Абулмуайиди Балхӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Абулмуайи́ди Балхӣ
Зодгоҳ: Балх
Навъи фаъолият: шоир
Забони осор: форсиву — тоҷикӣ

Абулмуайи́ди Балхӣ (соли таваллуд ва вафот номаълум) — шоир ва нависандаи форс-тоҷик. (асри 10).

Зиндагинома[вироиш]

Абулмуайиди Балхӣ дар замони Абулқосим Нӯҳ ибни Мансури Сомонӣ (ҳукмронӣ 976 – 997) зиндагӣ ва эҷод кардааст. Дар ҷавонӣ ба сӯҳбати Рӯдакӣ расидааст. Асари машҳури ӯ «Аҷоиб-ул-булдон» аст. Абулмуайиди Балхӣ ду асари дигар таълиф кардааст, ки яке «Шоҳнома»-и мансур буда аз байн рафтааст ва танҳо фасле аз он то замони мо расидааст, ки онро «Гаршоспнома» низ меноманд. Муаллифи «Таърихи Систон» дар китоби худ ҳамон қисматро овардааст, ки қадимтарин намунаи насри бадеии форсист. Асари дуюми ӯ достони «Юсуф ва Зулайхо» аст. Абулмуайиди Балхӣ дар адабиёти форс-тоҷик аввалин шоирест, ки ин қиссаро ба назм даровардааст, вале он то замони мо нарасидааст. Аз мероси адабии Абулмуайиди Балхӣ ғайр аз асари «Аҷоиб-ул-булдон» як миқдор абёти пароканда (20 байт) боқӣ мондааст. Ашъори боқимондаи Абулмуайиди Балхӣ асосан лирикӣ буда, тасвири табиат, панду ахлоқ, мардонагию далерӣ, ишқ ва мадҳро дар бар мегиранд. Абёти зерин аз ӯст:

Малул мардуми колусу бемаҳал бошад,
Макун, нигоро, ин хӯву табъро бигзор.
***
Далере, ки тарсад зи пайкори шер,
Зани зоҷ хонаш, махонаш далер.
***

Рӯзи каҷиҳо дарунсоф бош, Ростгирои раҳи инсоф бош.

Эзоҳ[вироиш]

Адабиёт[вироиш]

  • Заҳрои Хонларӣ, Роҳнамои адабиёти форсӣ, Т., 1340 ҳ. ш.;
  • Саид Нафисӣ, Аҳвол ва ашъори Абуабддуллоҳ Ҷаъфар ибни Муҳаммад Рӯдакии Самарқандӣ, ҷ. 1, Т., 1311 ҳ. ш;
  • Ашъори ҳамасрони Рӯдакӣ, Д., 2007.

Сарчашма[вироиш]