Лизосомаҳо

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
12)Лизосома

Лизосомаҳо - ҳиссаҳои нисбатан хурди мембранадор буда, шакли лўнда доранд; диаметрашон тақрибан 0,4 мкм буда, бо як мембранаи сеқабата пўшида шудааст. Дар лизосомаҳо кариб 30 ферменти гуногун мавҷуд аст. Онҳо қобилият доранд сафедаҳо кислотаҳои нуклеинат, полисахаридҳо, липидҳо ва дигар моддаҳоро таҷзия кунанд. Бо ёрии ферментҳо таҷзия шудани моддаҳоро лизис меноманд (аз юнонии lysis-таҷзия);бинобар ин, онҳо лизосома ном гирифтаанд. Лизосомаҳо аз ҳисоби сохторҳои маҷмаи Голҷи, ё бевосита аз тўри эндоплазмавӣ ташаккул меёбанд. Лизосомаҳо ба вакуолаҳои пиноситозӣ ва фагоситозӣ наздик шуда, маҳлули худро ба онҳо мерезанд. Ҳамин тавр, яке аз хусусиятҳои хоси лизосомаҳо иштирок дар ҳазми моддаҳои дохилиҳуҷайравӣ аст. Ғайр аз ин, лизосомаҳо метавонанд сохтори ҳуҷайрахои фавтандаро вайрон кунанд, масалан, дар рафти инкишофи ҷанин, модоме, ки ивазшавии бофтаҳои ҷанинӣ ба доимӣ мегузаранд ва ё дар дигар мавридҳо. Табаддулоти сохторие, ки худи ҳуҷайра ба вуҷуд меорад, дар мубодилаи мӯътадили моддаҳои ҳуҷайра аҳамияти калон дорад. Вале то ҳол маълум нест, ки лизосомаҳо маводи дохилиҳуҷайравиро, ки барои маҳв кардан ҷудо шудаанд, чи гуна шинохта мегиранд.


Сарчашма[вироиш]

  • Ченцов Ю. С. Цитология с элементами целлюлярной патологии: Учебное пособие для университетов и медицинских вузов. — 2010. — ISBN 978-5-9986-0013-5
  • Молекулярная биология клетки: в 3-х томах. — 2013. — ISBN 978-5-4344-0112-8
  • Клетки. — 2011. — (Лучший зарубежный учебник). — ISBN 978-5-94774-794-2