Ҷамолиддин Исфаҳонӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Ҷамолиддин Исфаҳонӣ
Мамлакат:
Санаи марг:

1192

Чамолиддин Муҳаммад бинни Абдураззоқи Исфаҳонӣ яке аз ғазалсароёни машҳури асри XII буда, ба Анварӣ, Рашиди Ватвот ва Зоҳири Форёбӣ хамзамон будааст. Чамолиддин аз бисёр илмҳои замони худ бохабар бошад хам дар, Исфаҳон бо касби заргари ва наққошӣ рӯз мегузаронидааст. Шеърҳои Чамолиддин соддаву равонанд. Дар қасида ӯ гоҳ ба Саноӣ ва гоҳе ба Анварӣ пайравӣ кардааст. Чамолиддини Исфахонӣ дар ситоиши Анварӣ, Рашиди Ватвот ва Зохири Форёбӣ қасидаҳо гуфтааст. Вай тақрибан соли 1192 вафот кардааст. Ӯ аз худ девоне боқӣ гузоштааст, ки аз қасидаву ғазал ва қитъаву рубоӣ иборат мебошад.

Аз қасоид[вироиш]

Бе зар зи ҳунар, ҳунар чӣ хезад
Бе ғам зи шаҷар самар чӣ хезад?
Аз мардуми бедирам чӣ ояд,
В-аз дайлами бетабар чӣ хезад?
Зар бояду хок бар сари шеър,
З-ӯ гард нахезад дар чӣ хезад.
Чун шеър дар асл мӯътабар нест,
З -ин гуфта туро ибар чӣ хезад.
Чун нест суханшинос дар даҳр,
Ҳин з-ин ғупару дупар чӣ хезад?
Он кас, ки шиносад ӯ худ аз мост,
Аз ҳамчу худӣ, нигар, чӣ хезад.
В-он кас, ки надонад ар-чи хоҳад
Аз ҷоҳил мадҳи ҳар чӣ хезад.
Гирам, ки саре шавам зи олам,
Аз олами сар ба сар чӣ хезад?
Чун киштии мо нишаст дар хушк,
З-ин баҳр латифтар чи хезад
Бардӯхта чашми боз, ӯро
Аз қуввати болу пар чӣ хезад?
Сарв омада соядор, лекин
Аз вай чу надошт, бар чӣ хезад?
В-аз гул, ки зарест дар миёнаш
Ҷуз хандаи дил шакар чӣ хезад?
Маъшуқаи дилкушо, сухандон,
Аз дилбари симбар чӣ хезад?
Бехтар халаф аз ҷаҳон сухан хост,
Аз духтару аз писар чӣ хезад?
Фазлу ҳунар аст мояи мард,
Аз ҳалқаву аз қамар чӣ хезад?
Танро чу бараҳна монад аз илм,
Аз кисвати Шуштар чӣ хезад?
Ҷонро ба улум парвариш деҳ,
Эй мард, ки хобу х(в)ар чӣ хезад?
Ҳосил зи таоми чарби ширин,
Ҷуз зарбати нештар чӣ хезад?
Бо тозасухан зари куҳан чист,
Ин рӯҳ аст, аз ҳаҷар чӣ хезад?
Вақте ки ҳаме нафас занад субҳ,
З-ахтар ба сипеҳр бар чӣ хезад?
Ҷое, ки сухансарост тӯтӣ,
Аз ҳудҳуди тоҷвар чӣ хезад?


Аз ғазалиёт[вироиш]

Бархез, ки мавсими тамошост,
Бихром, ки рӯзи боғу саҳрост.
Имрӯз ба нақд айш хуш дор,
В-он кист, к-аш эътимоди фардост,
Май ҳасту самоу он дигар низ.
Асбоби тараб ҳама муҳайёст.
Гулро чу машота моҳ бошад,
Гар ҷилва кунад сазад, ки зебост.
Ранги рухи лола бас латиф аст,
Он холи сиёҳ чашми бадрост.
Аз дил бадар ойу шод биншин,
К-ин ҳастии мост, к-офати мост.
Ғамат ҷуз дар дили якто нағунҷад,
Ки рахти ишқ дар ҳар ҷо нағунҷад,
Надонам аз ҷӣ хезад он ҳама ашк,
Ки чандин ашк дар дарё нағунҷад.
Маро гуфтӣ, ки ҷуз ман ёр дорӣ?
Ту донӣ, к-ин сухан дар мо нағунҷад.

Аз рубоиёт[вироиш]

Бас ранг, ки наққоши азал меомехт,
То бар забари чашми ту хоре ангехт.
Гӯӣ, ки дили сӯхтаам фурсат ёфт,
В-аз зулфи ту дар ҳимояти чашм гурехт
Бе дидани дуст дидагонро чи кунам,
Бе чони чаҳон ҷону ҷаҳонро чи кунам?
Ҷонам зи барои васли ӯ мебоист,
Чун нест умеди васл, ҷонро чи кунам?

Адабиёт[вироиш]

  • Таърихи адабиёт дар Эрон. Ҷ.2 Забебуллоҳ Сафо с.731-739
  • Давлатшоҳи Самарқандӣ. «Тазкиратушшуаро» бо ҳиммати Муҳаммад Рамазонӣ. Теҳрон-1366. С.108
  • Мирзо Муҳаммад Алӣ. «Райҳонуладаб» .чопи саввум.ҷ.1,с.424