Шоҳмот

Аз Википедиа
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Checkmate.jpg

Шоҳмот ва ё шатранҷ – бозии завковари руимизи мебошад. Ин бози яке аз бозихои қадимтарин руи Замин ҳисобида мешавад: дар давраҳои пеш ин бози бозии шоҳон ва асилзодагон буд. Ин бози бо ду бозингар коидахои худро дорад. Хаар сол дар руи замин хазорхои мусобикахои шохмот гузаронида мешавад. Исбот карда шуд, ки бозии шохмот майнаи инсонро сайкал медихад.

Шоҳ, фарзин, фил, тӯра, асп ва пиёда.

Қоидаҳои бозӣ[вироиш]

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess rdl44.png Chess ndd44.png Chess bdl44.png Chess qdd44.png Chess kdl44.png Chess bdd44.png Chess ndl44.png Chess rdd44.png
Chess pdd44.png Chess pdl44.png Chess pdd44.png Chess pdl44.png Chess pdd44.png Chess pdl44.png Chess pdd44.png Chess pdl44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess pll44.png Chess pld44.png Chess pll44.png Chess pld44.png Chess pll44.png Chess pld44.png Chess pll44.png Chess pld44.png
Chess rld44.png Chess nll44.png Chess bld44.png Chess qll44.png Chess kld44.png Chess bll44.png Chess nld44.png Chess rll44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Ҷойгиршавии мӯҳраҳо дар тахта.

Тахта ва ҷойгиршавии мӯҳраҳо[вироиш]

Бозӣ дар рӯи тахтае, ки андозааш — 8х8 катак аст, мегузарад. Катакҳо бо аз чап ба рост бо ҳарфҳои лотинӣ аз a то h ва аз поён ба боло бо рақамҳои аз 1 то 8 рақамгузор карда шудаанд. Ҳар як катак ишораи мувофиқи худро дорост, масалан, c4. Катакҳо бо рангҳои сафед ва сиёҳ ранг карда шудаанд, катаки а8 — сафед мебошад.

Ду бозингар бозӣ мекунанд, ки ҳар якеи онҳо мӯҳраҳои зерин доранд:

Якеи бозингарон бо мӯҳраҳои «сафед» ва дигаре бо мӯҳраҳои «сиёҳ» бозӣ мекунанд. Мӯҳраҳои «Сафед» ранги сафед ва мӯҳраҳои «сиёҳ» ранги сиёҳ доранд. Дар оғози бозӣ мӯҳраҳо дар ҷойҳои мувофиқ гузошта мешаванд. Дар сатри 1 ва 2 сафедон, 7 ва 8 сиёҳон ҷойгир шудаанд. Тартиби ҷойгиршавии мӯҳраҳо дар сатрҳои 1 ва 8 (аз a то h): тӯра, асп, фил, фарзин, шоҳ, фил, асп, тӯра мебошад. Сатрҳои 2 ва 7-ро пиёдаҳо ишғол кардаанд.

Нигаред[вироиш]