Нилс Ҳенрик Абел

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Абел
Абел Нилс Ҳенрик
Niels Henrik Abel.jpg
Таърихи таваллуд: 5 август 1802(1802-08-05)
Зодгоҳ:
Таърихи даргузашт: 6 апрел 1829(1829-04-06)[1][2][3][…] (26 сол)
Маҳалли даргузашт:
Кишвар:
Фазои илмӣ: риёзӣ
Ҷойҳои кор:
Алма-матер:
Ҷоизаҳо:
Имзо: Имзо
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

Абел (Абел Нилс Ҳенрик норвегӣ: Niels Henrik Abel ; 8 августи 1802 - 6 апрели 1829, Флоранд наздикии, Арендал) — математики машҳури норвегиявӣ.

Зиндагинома[вироиш]

Соли 1821 Абел ба Донишгоҳи Осло дохил шуда, соли 1822 дараҷаи илмии номзади фалсафаро соҳиб мегардад. Зимистони 1822 – 23 Абел ба донишгоҳ аввалин кори илмии назаррасеро пешниҳод мекунад, ки он ба интегронидани муодилаҳои дифференсиалӣ бахшида шуда буд.

Кор ва фаъолият[вироиш]

Соли 1823 Абел яке аз масъалаҳои қадима: дар ҳолати умумӣ (дар радикалҳо) ҳал надоштани муодилаҳои дараҷаи 5-ро бомуваффақият исбот кард. Солҳои 1825 – 26 Абел ба Берлин сафар кард ва ҳамроҳи К. Г. Якоби дар пешрафти назарияи функсияҳои эллиптикӣ корҳои назаррасеро анҷом дод. Абел исбот намуд, ки муодилаҳои дараҷаашон аз 4 боло, дар ҳолати умумӣ, дар радикалҳо ҳал надоранд.

Фаъолияти илмӣ[вироиш]

Абел яке аз асосгузорони назарияи функсияҳои эллипсӣ мебошад. Барои тадқиқоти илмиаш дар соҳаи функсияҳои абелӣ сазовори мукофоти Академияи Париж гардидааст. Соли 1828 Абел узви ҷамъияти илмии шоҳии Норвегия интихоб шуда, тадқиқоташро оид ба функсияҳои эллиптикӣ вусъат медиҳад. Куллиёти асарҳояшро соли 1839 устодаш Холмбоэ чоп мекунад. Ба шарафи ӯ дар Моҳ номи танӯрае гузошта шудааст (танӯраи Абел). Соли 2002 ҳукумати Норвегия ба шарафи 200-солагиаш Мукофоти ба номи Абелро дар соҳаи математика таъсис дод. Дар шаҳри Осло ҳайкалаш гузошта шудааст.

Ҷоизаҳо[вироиш]

Корманди шоистаи Тоҷикистон (соли 2002)

Эзоҳ[вироиш]

  1. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform — 2011.
  2. Ѳ. И. П. Абель (рус.) // Энциклопедический лексиконСПб.: 1835. — Т. 1. — С. 27—28.
  3. Архив по истории математики Мактьютор
  4. 4.0 4.1 Norsk biografisk leksikon (бук.)Kunnskapsforlaget.
  5. Froland sokneprestkontor, Ministerialbok 1827-1844 — С. 181.

Адабиёт[вироиш]

  • Оре О., Замечательный математик Нильс Хенрик Абель, М., 1961.

Сарчашма[вироиш]