Александр Николаевич Болдирев

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Александр Николаевич Болдирев
Александр Николаевич Болдирев
Санаи таваллуд:

29 май 1909(1909-05-29)

Зодгоҳ:

шаҳри Петербург , Русия

Санаи марг:

20 июн 1993(1993-06-20) (84 сол)

Мамлакат:

 Тоҷикистон

Фазои илмӣ:

филология

Ҷойҳои кор:

Базаи тоҷикистонии АИ СССР, Университети давлатии Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург)

Дараҷаи илмӣ:

доктори илмҳои филология

Унвонҳои илмӣ:

профессор

Алма-матер:

Институти фалсафа, адабиёт ва санъати Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург)

Ҷоизаҳо:

Ходими шоистаи илми Тоҷикистон (1969), дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Ибни Сино

Александр Николаевич Болдирев (29.05.1909, ш. Петербург – 20.06.1993, ҳамон ҷо), доктори илми филологӣ (1954), профессор (1959), Ходими шоистаи илми Тоҷикистон (1969), дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Ибни Сино (1998, пас аз марг).

Зиндагинома[вироиш]

Соли 1931 Институти фалсафа, адабиёт ва санъати Ленинградро (ҳоло Санкт-Петербург) хатм намуда, чанде дар ин ҷо муаллимӣ кардааст. Соли 1933 ба Тоҷикистон омада, дар Базаи тоҷикистонии АИ СССР чун ходими илмӣ корро оѓоз кард, ҳамзамон дар таъсиси шуъбаи дастхатҳои Шарқи Китобхонаи оммавии ҷумҳурии Тоҷикистон (ҳоло КМТ) саҳм гузошт. Солҳои 1936-1941 ходими илмии шуъбаи шарқии Эрмитажи давлатӣ, 1942-1950 ходими калони илмии Институти шарқшиносии АИ СССР буд. Аз соли 1950 то поёни умр вазифаи мудир ва профессори кафедраи филологияи эронии Университети давлатии Ленинградро адо намудааст.

Эҷодиёт[вироиш]

Аз нахустин пажӯҳандагони рус аст, ки дар нашри адабиёти классикии форс-тоҷик аввал ба хатти лотинӣ ва баъдан кириллӣ нақши босазо гузошт. Ҳанӯз соли 1938 ҳамроҳи Мирзо Турсунзода китоби «Намунаҳои фолклори тоҷик»-ро чоп кард ва чашмандози илмиаш минбаъд боз васеъ гардид. Хидматаш хоса дар баррасии адабиёти асрҳои XV-XVІ-и форс-тоҷик, ҷиҳатҳои аз назар ниҳону мураккаби ҳаёту эҷодиёти адибону воқеаҳои таърихии замони онҳо калон аст. Болдырев роҷеъ ба мероси адабӣ (адабиёти шифоҳӣ, адабиёти классики форсу-тоҷик), мусиқӣ ҳунарҳои бадеии асри 15 асару мақолаҳои таҳқиқии зиёде нигошта, дар тарбияи муҳаққиқони тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Бо кӯшиши Болдырев «Рисолаи мусиқӣ»-и Ҷомӣ (1414-1494) ба забони русӣ тарҷума шуда ва с. 1960 ба табъ расидааст. Инчунин дар мақолаву таҳқиқоташ роҷеъ ба ҳаёти маданӣ, ҳунарии ас. 15-16 Бухоро, Ҳирот, Самарқанд тафсироти ҷолибе баён намуда ва дар асараш доир ба Зайнуддин Маҳмуди Восифӣ (асари ӯ «Бадоеу-л-вақоеъ») вазъи ҳаёти адабӣ, ҳунарии замонааш дар зимни манобеи хаттӣ нуктаҳои арзишманди таҳлилӣ баён кардааст.[1]

Осор[вироиш]

  • Был ли Рудаки исмаилитом?. – Прага, 1962;
  • Проблемы риодизации истории литературы народов Востока. – М., 1968 (соавтор);
  • Адабиёти форс-тоҷик дар асрҳои XV-XVІ. – Д., 1976;
  • Низами и Хакани. – Ленинград, 1936;
  • Зайниддин Васифи. Таджикский Адиб XVІ в. – Сталинабад, 1957;
  • Дарвеш Дехаки.– Сталинабад, 1959;
  • Персидская литература с VІІІ до начала XІX века. – Ленинград, 1971.[2]
  • Джами, Трактат о музыке. – ашкент, 1960 (перевод на русский язык Болдырева А.) [1]

Эзоҳ[вироиш]

  1. 1.0 1.1 Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 41-42 ISBN 978-99947-49-13-3
  2. Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. – Душанбе, 2017. – С. 110.