Гуноҳ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

Гуноҳ – муносибати рӯҳии шахс нисбат ба кирдори ба ҷамъият хавфнок ва оқибати он буда, дар шакли беэҳтиётй ифода меёбад.

Қонуни ҷиноятии Ҷ Т танҳо принсипи гунаҳкории субъективиро эътироф мекунад, ки мувофнқи он шахстанҳо барои кирдори барои ҷамъият хавфнок ва оқибати ҷамъиятии ба вуқӯъ пайвастани он, ки гуноҳи ӯ нисбати он тасдиқ шудааст, ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида мешавад (қ. 2 м. 7 КҶ ҶТ). Танҳо шахсе дар содир кардани ҷиноят гунаҳкор эътироф мешавад, ки ӯ ин кирдорро қасдан ё аз беэҳтиётй содир карда бошад (қ. 1 м. 27 КҶ ҶТ).

Гуноҳ аломати ҳатмии тарафи субъективии ҷиноят буда, бе он таркиби ҷиноят ҷой надорад, яъне гуноҳ заминаи зарурии ҷавобгарии ҷиноятй ва ҷазо мебошад. Аз ҷиҳати психологй (рӯҳй) гуноҳ дорои лаҳзаҳои ақдй ва иродавӣ мебошад. Лаҳзаи ақлии гуноҳ бо мафҳумҳои *‘дарк намудан”-и кирдори барои ҷамъият хавфнок ва “пешбинй” намудани оқибати барои ҷамъият хавфнок, лаҳзаи иродавй бошад, бо “хостан ” ё “нахос т ани” фарорасии оқибати барои ҷамъият хавфнок тавсиф мегарданд. Пешбинй намудани оқибатҳои барои ҷамъият хавфнок онро ифода мекунад, ки гунаҳгор он оқибатҳои барои ҷамъият хавфнокеро, ки дар натиҷаи содир намудани кирдори барои ҷамъият хавфноки ӯ ба вуҷуд меоянд, пешбинй менамояд. Дарк намудани хавфнокии кирдори худ ба ҷиноят онро ифода мекунад, ки шахс ба хусусиятҳои ҳам воқей ва ҳам иҷтимоии кирдори худ сарфаҳм меравад.

Масалан, ҳангоми дуздй шахс дарк менамояд, ки ба таври пинҳонӣ амволи шахси дигарро тасарруф менамояд (тарафи воқеии кирдор), инчунин дарк менамояд, ки бо ин кирдори худ ҳуқуқи моликияти ҷабрдидаро вайрон месозад (мазмуни иҷтимоии кирдор). Таҳлили гуноҳ аз таҳлили мафҳумҳои шакли гуноҳ, мазмуни гуноҳ, дараҷаи гуноҳ таркиб ёфтааст. Г уногунии таносуби ин лаҳзаҳо ҳангоми содир намудани ҷиноят барои ба шаклҳои зерин ҷудо намудани гуноҳ асос мегардад; 1)гуноҳи қасдона; 2)гуноҳи беэҳтиётона. [1]

Нигаред[вироиш]

Манбаъ[вироиш]

  1. Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 130