Говзанбӯр

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Говзанбӯр
Bumblebee 2006.jpg
Табақабандии илмӣ
Номи байнулмилалии илмӣ
Bombus Latreille, 1802
Мутародифот
  • шомили Psithyrus Lepeletier, 1833[1]
  • Agribombus Skorikov, 1938[1]
  • Agrobombus (Adventoribombus) Skorikov, 1922[1]
  • Agrobombus (Laesobombus) Skorikov, 1922[1]
  • Alpigenibombus Skorikov, 1938[1]
  • Alpinibombus Skorikov, 1937[1]
  • Apathus Newman, 1834[1]
  • Bombus (Agrobombus) Vogt, 1911[1]
  • Bombus (Anodontobombus) Krüger, 1917[1]
  • Bombus (Boopobombus) Frison, 1927[1]
  • Medvedev
Зерҷинсҳо
Ареал
тасвир

Говзанбӯр (лот. Bombus), харзанбӯр (форсӣ: خرزنبوریان‎) — сардае ҳашараи пардабол аз тираи занбурҳои Apidae ҳастанд.

Дарозии модинааш 13–28 мм, наринааш 7–24 мм; баданаш бо мӯякҳои зич пӯшида шудааст. Рангаш ало (сиёҳу сафед, зардча ва ғ.). Қариб 300 навъ дошта, дар Авруосиё, Амрикои Шимолӣ, Африқои Шимолӣ дучор меояд. Дар водиҳо ва кӯҳсори Тоҷикистон ду навъи говзанбӯр (B. lucorum ва B. leucurus) маскун аст. Говзанбӯрҳо ба сармо хуб тоб меоранд. Онҳо мушакҳои сарсинаашонро зуд-зуд кашиш дода, баданашонро гарм (то 40°С) мекунанд. Бинобар ин, говзанбӯрҳо субҳи зуд, ки ҳаво сард аст, ба парвоз медароянд ва ғизо ҷамъ меоваранд. Баъзе говзанбӯрҳо ангали ҳашароти дигар мебошанд. Говзанбӯрҳо дар рӯи замин, зери хок, лонаҳои партови хояндагон ва зери бомгӯшаҳо аз алаф, мӯй, шохча ва ғ. лона сохта, гурӯҳ-гурӯҳ (100–200, баъзан 1000-то) зиндагӣ мекунанд. Онҳо аз баҳор то тирамоҳ умр дида, баъд ғайр аз говзанбӯрҳои модинаи насли нав ҳамаашон мемиранд. Занбӯрҳои модина баҳор лона сохта, оилаи нав бунёд менамоянд. Дар соқи пойҳои қафои говзанбӯри модина «сабадча» мавҷуд аст, ки дар он гарди гул ҷамъ мекунад. Говзанбӯр низ мисли занбӯри асал заҳр дорад, вале ҳангоми одамро газидан неши ӯ дар пӯст боқӣ намемонад. Говзанбӯрҳо барои гардолуд кардани юнучқа, себарга ва дигар рустаниҳо аҳаммияти бузург доранд. Говзанбӯр ба Китоби сурхи Тоҷикистон дохил карда шудааст.

Эзоҳ[вироиш]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 BioLib(чех.) Profil taxonu — rod čmelák Bombus Latreille, 1802

Адабиёт[вироиш]

  • Попов В. В. Пчелиные//Ущелье Кондара. М. – Л., 1971;
  • Биологический энциклопедический словарь. М., 1986;
  • Прощалыкин М. Ю., Купянская А. Н. Пчёлы семейства Apidae (Hymenoptera Apoidea), Забайкалья, 2009.

Сарчашма[вироиш]