Жюл Габриэл Верн

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Жюл Габриэл Верн
Жюл Габриэ́л Верн
Félix Nadar 1820-1910 portraits Jules Verne.jpg
Ном ба ҳангоми таваллуд:

фр. Jules Gabriel Verne

Санаи таваллуд:

8 феврал 1828(1828-02-08)[1][2][…]

Зодгоҳ:
Санаи марг:

24 март 1905(1905-03-24)[1][4][…] (77 сол)

Маҳалли марг:
Шаҳрвандӣ (табаият):
Навъи фаъолият:

романнавис, намоишноманавис, шоир, либреттонавис, нависандаи кӯдакон, ҷуғрофиёдон

Солҳои эҷод:

1850—1905

Жанр:

фантастикаи илмӣ, Театр, adventure novel[d], фантастика[d] ва шеър

Забони осор:

фаронсавӣ[1] ва Забони эсперанто

Мукофотҳо:
Имзо:

имзо

Логотипи Викитека Осор дар Викитека
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор
Логотипи Викигуфтовард Гуфтовардҳо дар Викигуфтовард

Жюл Габриэ́л Верн (фр. Jules Gabriel Verne; 1 (08) феврал 1828, Нант, Фаронса1 (24) марти 1905, Алмйен, Фаронса) — нависандаи фаронсавӣ, классик яке аз асосгузорони жанри фантастикаи илмӣ. Азои Ҷаъияти ҷуғрофии Фаронса. Мувофи­қи маълумоти ЮНЕСКО теъдоди асарҳои тарҷу­машудаи Верн баъди асарҳои Агата Кристи аз рӯйи шумора дар ҷаҳон дар ҷойи дуюм меистанд[7].

Зиндагинома[вироиш]

Дар факултаи ҳу­қуқ­шиносии Донишгоҳи Сор­­бонна таҳсил кардааст (1847–51). Таҳти таъсири инқилоби со­ли 1848 (дар Фаронса) ҷо­нибдори ҷум­ҳури­хо­ҳон шуда, ба назарияи сотсиализм та­ваҷ­ҷуҳ зо­ҳир кард. Солҳои 1852–54 дар Театри лирика котиб буд.

Эҷодиёт[вироиш]

Дар ҳамин давра бо нависандаи машҳури фа­рон­савӣ А. Дюма (падар) ши­нос мешавад. Ба корӣ эҷодӣ соли 1843 шурӯъ карда, водевил, мазҳака, либретто ба­рои операҳои мазҳакавӣ менавишт, ки аз ҷиҳати бадеият чандон арзише надоштанд, вале ҳикояҳо, очерку мақо­ла­ҳояш дар мавзӯи табиат­ши­носӣ ҷуғрофия ва повес таш «Зимистонгузаронӣ дар рӯйи яхпора» (1855) та­ваҷҷуҳи хонандагонро бештар ҷалб мекарданд. Баъди нашри нахустроманаш – «Панҷ ҳафта дар кураи ҳавоӣ» (1863) Верн ба таълифи силсилаи бузурги «Саргузаштҳои ғайриодӣ» сар карда, дар тӯли 40 сол соле як ё ду роман, аз қабили «Саёҳат ба маркази Замин» (1864), «Аз Замин ба Моҳ» (1865), «Саёҳат ва сар­гузашт­ҳои капитан Гаттерас» (1866), «Бачаҳои капитан Грант» (1867–68), «Дар атрофи Моҳ» (1869) ва ғ. навишта, ба табъ расондааст. Солҳои 80 асри 19 ба таълифи асарҳое рӯй овард, ки дар онҳо масъалаҳои ҷиддӣ матраҳ гардидаанд (романҳои «Робур–истилогар», 1886; «Ҳукм­рони ҷаҳон», 1904). Верн чунин ме­пиндошт, ки илму техника пеш рафтаанд, вале иҷти­моиёти ҷомеа дар сатҳи паст қарор дорад. Даст­овардҳои илму техникаро набояд ҷи­ноят­пешагон ва бадкирдорон соҳибӣ кунанд (роман­ҳои «Ҷазираи шинокунанда», 1895; «Сар­гузаштҳои ғайри­одии экспедитсияи Барсак», пас аз фавти Верн соли 1914 ба табъ расидааст). Ҳамин тариқ, ба қалами Верн 100 роман тааллуқ дорад, ки аз ҷиҳати мазмуну мундариҷа сар­гузаштӣ-тахайюлӣ ва илмӣ-техникӣ мебошанд. Мувофи­қи маълумоти ЮНЕС КО теъдоди асарҳои тарҷу­машудаи Верн баъди асарҳои Агата Кристи аз рӯйи шумора дар ҷаҳон дар ҷойи дуюм меистанд, ки ба 148 забони дунё, аз ҷумла ба забони тоҷикӣ, тарҷума шудаанд («Бачаҳои капитан Грант», 1939). Верн дар романи «Кладиус Бомбарнак» (1893) оид ба тоҷи­кон маълумот додааст.

Эзоҳ[вироиш]

Адабиёт[вироиш]

  • Собрание сочинений в 6-ти томах, М., 1993.
  • Брандис Е. П. Рядом с Ж. Верном. Л., 1981.

Сарчашма[вироиш]