Коммунизм

Аз Википедиа
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Hammer and sickle.png

Коммунизм (франс. communisme аз лот. kommunis- умумї, аз они умум)-сохти љамъиятии бесинф, ки он ба моликияти умумихалќї будани воситањои истењсолот, аз љињати социали баробарњуќуќ будани њамаи ањли љамъият ќарор мегирад; К. ба љои капитализм меояд; љамъияти коммунистї дар натиљаи ѓалабаи инќилоби пролетарї барќарор гаштани диктатураи пролетариат-њамчун шакли давлат дар давраи аз капитализм ба сотсиализм гузаштан ва барпо кардани љамъияти сотсиалистї, сохта мешавад. К.-шакли олии ташкилоти љамъияти инсонї мебошад; дар ин љамъият баробари инкишофёбии њарљонибаи одамон ќуввањои истењсолкунанда меафзоянд ва принсипи бузурги «аз њар кас-мувофиќи ќобилияташ, ба њар кас-мувофиќи талаботаш» пойдор мегардад; дар замони коммунизм ба љои давлатдории сотсиалистї худидоракунии љамъиятї барќарор мегардад; мењнати ба нафъи љамъият, барои њама ба талаботи њаёти ба зарурияти дарк кардашуда табдил меёбад, ќобилияти њар як шахс ба нафъи халќ хеле самаранок истифода бурда мешавад. Назарияи илмии К.-ро К. Маркс ва Ф. Энгелс кор карда баромадаанд; онњо миссияи таърихии синфи коргарро њамчун гўркови капитализм ва бунёдкунандаи К. нишон доданд; онњо ќонунияти таърихии бо К. ивазшавии капитализмро, дар натиљаи ѓалабаи инќилобии пролетарї ва барпо гаштани диктатураи пролетариат, кашф намуданд, роњњои сохтмони љамъияти коммунистиро нишон доданд. Таълимотро дар бораи К. мутобиќан ба шароити нав В.И. Ленин, КПСС, партияњои коммунистї ва коргарии бародар инкишоф доданд. Нишонањои асосии њар ду фазаи К.-моликияти љамъиятї будани воситањои истењсолот, ки ба синфњои антагонистї таќсимшавии љамъият ва одамро истисмор кардани одамро аз миён мебардорад; ягонагии сотсиалии љамъият дар заминаи умумияти манфиатњои кули аъзоёни љамъият, идеологияи марксизм-ленинизм; тараќќиёти мунтазаму пурављи истењсолоти љамъиятї ба нафъи тамоми аъзоёни љамъият, пурра ќонеъ гардондани талаботи моддї ва маънавии мењнаткашон; ба фаъолияти озоду эљодкорона табдил ёфтани мењнат; аз тарафи худи мењнаткашон идора карда шудани протсесњои иќтисодию сотсиалї дар асоси ба таври илмї дарк намудани ќонунњои иќтисодї ва принсипњои љањонбинии коммунистї; К. дар асоси худаш инкишоф меёбад; бунёд гаштани базаи моддию техники К. фаровонии неъматњои моддї ва маънавиро ба вуљуд меорад; дар замони К. синфњо, фарќи асосии байни шањру дењот, байни мењнати љисмонї ва фикрї барњам мехўрад; барои инкишофи њарљонибаи шахс шароит муњайё мешавад, принсипњои ахлоќи коммунистї тантана мекунад.

Коммунизм як идиулужӣ идеология аст, ки мекӯшад бар асоси моликияти муштарак, равишҳо ва абзорҳои тавлид ва дар ғиёби моликияти хусуси як созмони иҷтимоъи зиди давлат‌гарои ва фоқиди табақаҳои иҷтимоъи тарсем конад. Коммунизмро шохаи аз мактаби сотсиализм медонанд.

Ишколи аввалия созмонҳои иҷтимоъи инсони дар мактаби марксизм ба "Кумуни аввалея" машҳур аст. Бо ин вуҷуд, Коммунизм як навъи аз созмони иҷтимоъиро тарсим мекунад. Дар миёни кумунистҳо мактабҳои ҷадиди шакл гирифта аст, ки метавон ба моувеизм, трутеизм, Коммунизм машваратӣ, Люксембургизм, Коммунизми анархист, Коммунизм масеҳӣ ва дар наҳоят анвоъи ҷараёнҳои коммунизми чап ишора кард, ки дорои танаввуъи фаровонӣ аст.

Нигаред[вироиш]

Манобеъ[вироиш]