Анаксимандр

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Анаксимандр
юн.-қад. Ἀναξίμανδρος
Anaximander Mosaic.jpg
Санаи таваллуд:

тақр. 610 то м.[1]

Зодгоҳ:
Санаи марг:

Lua error in Модул:Wikidata/date at line 480: attempt to concatenate global 'century' (a nil value).

Маҳалли марг:
Фазои илмӣ:

фалсафа

Шогирдони маъруф:

Пифагор ва Анаксимен Милетӣ[5]

Commons-logo.svg Анаксимандр дар Викианбор

Анаксима́ндри Милетӣ (юн.-қад. Ἀναξίμανδρος, 610547/540 то м.) — табиатшинос, ҷуғрофидон, мунаҷҷим ва намояндаи фалсафаи табиати Юнони Қадим, намояндаи дуюми Мактаби Милет, шогирд, рафиқ ва ҳамқавми Фалес.

Космология[вироиш]

Соли 547–546 аввалин рисолаи худ – «Дар бораи табиат»-ро нашр кард. Он масъалаҳои космогония, этиологияи хориқаҳои метереологиро дар бар мегирифт. Дар космология Анаксимандр ақида дорад, ки оламро баъди ба вуҷуд омаданаш як чизи беинтиҳои ҳамаро фарогиранда печонда гирифтааст ва баъди ҳалокаташ онро фурӯ мебарад. Ӯ ҳамчун нахустин мунаҷҷими юнонӣ нақшаи ситораҳо ва аввалин харитаи ҷуғрофиро тартиб дода буд. Ақидаи ӯ оид ба хилқат чунин аст: мавҷудот аз мояе ба вуҷуд омадаанд, ки он махлут аз аносири мухталиф аст; он моя на ранг дораду на шакл, тӯдаест дарҳами номутаноҳӣ ва бекашф, ки саросари фазоро фаро гирифтааст, оғозу анҷом надорад, азалию абадӣ ва ҳама вақт дар зиддият аст (ҳам сард асту ҳам гарм, ҳам хушку ҳам тар, доиман дар ҳолати тағйиру табаддул мебошад). Ба туфайли ҳаракати доимӣ ва тазодҳо шаклҳои конкретии ашё муттасил тағйир меёбад. Аз таъсири сардӣ ва гармӣ унсурҳо ба вуҷуд меоянд: хок сарду оташ гарм аст, об ба сардӣ ва ҳаво ба гармӣ майл мекунад. Олам аз ин чор унсур ба вуҷуд омада, рӯи ҳам ба тартиб қарор гирифтаанд. Анаксимандр дар афкори табиию илмиаш Заминро ҷирми куравӣ пиндоштааст. Ба фикри ӯ, тамоми ситорагон дар асл буданд, вале Офтоб бо мурури замон моеи онҳоро бухор кардааст, Моҳ аз Офтоб нур мегирад. Анаксимандр мӯътақид аст, ки ғайр аз олами моддӣ дигар оламҳо низ вуҷуд доранд. Офтоб, ба фикри Анаксимандр, аз Замин тақр. 20 ё 28 баробар бузургтар аст. Умуман, дар таълимоти Анаксимандр махсусан дар афкори космологиву табиатшиносиаш, унсурҳои диалектика мушоҳида мешаванд.

Эзоҳ[вироиш]

  1. Любкер Ф. Anaximander // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга и др. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 86.
  2. 2.0 2.1 2.2 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 87. — ISBN 978-2-221-06888-5
  3. Ф. И. П. Анаксимандр // Энциклопедический лексиконСПб.: 1835. — Т. 2. — С. 183.
  4. 4.0 4.1 4.2 Анаксимандр // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб.: Брокгауз—Ефрон, 1890. — Т. Iа. — С. 692–693.
  5. 5.0 5.1 Любкер Ф. Anaximenes // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга и др. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 86.

Пайвандҳо[вироиш]

Сарчашма[вироиш]