Буз

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Шаблон:Taxobox conversionШаблон:Taxobox conversionШаблон:Taxobox conversionШаблон:Taxobox conversionШаблон:Taxobox conversion

Шаблон:Taxobox end[[Гурӯҳ:Ҳайвонҳо аз рӯи алифбо]] БУЗ (Сарга hircus), моиз, ҳайвонест хонагии нуфтсум. Бино ба таснифоти зоологи ба гурӯҳи ширхурон (оилаи ковокшохон) мансуо аст. Буз яке аз аввалин ҳайвонҳои хонагист. Аксар олимон Бузҳои ҳозираи вахшии безоаровӣ — позахр (С. aega-gerus), морхур (С. falconeri) ва Бузи мунцаризи «ибтидой» (С. pri^ca)-po ачдоди Бузи хонагӣ мехисобанд. Дар Тоҷикистон 2 намуди Бузи вахшй: нахчир — С. sibirica (дар х,ама но-х,иях,о, ғайр аз водиҳои чануби Тоҷикистон) ва морхур (ц-кухдои Санглох,_ Сарсарак ва Х,азратишох,) во-мехурад. Маълумотҳои бостоншиносӣ оид ба бокимондаҳои ҳайвонот (дар Яримтеппаи шимоли Ирок ва Анови назди Ашхобод), тасвироти руисангии асри санг ва бозёфтҳои аз нохияҳои гуногун пайдокарда шаходат медиханд, ки бузпарварӣ 8 ҳазор сол мукаддам вучуд дошт. Буз нигохубини зиёдеро талаб намекунад ва ба касалиҳои сил, хоришак, нагзак, тоун, трипаносомоз кам гирифтор мешавад. Бинобар ин Буз дар баъзе нохияҳои Африқо ягона ҳайвони хонагӣ аст. Буз нисбат ба дигар чор¬вои хоҷагии қишлок барои дар чарогох парвариш кардан бештар мувофиқ мебошад. Бинобар хуб инкишоф ёфтани аъзои хозима Буз растаниҳои гуногунро хурда, хурокиҳои аз 27 то 64% клетчаткадорро ҳазм мекунад. Вояи хуроки Бузҳои вазни зиндаашон 30— 35 кг бояд 0^90—1,32 воҳиди хурокй, 1,25—1,35 кг модда^ои хушк, 80— 100 кг протеини х;озим, беда, хасбеда, ярмаи ҷуворимакка, хурокиҳои омехта ва ғайраро. дошта бошад. Рамаи Бузро барои нест кардани буттаю паттазори заминкой киштбоб ва каяал-х,о истифода мебаранд. Буз ба шароити гуногуни экологи зуд мутобиқ мешавад ва аз ин ру дар тамоми мамлакатҳои ҷаҳон онро мепарвараяд. Маҳсулоти асосии Буз пашм, гӯшт, ва тибит аст. Буp ҳайвони зудрас мебошад. Тақаҳои нага нигоҳубиншударо дар 5—6-моҳаги ба¬рои гӯшт мекушанд. Вазни зиндаи модабузи болиг 40—60, такааш 60— 65 (баъзан то 105) кг мешавад. Б. 9—10, баъзан то 17 сол умр меби-над. Онро дар хоҷаги 7—9 сол ис¬тифода мекунанд, сина 6а гушт месупоранд. Буз дар 5—8 моҳагӣ кобилияти чуфтшавӣ дорад, вале аз 14— 18-моҳаги барвакттар чуфтй кардани ва бузголаҳояш майдаву логар таваллуд мешаванд. Давраи хамлаш буда, 2 (баъзан 5) бузгола мезоянд. Дар ноҳияҳои чорводори Тоҷикистон Буз тамоми сол дар чарогоҳ парвариш меёбад. Дар чарогоҳ барои зимистонгузаронии чорво ура ме-созанд, ки дар он Б. ва дигар моли майдаро шабона ва рӯзз^ои хунук, ин¬чунин дар х,авои номусоид нигох, ме-доранд. Х,антоми ташкил кардани ра¬ма 300—350 модабуз, 450—500 бузго-ла ва 600—700 таках,ои ахтакардаро чудо мекунанд. Бо мацеади дар фас-ли гарми сол тул гирифтан мода-бузз;оро мо^и нояб. чуфт мекунанд. Агар зимистон барои зоидани Б. ша-роити мусоид мавч,уд бошад, пас мо^ои июнь ва авг. чуфтй кардани модабузз^о равост. Бузголах,ои дек.— янв. зоидашударо бах,орон ба чаро¬гох; баровардан мумкин. Дар су рати хуб парваришу нигох,убин кардани Б. аз он соле 2 ё дар 2 сол 3 маротиба наел гирифтан мумкин аст. Б. сунъй х,ам ч,уфтй карда мешавад. 45 рӯз пеш яз чуфтй кардан, бузгола^оро ч,удо намуда, модабузх,оро аз назо-рати ветеринарию профилактики ме-гузаронанд. Бо мацеади гирифтани наел таках,ои зотии солим ва бокув-ватро истифода мебаранд. Ба такахо 45—60 рӯз к,абл аз дуфтикунӣ хуро-ких,ои сергизо (пояи хушки лубиёи-х,о, хасбеда, силос, сабзӣ, лаблабуи цанд, хуроких,ои омехта — ярмаи ч,у-воримакка, ч,ав, сабус) медих,анд. Вояи хуроки такай вазни зиндааш 60 кг бояд 1,10 вохдщи хурокй, 1,44 кг моддах,ои хушк, 100—110 г про¬теини х,озим дошта бошад. Ба х,ар така 25—30 ва барои таках,ои калон 30—40 cap модабуз ЧУДО мекунанд. Х,ангоми бордоркунии сунъй бо нутфаи 1 така дар 40 рӯз то 500 мода-бузро бордор кардан мумкин. Соли 1937 дар р-ни Ашт дар як мавсими ч,уф-тикунӣ бо нутфаи така^ои рацами 01 ва 04-и зоти ангорӣ 1300—1500 мо-дабузро бордор карда буданд.

Нигаред[вироиш]

Буз
Шаблон:Taxobox image2
Научная классификация
Царство: Шаблон:Taxobox conversion
Тип: Chordata
Класс: Mammalia
Шаблон:Taxobox ordo: Artiodactyla
Семейство: Bovidae
Подсемейство: Caprinae
Род: Capra
Вид: C. aegagrus
Подвид: C. a. hircus
Шаблон:Taxobox sectionНе указано международное название
Вы можете помочь проекту,
поставив latin=название
внутри шаблона taxobox в тексте статьи
Панда Ҷонваршиносӣ Ин мақолаи нопурра аз фанни ҷонваршиносӣ мебошад.
Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.