Ато ибни Яъқуб

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search


Ато ибни Яъқуб
عطاابن یعقوب
Ном ба ҳангоми таваллуд:

عطاابن یعقوب

Санаи марг:

1097

Навъи фаъолият:

шоир

АТÓ ЍБНИ ЯЪҚУБ (ар. عطا ابن یعقوب) Атоӣ Хоҷа Амид, маъруф ба Нокук (соли таваллуд номаълум – вафот 1097), шоири форс-тоҷик. Аз соҳибмансабони дарбори султон Иброҳими Ғазнавӣ (ҳукмронӣ 1059–1099) буд. Бо сабаби номаъ­луме ба ғазаби султон дучор гашт ва ба зиндон афтод. Аз зиндон озод гардид ва ба Лоҳур бадарға шуд. Дар ин ҷо ӯ ҳашт сол шаҳрбанд буд. Бо Масъуди Саъди Салмон муносибати дӯстӣ ва равобити эҷодӣ доштааст. Дар Лоҳур вафот кард. Масъуди Саъди Салмон дар вафоти ӯ марсияе гуфтааст. Ато ибни Яъқуб ба ду забон – форсӣ ва арабӣ шеър менавиштааст. Тазкиранигор Авфии Бухороӣ ба ду забон девон доштани ӯро таъкид кардааст. Девонҳояш мақбули аҳли адаб ва фозилони Арабу Аҷам будаанд. Абёти зерин намунае аз эҷодиёти Ато ибни Яъқуб мебошанд[1]:

Масту шодон даромад аз дари тим, 
Карда беҷода дурҷи дурри ятим. 
Зери хатти забарҷадаш миме, 
Зери зулфи муанбараш сад ҷим. 
Зери ин ҷим Тубию фирдавсоли
Зери он мим Кавсару Тасним. 
Гаштам аз ҷими ӯ чу ҷим дуто, 
Бар ман аз мими ӯ ҷаҳон чун мим. 
Аз насими гулу кулолаи ӯ 
Гули сурӣ ҳамерабуд насим.

Манобеъ[вироиш]

  1. Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.70 / Ҳ. Қаландаров.
    • محمدعوفی،لبابالالباب،تهران،۱۳۳۳هـ. ش.