Иқтисоди Туркманистон

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Иқтисоди Туркманистон
Кишвар
Макони кунунӣ
ММД-и номиналӣ 42 355 428 571,429 $[1]
ММД-и номиналӣ ба сари аҳолӣ 6 586 $[2]
ММД (ПТХ) 103 823 560 171 доллари байналмилалӣ[3]
ММД ПХТ ба сари аҳолӣ 18 030,95 доллари байналмилалӣ[4]
Нархи рушди иқтисод (ММД)-и воқеӣ 6,2 ± 0,1 фоиз[5]
Захираҳо 1 513 006 832 $[6]
Фоизи беқурбшавии пул (инфлятсия) 6,2 ± 0,1 фоиз[7]
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

Иктисоди Туркманистон дар миёни давлатҳои ҷаҳон аз руи хачми ММД ҷойи 94-ро ишғол менамояд, ки он баробар ба 45 млрд доллар мебошад. Асоси иқтисодиёти Туркманистонро соҳаҳои гуногуни саноат аз ҷумла Комплекси сузишворӣ — энергетики, саноати бофандаги, кимиёвӣ, металлурги ва киштисозӣ ташкил медиҳанд.

1.Комплекси сузишворӣ — энергетики[вироиш]

Комплекси сузишворӣ — энергетики аз соҳаи истихроҷи газу нафт ва энергетика иборат аст. Мувофиқи маълумотҳо аз 1.10.2011 ҳаҷми умумии захираҳои геологии сузишвори ба 71,2 млрд т. ва захираи газ ба 25,213 трлн м3 баробар аст. Дар соли 2012 истихроҷи газ зиёда аз 75 млрд м3 -ро ташкил кард, ки аз он 60 млрд м3 ба содирот равона шуда буд. Дар ояндаи наздик Туркманистон метавонад истихроҷи газро дар як сол ба180 млрд м3 расонад ва 80 % -и онро ба содирот равона созад, чун ки дар дохили ҷумҳури ниёз ба газ кам аст. То соли 2008 харидори асосии гази Туркманистон Русия буд, вале соли 2016 Газпром харидори намудани гази Туркманистонро қатъ намуд. Газ асосан ба Осиёи марказӣ, Гурҷистон ,Украина ва Эрон содирот карда мешавад.

1.1.Сохаи коркарди нафт[вироиш]

Истихроҷи нафт назар ба соли 1990 40 % зиёд гардида, имрўз бошад 10 млн т. нафт истихроҷ карда мешавад ва аз ин миқдор 6,5 млн т. ба содирот нигаронида шудааст. Корхонаи истихроҷи нафт «Туркменнефт» мебошад. Мувофиқи маълумоти ширкати Лукойл захираҳои нафтии Туркманистон ба 400 млн тонн баробар аст. Содироти нафт тавасути нақлиёти баҳри, роҳи оҳан анҷом дода мешавад. Содироти газ бошад тавасути қубурҳои газӣ дар шимол ва ғарб ба роҳ монда шудааст.

1.2.Электроэнергетика[вироиш]

Дар ҳудуди Туркманистон 10 НБО бо иқтидори 3984 МВт фаъолият мекунанд. Азбаскит тавозуни сузишвори қариб пурра аз гази табии иборат аст, кувваи барқ содирот карда мешавад. Ќувваи барқ ба Эрон, Афғонистон, Туркия ва Тоҷикистон содирот мешавад.

2.Кишоварзӣ[вироиш]

Дар соҳаи хоҷагии қишлоқ пахтакорӣ, парвариши ғалладона махсусан гандум нақши муҳимро мебозанд. Дар соҳилҳои Амударё шоликорӣ ба роҳ монда шудааст. Шоликорӣ даромади асосии деҳконон мебошад. Майдони обёри шуда айни замон 1.5 млн гектар ва масоҳати умумии заминҳои кишоварзӣ 39 млн гектар аст. Пахтакори яке аз соҳаҳои асосии кишоварзии мамлакат ба ҳисоб меравад. Майдони умумии кишти пахта дар соли 2012—550ҳ гектаро ташкил медод. Дар соли 2012 — 1млн 235ҳ. тон пахта ҷамъовари карда шуд. Инчунин парвариши меваю сабзавоти гуногун дар Туркманистон хеле хуб ба роҳ монда шудааст.

3.Металургия ва киштисози[вироиш]

Металургия ва киштисозӣ Соли 2009 дар мамлакат аввалин заводи металлурги ба фаъолияти шуруъ намуд, ки дар он истеҳсоли маҳсулоти сохмони аз ҷумла арматур ба роҳ монда шудааст. Дар моҳи майи соли 2012 байни Хадамоти давлатии нақлиёти баҳрии Турманистон ва ширкати Олмонӣ Inros Lackner AG созишнома оиди сохтмони заводи киштисозӣ баста шуд.

Эзоҳ[вироиш]