А

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Ҳарфи кирилликии А
Аа
Ќ Ѝ Ў Џ А Б В Г Д
Ь Э Ю Я а б в г д

Хусусиятҳо

Ном

Аcyrillic capital letter a
аcyrillic small letter a

Юникод

А: U+410
а: U+430

HTML-код

АА ё А
аа ё а

UTF-16

А: 0x410
а: 0x430

URL-код

А: %D0%90
а: %D0%B0

Аудио «А»

A, а — аз соли 1940 ҳарфи аввали алифбои кирилликии тоҷикӣ ба ҳисоб меравад. Дар алифбои арабиасоси тоҷикӣ бо ҳарфҳои «алиф» ( ا), «айн» ( ع) ва дар охири калимаҳо бо «ҳои ҳавваз» ( ه) ифода мешавад[1]. Ҳарфи «А» дар гурӯҳбандии синфҳои таълимӣ, табақабандии мавзӯъҳо ва ғайра ба ҷои шумораи якум ба кор меравад. Ҳарф дар алифбоҳои гуногуни кишварҳои аврупоӣ, инчунин шарқӣ ҳарфи финиқии алиф аст, ки он, зоҳиран, аз аломати идеографии тасвири сари гов пайдо шудааст. Маънои калимаи финиқии алиф «гов» мебошад. Дар Европа ин ҳарф ба воситаи алифбоҳои юнонӣ ва этрусию лотинӣ, дар Шарқ ба воситаи алифбоҳои суриёнӣ ва оромӣ маъмул гашт ва шаклҳои гуногун гирифт. Номи ҳар­фи А. дар ибронии қадим «алиф», юнонӣ «алфа» (эҳтимол шакли таҳрифшудаи «алиф» бошад), славянӣ «азъ» («ман»), русию тоҷикӣ «а» мебошад. А. дар забони тоҷикӣ овози пасизабонии ғайрилабии кушодаро ифода мекунад. Шакли навишти чопиаш А а, дастнависаш А а. Дар алифбои лотинии маъмул дар забони тоҷикӣ (1929 – 39) низ ҳамин шаклҳоро дошт. Овози «а» дар алифбои арабиасоси тоҷикӣ (маъмул аз а. 8 то с. 1929) дар аввали калима бо алиф (ﺮﺑﺍ – абр), айн (ﻞﻗﻋ – ақл), дар охири калима бо ҳои ҳавваз (ﻪﻧﺎﺷ – шона), дар мобайни калима бо аломати фатҳа ё забар (ﺭﺩﺍﺮﺑ– бародар) ифода мешуд. Ҳарфи А-и калон ва а-и хурд дар матнҳои илмӣ, ҳуҷҷатҳо барои ҷудо кардани қисмҳо, бобҳо, фаслҳо, моддаҳо ва ғайра истифода мебаранд[2].

Адабиёт[вироиш]

  • «Фарҳанги забони тоҷикӣ» Ҷилди-1, саҳ.25

Эзоҳ[вироиш]

  1. «Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ» Ҷилди-1. саҳ.29
  2. http://donishnoma.tj/maqolaho/315-a

Сарчашма[вироиш]