
Имзо
	Гуфтовардҳо дар Викигуфтовард
	Осор дар Викитека
	Парвандаҳо дар Викианбор

Ҷеймс Клерк Максвелл (англ. James Clerk Maxwell; 13 июня 1831, Эдинбург, Шотландия — 5 ноября 1879, Кембриҷ, Англия) — олими бритониёӣ (шотландӣ) физикдон, риёзидон и механик. Узви Ҷамъияти подшоҳии Лондон (1861).

Максвелл электродинамикаи классикии муосирро (муодилаҳои Максвелл) гузошт, мафҳумҳои ҷараёни тағйирёбанда ва майдони электромагнитиро ба физика ворид кард ва аз назарияи худ як қатор натиҷаҳоро ба даст овард (пешгӯии мавҷҳои электромагнитӣ, табиати электромагнитии рӯшноӣ, фишори рӯшноӣ ва ғайра). Яке аз асосгузорони назарияи кинетикии газҳо (ӯ тақсимоти суръати молекулаҳои газро муқаррар кардааст). Ӯ яке аз аввалинҳо буд, ки мафҳумҳои оморӣ ба физика ворид кард, хусусияти омории қонуни дуюми термодинамикаро ("деви Максвелл") нишон дод ва як қатор натиҷаҳои муҳимро дар физикаи молекулавӣ ва термодинамика ба даст овард (муносибатҳои термодинамикии Максвелл, қоидаи Максвелл барои гузариши фазаи моеъ-газ ва ғайра). Ӯ пешрави назарияи миқдории рангҳо ва муаллифи принсипи серангаи аксбардории ранга буд. Асарҳои дигари Максвелл таҳқиқотро дар соҳаи механика (фотоэластикӣ, теоремаи Максвелл дар назарияи эластикӣ, кор дар соҳаи назарияи устувории ҳаракат, таҳлили устувории ҳалқаҳои Зуҳал), оптика ва математика дар бар мегиранд. Ӯ дастнависҳои асарҳои Генри Кавендишро барои нашр омода кард, ба оммавӣ кардани илм таваҷҷӯҳи зиёд зоҳир кард ва як қатор асбобҳои илмиро тарроҳӣ кард.

Зиндагӣ ва корнома

Таваллуд ва ҷавонӣ. Аввалин асари илмӣ (1831–1847)

Ҷеймс Клерк Максвелл ба оилаи қадимии Шотландия, коҳинони Пениквика Падари ӯ, Ҷон Клерк Максвелл (1790–1856), соҳиби Миддлби дар ҷануби Шотландия буд (номи дуюм, Максвелл, ин далелро инъикос мекунад). Ӯ Донишгоҳи Эдинбургро хатм карда, узви коллегияи адвокатҳо шуд, аммо ба ҳуқуқшиносӣ муҳаббат надошт, зеро дар вақти холӣ ба илм ва фанноаварӣ таваҷҷӯҳ дошт (ҳатто дар бораи масъалаҳои амалӣ якчанд мақола нашр мекард) ва мунтазам дар ҷаласаҳои Ҷамъияти подшоҳии Эдинбург ҳамчун тамошобин иштирок мекард. Соли 1826, ӯ бо Фрэнсис Кей, духтари судяи Додгоҳи Адмиралтейтс, издивоҷ кард, ки панҷ сол пас писари ӯро таваллуд кард ^[9] .

Донишгоҳи Эдинбург. Фотоэластикӣ (1847–1850)

Кембриҷ (1850—1856)

Таҳсил дар донишгоҳ

Эзоҳ

1 2 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
1 2 3 группа авторов, Абрамович-Барановский С. С., Агафонов В. К., Адамов Н. П., Аделунг Н. Н. Энциклопедический словарь (рус.) / под ред. И. Е. Андреевский, К. К. Арсеньев, Ф. Ф. Петрушевский — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1890.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Архив по истории математики Мактьютор — 1995.
1 2 Максвелл Джеймс Клерк // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
↑ LIBRIS — National Library of Sweden, 2012.
1 2 3 4 5 6 7 База данных Национальной библиотеки Чешской Республики
1 2 https://www.rse.org.uk/cms/files/fellows/Maxwell-to-Higgs-exhibition.pdf
↑ Математическая генеалогия (ингл.) — 1997.
↑ В. П. Карцев. Максвелл. — М.: Молодая гвардия, 1974. — С. 10—13.

Пайвандҳо

Ҷон Дж. О’Коннор и Эдмунд Ф. Робертсон. Максвелл, Джеймс Клерк (англ.) — биография в архиве MacTutor.
Работы James Clerk Maxwell в проекте «Гутенберг»
The Maxwell at Glenlair Trust(англ.). 8 августи 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 20 августи 2011.
Maxwell Year 2006(англ.). 8 августи 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 18 августи 2011.
James Clerk Maxwell Foundation(англ.). 8 августи 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 18 августи 2011.
Chris Newman. James Clerk Maxwell Grave(англ.). UpMyStreet. 8 августи 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 18 августи 2011.

[_76e66a017242b492-1] 1 2 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.

[_9faa073700c95abd-2] 1 2 3 группа авторов, Абрамович-Барановский С. С., Агафонов В. К., Адамов Н. П., Аделунг Н. Н. Энциклопедический словарь (рус.) / под ред. И. Е. Андреевский, К. К. Арсеньев, Ф. Ф. Петрушевский — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1890.

[_33d72cdb3c430766-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Архив по истории математики Мактьютор — 1995.

[_73a01eb2635c919b-4] 1 2 Максвелл Джеймс Клерк // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

[_d9faf46ccacb16da-5] LIBRIS — National Library of Sweden, 2012.

[_dfcfca661a92f455-6] 1 2 3 4 5 6 7 База данных Национальной библиотеки Чешской Республики

[_47c53d20581e6495-7] 1 2 https://www.rse.org.uk/cms/files/fellows/Maxwell-to-Higgs-exhibition.pdf

[_e867e944519dc682-8] Математическая генеалогия (ингл.) — 1997.

[Карцев10-9] В. П. Карцев. Максвелл. — М.: Молодая гвардия, 1974. — С. 10—13.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]