Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Ҳалима Яъқуб

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҳалима Яъқуб
мол. Halimah Binti Yacob / حاليمه بنت يا
чинӣ: 哈莉玛·雅各布
там. ஹலிமா பின்தி யாகொப்
парчам
8-умин Президенти Сингапур
аз 14 сентябри соли 2017 - 13 сентябри соли 2023
Пешгузашта Ҷозеф Юварай Пиллэй (и.в.)
Тони Тан
Таваллуд 23 август 1954(1954-08-23)[1] (71 сол)
Ҳамсар Mohammed Abdullah Alhabshee[d]
Ҳизб
Таҳсилот
Дин ислом
Соядаст
Ҷоизаҳо
Вебгоҳ istana.gov.sg​(англ.)
Ҷойҳои кор
 Парвандаҳо дар Викианбор

Ҳалима бинти Яъқуб (мол. Halimah Binti Yacob, حاليمه بنت ياچوب, чинӣ: 哈莉玛·雅各布там. ஹலிமா பின்தி யாகொப், тав. 23 августи 1954) — сиёсатмадори Сингапур, аввалин президент-бонуи Сингапур. Ҳалима Яъқуб аз 14 сентябри соли 2017 то 13 сентябри соли 2023 дар ин вазифа кор кардааст. Ба таври қонунӣ ин вазифаро ишғол намуд, вақте ки дигар номзадҳоро ба интихобот роҳ надоданд. Аз моҳи январи соли 2013 то августи соли 2017 вай ба ҳайси раиси парлумони Сингапур кор кардааст.

Зиндагинома

[вироиш | вироиши манбаъ]

Пайдоиш ва таълим

[вироиш | вироиши манбаъ]

Падари Ҳалима — ҳиндӣ, модараш малайӣ аст. Падари Ҳалима дар синни 8-солагӣ вафот кард, аз ин рӯ модараш ӯро танҳо ба воя расонд [2] [3] [4].

Вай дар ду мактаби духтарона таҳсил карда, соли 1978 бакалаври ҳуқуқи худро аз Донишгоҳи Миллии Сингапур соҳиб гашт. Соли 2001 дараҷаи магистрии ҳуқуқшиносиро дар онҷо гирифт. Аз 7 июли соли 2016 ӯ инчунин унвони доктори фахрии ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Сингапурро дорад [5].

Корнома

[вироиш | вироиши манбаъ]

Дар Конгресси иттифоқҳои касабаи миллӣ кор кардааст.

Соли 2001 ӯ вакили парлумон интихоб шуд. Як қатор мансабҳои давлатиро ишғол кардааст.

8 январи соли 2013 вай аз ҷониби сарвазир Ли Сянлун ба вазифаи раиси парлумон пешбарӣ карда шуд [6] ва 14 январи ҳамон сол интихоб шуд. Ҳалима нахустин раиси зан дар парлумон дар таърихи Сингапур гардид.

Интихоботи президентӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]

6 августи соли 2017 вай барои иштирок дар интихоботи президентӣ аз вазифаи раиси парлумон истеъфо дод Чанде пеш аз пешбарӣ шуданаш, вай аз ҳизби Амалиёти Халқӣ, ки аз соли 2001 узви он буд, баромад

Илова бар Ҳалима, боз 4 нафари дигар ба мақоми раёсати ҷумҳурӣ номзад шуданд, аммо онҳо ба далели номувофиқӣ ба талабот ба номзадҳо аз вазифа сабукдӯш карда шуданд (номзад бояд собиқаи хидмати давлатӣ дошта бошад ё роҳбаре ба ширкате бошад, ки капитализатсияаш аз 500 миллион доллари Сингапур (тақрибан 371 миллион доллари амрикоӣ) зиёд бошад [7]. Ҳалима Яъқуб аз 14 сентябри соли 2017 то 13 сентябри соли 2023 дар вазифаи Президенти Сингапур кор кардааст.

Президенти Сингапур

[вироиш | вироиши манбаъ]

6 августи соли 2017, вай барои иштирок дар интихоботи президентӣ аз мақоми раиси Парлумон истеъфо дод [8][9]. Незадолго перед выдвижением вышла из партии «Народное действие», в которой состояла с 2001 года[10].. Чанде пеш аз номзадии худ, вай аз Ҳизби амали мардумӣ, ки аз соли 2001 узви он буд, хориҷ шуд [11]..

Ғайр аз Ҳалима, чаҳор нафари дигар барои президентӣ номзад шуданд, аммо онҳо аз сабаби риоя накардани талаботи номзадҳо (номзад бояд таҷрибаи корӣ дар хизмати давлатӣ дошта бошад ё ширкатеро бо сармоягузории беш аз 500 миллион доллари Сингапур (тақрибан 371 миллион доллари ИМА) роҳбарӣ кунад), рад карда шуданд [12].

Ҳалима Яъқуб, президенти Сингапур, дар маросими савгандёдкунии президенти Кореяи Ҷанубӣ Юн Сок Ёл, дар Сеул, 10 майи соли 2022

Ҳалима 14 сентябри соли 2017 ба ҳайси президенти Сингапур савганд ёд кард. [13].

29 майи соли 2023 Ҳалима эълон кард, ки дар интихоботи президентии соли 2023 номзадии худро дубора ба даст намеорад. Мӯҳлати ваколати ӯ 13 сентябр ба охир расид ва 14 сентябр ҷои ӯро президенти нӯҳум Тарман Шанмугаратнам гирифт.

Фаъолияти президентӣ (2017–2023)

[вироиш | вироиши манбаъ]

Ҳалима 14 сентябри соли 2017 дар Қасри Истана ҳамчун президенти Сингапур савганд ёд кард. Вай аввалин президенти зан дар Сингапур ва аввалин президенти малайӣ дар 47 сол шуд. Дар ин вазифа, вай инчунин ба таври расмӣ ба ҳайси ректори Донишгоҳи технологии NUS ва Донишгоҳи технологии Нанянг таъин шуд. Ҳалима Яъқуб пас аз савганд ёд кардан ҳамчун президент, дар аввал тасмим гирифт, ки дар манзили худ дар Шӯрои рушди манзили давлатӣ (HDB) дар Ишун зиндагӣ кунад, ки ӯро аввалин президенте кард, ки дар манзили давлатӣ зиндагӣ мекунад. Манзили ӯ дуошёна буд, ки аз як манзили 5-ҳуҷрагӣ ва 4-ҳуҷрагӣ иборат буд ва девори миёнаро вайрон карда, ба ҳам пайваст карда буданд. Аммо, қарори ӯ нигарониҳои амниятиро ба миён овард ва 2 октябри соли 2017 Вазорати корҳои дохилӣ эълон кард, ки пас аз тавсияҳои мақомоти амниятӣ аз сабаби таҳдидҳои муайяншуда, ӯ ба ҷои амнтар кӯчид. Ҳукумат назорати манзил ва тартиботи амниятии ӯро идома медиҳад.

Ҳалима аввалин сафари давлатии худро ҳамчун президент ба Бруней 11 майи соли 2018 анҷом дод, ки дар он ҷо шоҳиди имзои созишномаи технологияи молиявӣ ва memorandum of understanding (Ёддошти тафоҳум) барои мубодилаи маълумот дар бораи дарёфти арз ва маблағгузории терроризм байни Сингапур ва Бруней буд. Бо даъвати шоҳи Ҳоланд Виллем-Александри, Ҳалима аввалин президенти Сингапур буд, ки аз замони барқарор шудани муносибатҳои дипломатӣ байни ду кишвар дар 7 декабри соли 1965 ба Ҳоланд ташриф овард. Ин сафар аз 20 то 24 ноябри соли 2018 сурат гирифт.

Барои таҷлили 50-солагии муносибатҳои дипломатӣ, Ҳалима Яъқуб аз 8 то 12 сентябри соли 2019 ба Филиппин сафар кард ва дар он ҷо дар чорабиниҳо дар Манила ва шаҳри Давао, аз ҷумла ҷаласаи Шӯрои тиҷоратии Филиппин ва Сингапур, боздид аз Маркази уқоби Филиппин, ва 9 сентябр дар баробари президенти Филиппин Родриго Дутерте имзои ҳашт Ёддошти тафоҳумро байни Сингапур ва Филиппин, ки соҳаҳоеро ба монанди инфрасохтор, ҳифзи маълумот, идоракунии об ва маорифро дар бар мегирифтанд, назорат кард. Пеш аз сафараш ба Арабистони Саудӣ, Ҳалима Яъқуб сафари давлатӣ ба Кувайт анҷом дод. Дертар дар ҳамон сол, вай аввалин президенти Сингапур шуд, ки ба Арабистони Саудӣ ташриф овард, ки дар он ҷо ба ӯ гарданбанди шоҳ Абдулазиз дода шуд.

Дар соли 2023, Ҳалима Яъқуб якчанд сафарҳои хориҷиро анҷом дод, аз ҷумла сафарҳо ба Малайзия ва Қатар. Дар давоми сафараш ба Малайзия, вай дар маросими шинондани дарахт дар Истана Негара, ки одатан барои роҳбарони давлатҳо пешбинӣ шудааст, иштирок кард. 29 майи соли 2023, Ҳалима эълон кард, ки дар интихоботи президентии соли 2023 номзадии худро дубора пешниҳод намекунад. Мӯҳлати ваколати ӯ 13 сентябри соли 2023, ба охир расид ва 14 сентябр президенти нӯҳум, Тарман Шанмугаратнам, ҷои ӯро гирифт.[14]

Ҳимоятгари баробарии гендерӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]
Ҳалима (аз рост) дар маросими ифтитоҳи Форуми занон ва иқтисодии APEC 2012 дар Қасри Кэтрин иштирок мекунад

Тарбияи душвори Ҳалима ӯро илҳом бахшид, ки дараҷаи ҳуқуқшиносӣ гирад ва аз заифон дифоъ кунад, аз ин рӯ, ӯ ҳомии ҳуқуқи занон аст. Вақте ки ӯ дар соли 2001 ҳамчун аввалин зани вакили парлумони Малайзия аз Сингапур ба сиёсат ворид шуд, ӯ ба мавзӯъҳое, аз ҷумла шуғли одилона ва нигоҳубини тиббии бо нархи дастрас, тамаркуз кард. Вай зарурати тағйироти фарҳангии доимӣ ва эҳтиром ба занонро ҳамчун баробарҳуқуқ таъкид мекунад, ҳатто агар ӯ аз пешрафтҳо дар баробарии гендерӣ қадрдонӣ кунад. Ҳамчун президент, Ҳалима аз ташаббусҳое ба монанди Китоби Сафед дар бораи рушди занони Сингапур барои ҳалли масъалаҳои гендерӣ пуштибонӣ кард. Вай зарурати ҳимояи коргарони солхӯрдаро таъкид кард ва аз ислоҳоти ҳуқуқӣ барои таъмини адолат барои қурбониёни таҷовузи ҷинсӣ ҷонибдорӣ кард ва изҳор дошт, ки синну сол набояд ҷинояткоронро аз ҷазои ҷисмонӣ озод кунад. Тавассути кори худ дар доираи даъвати президент, вай инчунин ба тақвияти гурӯҳҳои осебпазир ва таблиғи ҳамоҳангии динӣ ва муколамаи бисёрфарҳангӣ дар баробари баробарии гендерӣ тамаркуз кард.[15]

Дар соли 2019, Ҳалима аз ширкатҳо ҷонибдорӣ кард, ки баробарии гендериро қабул кунанд ва қайд кард, ки ин зимни суханронии худ дар Форуми занони Осиё навоварӣ ва фоидаоварии тиҷоратро афзоиш медиҳад. Вай инчунин дар назди мардум назари худро дар бораи шиори маҳаллӣ бо номи «OkLetsGo» барои суханони таҳқиромези онҳо нисбати занон баён карда буд ва аз мизбони барнома хоҳиш кард, ки барои суханони онҳо узр пурсанд. Барои огоҳ будан аз нигарониҳои коргарон, вай зуд-зуд бо мақомоти иттифоқҳои касаба аз соҳаҳои гуногун мулоқот мекард. Мэри Лйю, президенти NTUC, гуфт, ки Ҳалима "ҳамеша ба занон дилбастагӣ дошт" ва аз мушкилоти модарони коргар огоҳ буд, зеро худаш чунин зан буд.[16] She had also publicly voiced her views about a local podcast, OkLetsGo, for their offensive remarks against women and asked the hosts of the show for an apology for their remarks.[17][18]


Ҳалима зимни суханронии худ дар маросими 9-уми Толори шӯҳрати занони Сингапур аз пешрафтҳои назаррас дар рушди занон дар Сингапур ситоиш кард. Вай ба беҳтар шудани рейтинги баробарии гендерӣ дар кишвар ва афзоиши шумораи занон дар мақомҳои роҳбарӣ ва дигар соҳаҳо таъкид кард. Дар ҳоле ки ӯ нақшҳои муҳими шарикони хидматрасонии иҷтимоиро дар тақвияти ин талошҳо эътироф кард, аҳамияти ҳамкории мард ва занро таъкид кард ва даъват кард, ки барои аз байн бурдани тафаккури қолабии гендерӣ ва беҳтар кардани имкониятҳои занон дар ҷои кор талошҳои муштарак анҷом дода шаванд. Дар ин чорабинӣ ҳашт нафари нав ба кор қабул карда шуданд, ки дастовардҳо ва таҷрибаҳои назарраси онҳоро қайд карданд ва аҳамияти намунаҳои занонро дар ҳавасмандгардонии насли оянда барои эҷоди ҷомеъаи одилонатар тасдиқ карданд.[19]

Вокуниш ба Дунёгирии COVID-19

[вироиш | вироиши манбаъ]

Дар моҳи апрели соли 2020, бо назардошти Дунёгирии COVID-19 пандемия дар Сингапур, Ҳалима дархости ҳукуматро барои ҷалби 21 миллиард доллар аз захираҳои миллии қаблӣ, ки барои маблағгузорӣ кардани музди меҳнати 1,9 миллион коргар ва ҳифзи меҳнат, ҷойҳои корӣ ва тиҷорат равона шуда буд, тасдиқ кард. 7 апрели соли 2020, лоиҳаи қонун дар бораи таъминоти иловагӣ барои буҷаҳои устуворӣ ва ҳамбастагӣ таҷдиди назар карда шуд ва лоиҳаи қонуни таҷдиди назаршуда аз ҷониби Ҳалима 9 апрели соли 2020 тасдиқ карда шуд. 5 июни соли 2020, Парлумони Сингапур лоиҳаи дуюми лоиҳаи қонун дар бораи таъминоти иловагӣ барои буҷаи устувориро қабул кард, то ба ҳукумат имкон диҳад, ки аз захираҳои қаблӣ 31 миллиард доллари иловагӣ ҷалб кунад, ки барои таъмини шуғли аҳолӣ, ки аз сабаби Дунёгирии COVID-19 пандемия ҷойҳои кори худро аз даст додаанд, бо коҳиш додани маҳдудиятҳои кишвар пас аз қатъи барқ равона шудааст. [20]

16 июни соли 2020, Ҳалима лоиҳаи қонуни дуюми таъминоти иловагиро тасдиқ кард, ки Қонуни дуюми таъминоти иловагиро қабул кард, то ба ҳукумат имкон диҳад, ки маблағҳои иловагии дархостшударо барои коҳиш додани таъсири пандемия истифода барад. Ин дуввумин маротиба буд, ки захираҳои қаблии Сингапур дар соли молиявии 2020 ҷалб карда шуданд ва инчунин бузургтарин маблағе буд, ки аз замони истиқлолияти Сингапур аз захираҳои қаблӣ гирифта шуда буд, ки маблағи умумии онҳо 52 миллиард долларро ташкил медод. Вай дуввумин президенте буд, ки ваколатҳои ихтиёрии президентро барои ин мақсад истифода бурд, пас аз он ки президент Селапон Рамонотон дар соли 2009 ин корро барои бӯҳрони молиявии соли 2008 анҷом дод. [21]

Муҳаммад Абдулло Алҳабши, Фазна Аҳмад, Ҳалима ва Иброҳим Муҳаммад Солиҳ, 1 июли соли 2019

Пас аз раёсати ҷумҳурӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]

Пас аз раёсати ҷумҳурӣ, Ҳалима аз 1 октябри соли 2023 ректори Донишгоҳи илмҳои иҷтимоии Сингапур шуд.[22] Вай вориси Стивен Ли шуд ва бо сарпарасти SUSS машҳур буд.

30 августи соли 2024, вай Туни Танро ҳамчун сарпарасти нави Ассотсиатсияи сармоягузорони коғазҳои қиматнок (Сингапур) иваз кард. Вай ба ин вазифа аз ҷониби ассотсиатсия барои хидматҳояш дар Сингапур интихоб карда шуд.[23] Дар моҳи майи соли 2025 хабар дода шуд, ки Ҳалима дар робита ба як видеои "қалбакӣ", ки дар он ӯро бардурӯғ гӯё ҳукумати Сингапурро танқид кардааст, ба полис ариза пешниҳод кардааст.[24]

Ҳаёти шахсӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]

Оиладор. [25] Вай панҷ фарзанд дорад [26], аз рӯи дин — мусулмон.[27]

Эзоҳ

[вироиш | вироиши манбаъ]
  1. ↑ Munzinger Personen (нем.)
  2. ↑ Rajan, Uma. To Singapore with Love... // 50 Years of Indian Community in Singapore / Pillai, Gopinath; Kesavapany, Krishnasamy. — World Scientific Publishing Co, 2016. — С. 107. — ISBN 978-9-813-14058-5.. — «Notable female politicians include Dhanam Avadai, PAP Member for Moulmein (1965–1968), lawyer Indranee Rajah, the current Senior Minister of State, Ministry of Law and Ministry of Education, and Indian-origin politician Halimah Yacob, former Minister and current Speaker of Parliament.».
  3. ↑ Cheam, Jessica. A strong advocate for workers, women and minorities, The Straits Times (10 Январ 2013). Бойгонӣ шудааст 21 июли 2017  сол. Проверено 21 июли 2017. «Her Indian-Muslim father was a watchman who died when she was eight years old.».
  4. ↑ Tham, Yuen-C. More consultation needed before my decision to run for president: Halimah Yacob, The Straits Times (17 июли 2017). Бойгонӣ шудааст 17 июли 2017  сол. Проверено 21 июли 2017. «She added that her father, who died when she was eight years old, was born in Singapore, and she was brought up by her Malay mother.».
  5. ↑ Halimah Yacob conferred honorary Doctor of Laws degree by NUS, Straits Times (7 июли 2016). Проверено 7 июли 2016.
  6. ↑ PM Lee to nominate Halimah Yacob as next Speaker of Parliament, ChannelNewsAsia (8 Январ 2013). Бойгонӣ шудааст 15 феврали 2013  сол.
  7. ↑ Президентом Сингапура впервые стала женщина
  8. ↑ Speaker of Parliament Halimah Yacob to run for President in coming election(англ.), The Straits Times (6 August 2017). Бойгонӣ шудааст 6 августи 2017  сол. Проверено 6 августи 2017.
  9. ↑ Halimah Yacob announces bid to be Singapore's next President, Channel NewsAsia (6 августи 2017). Бойгонӣ шудааст 6 августи 2017  сол. Проверено 6 августи 2017.
  10. ↑ PE2017 - Look at my credentials, not my past affiliations: Halimah Yacob. 12 сентябри 2017 санҷида шуд.
  11. ↑ PE2017 - Look at my credentials, not my past affiliations: Halimah Yacob. 12 сентябри 2017 санҷида шуд.
  12. ↑ Президентом Сингапура впервые стала женщина.
  13. ↑ Correspondent, Tham Yuen-CSenior Political. Halimah Yacob to be sworn in as Singapore's 8th president on Thursday: PMO(англ.) (13 September 2017). Проверено 15 сентябри 2023.
  14. ↑ Yan Han, Goh. Much scope for Singapore and Malaysia to expand cooperation: President Halimah, The Straits Times (22 March 2023).
  15. ↑ Yan Han, Goh. A president of 'firsts', a champion of social causes: Here's a look at Madam Halimah Yacob's term(англ.), The Straits Times (29 May 2023).
  16. ↑ Yun Ting, Choo Gender equality and women leaders benefit companies and society: President Halimah. The Straits Times (18 September 2019).
  17. ↑ Yacob, Halimah Halimah Yacob's Facebook post to Okletsgo (15 June 2020).
  18. ↑ Awang, Nabilah President Halimah Yacob calls on Okletsgo hosts to apologise to all women for misogynistic comments. Today (15 June 2020).
  19. ↑ Speech by President Halimah Yacob at the 9th Singapore Women Hall of Fame Induction Ceremony. The Istana (8 March 2023).
  20. ↑ Mohan, Matthew S$33b Fortitude Budget aimed at providing jobs, supporting workers and firms through 'difficult period' of COVID-19. Channel News Asia (26 May 2020).
  21. ↑ Ho, Grace Coronavirus: President Halimah gives assent to additional $33b in support packages. The Straits Times (16 June 2020).
  22. ↑ Former president Halimah Yacob named as new SUSS chancellor(англ.), The Straits Times (25 September 2023).
  23. ↑ Zhu, Michelle. Former president Halimah Yacob joins Sias as chief patron(англ.) (30 August 2024).
  24. ↑ Former president Halimah Yacob files police report over deepfake video of her criticising the government(англ.). CNA.
  25. ↑ More consultation needed before my decision to run for president: Halimah Yacob, Straits Times (17 июли 2017). Бойгонӣ шудааст 29 июли 2017  сол. Проверено 29 июли 2017.
  26. ↑ Our First Gentleman to be, Mohamed Abdullah Alhabshee, www.theindependent.sg, The Independent (8 августи 2017). Бойгонӣ шудааст 17 августи 2017  сол. Проверено 17 августи 2017.
  27. ↑ Halimah Yacob named Singapore's first female president. Al Jazeera (14 сентябри 2017). 14 сентябри 2017 санҷида шуд.
Баргирифта аз "https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҳалима_Яъқуб&oldid=1464283"