Омӯзгорӣ
Педаго́гика (юн.-қад. παιδαγωγική — санъати тарбия, аз παῖς — кӯдак и ἄγω — роҳбаладӣ) — илм дар бораи тарбия, таълим ва маърифати одам.
Педагогика, ки бештар ҳамчун равиши таълим фаҳмида мешавад, назария ва амалияи омӯзиш буда, ин раванди чӣ гуна ба рушди иҷтимоӣ, сиёсӣ ва психологии омӯзандагон таъсир мерасонад ва худ аз онҳо таъсир гирифтанро меозад. Педагогика ҳамчун як фанни академӣ дар пайи омӯзиши он аст, ки дониш ва малакаҳо дар заминаи таълимӣ чӣ гуна интиқол дода мешаванд, ва ҳамкориҳое, ки ҳангоми омӯзиш ба вуҷуд меоянд, баррасӣ мегарданд. Ҳам назария ва ҳам амалияи педагогика хеле гуногунанд, зеро онҳо заминаҳои иҷтимоӣ, сиёсӣ ва фарҳангии мухталифро инъикос мекунанд.[1]
Педагогика аксар вақт ҳамчун амали дарсдиҳӣ тавсиф мешавад.[2] Педагогикае, ки омӯзгорон интихоб мекунанд, амалҳо, ҳукмҳо ва стратегияҳои дарсдиҳии онҳоро шакл медиҳад; дар ин раванд назарияҳои омӯзиш ба эътибор гирифта мешаванд, ҳамчунин фаҳмиши омӯзгор аз донишҷӯён ва ниёзҳои онҳо, инчунин замина ва манфиатҳои ҳар як донишҷӯ.[3][4] Ҳадафҳои он метавонанд аз густариши таҳсилоти озод (рушди умумии иқтидори инсон) то ҷузъиёти маҳдудтари таҳсилоти касбӣ (омӯзондан ва азхудкунии малакаҳои мушаххас) фарқ кунанд.
Стратегияҳои таълимӣ аз дониши пешакӣ ва таҷрибаи хонанда, вазъият ва муҳит, инчунин аз мақсадҳо ва вазифаҳои таълиме, ки хонанда ва омӯзгор муайян мекунанд, вобастаанд. Яке аз намунаҳо — усули сқроти мебошад.[5]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Калимаи «педагогика» аз калимаи юнонии παιδαγωγική гирифта шуда, маънояш «кӯдакдорӣ» мебошад. Дар Юнини Қадим «педагог» - канизе, ки аз паи фарзандон нигоҳ мекард ва барои рафтани ӯ ба мактаб ҷавобгар буд. Рушди педагогика бевосита бо таърихи одамият алоқаманд мебошад.
Калимаи педагогика аз юнонии қадим παιδαγωγία (paidagōgia) бармеояд, ки худ аз παιδαγωγός (paidagōgos) гирифта шудааст; ин калима аз пайвасти ἄγω (ágō — «ман роҳбарӣ мекунам») ва παῖς (país, изофӣ παιδός, paidos — «писар, кӯдак») сохта шуда, маънои «ҳамроҳӣ ва роҳбарӣ кардани кӯдак»-ро дорад.[6] Талаффузи он гуногун аст: /ˈpɛdəɡɒdʒi/, /ˈpɛdəɡoʊdʒi/ ё /ˈpɛdəɡɒɡi/.[7][8] Калимаи марбут — pedagogue — аз ҳадди ақал аз солҳои 1650 маънои манфии коннотативӣ-и педантӣ доштааст;[9] истилоҳи наздик ба он назарияпардози таълим мебошад. Истилоҳи «педагогика» дар гуфтори англисӣ низ истифода мешавад, аммо дар дигар забонҳои аврупоӣ, аз қабили фаронсавӣ ва олмонӣ, бештар ва густардатар баррасӣ мегардад.[10] Дар ҷаҳони Ғарб педагогика бо анъанаи юнонии гуфтугӯи фалсафӣ, бахусус бо усули сократии таҳқиқ, алоқаманд аст.[11] Тавсифи умумитарини рушди он бар он аст, ки педагогика аз мафҳуми фаъолонаи инсон, ки аз дидгоҳи сарнавиштгароёна фарқ мекунад, ба вуҷуд омадааст; ва таърих ва сарнавишти инсон натиҷаи амалҳои худи инсон мебошанд.[12] Ин андеша дар Юнони Қадим шакл гирифта, дар давраи Эҳё, Ислоҳот ва Асри маърифат боз ҳам рушд ёфтааст.[12]
Нигаред
[вироиш | вироиши манбаъ]- омӯзгори машҳур Антон Семёнович Макаренко
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]Самтҳои илмӣ | |
|---|---|
- ↑ Li, G., 2012. Culturally contested Pedagogy: Battles of literacy and schooling between mainstream teachers and Asian immigrant parents. Suny Press.
- ↑ Definition of PEDAGOGY(англ.). Merriam-Webster.
- ↑ Blueprint for government schools. Flagship strategy 1: Student Learning. The Principles of Learning and Teaching P-12 Background Paper. Department of Education and Training Victoria. 20 Январ 2026 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 феврали 2017.
- ↑ Shulman, Lee (1987). «Knowledge and Teaching: Foundations of the New Reform». Harvard Educational Review 15 (2): 4–14.
- ↑ Petrie et al. (2009). Pedagogy – a holistic, personal approach to work with children and young people, across services. p. 4. Бойгонӣ шудааст 15 марти 2022 сол.
- ↑ "pedagogy" Бойгонӣ шудааст 1 май 2019 сол.. Online Etymology Dictionary.
- ↑ Pedagogy definition and meaning. Collinsdictionary.com.
- ↑ pedagogy noun – definition in British English Dictionary & Thesaurus – Cambridge Dictionary Online. Dictionary.cambridge.org (10 October 2012).
- ↑ "pedagogue" Бойгонӣ шудааст 28 апрели 2017 сол.. Online Etymology Dictionary.
- ↑ Хатои ёдкард: Барчасби
<ref>ғайримиҷоз; матне барои ёдкардҳо бо номиWatkins1999ворид нашудааст - ↑ Crappell, Courtney (2019). Teaching Piano Pedagogy: A Guidebook for Training Effective Teachers (in англисӣ). New York: Oxford University Press. p. 160. ISBN 978-0-19-067052-8.
- ↑ 12.0 12.1 Coussée, Filip; Verschelden, Griet; Williamson, Howard (2009). The History of Youth Work in Europe: Relevance for Youth Policy Today. Strasbourg Cedex: Council of Europe. p. 96. ISBN 978-92-871-7244-0.