Пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

Пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ — равандҳои парокандагии системавӣ дар сохтори иҷтимоӣ, хоҷагии халқ, соҳаи иҷтимоӣ ва сиёсии Иттиҳоди Шӯравӣ, ки боиси қатъ гардидани мавҷудияти он дар 26 декабри соли 1991 гардид. Раванди пошхӯри дар нимаи дуюми солҳои 80-ум бо қабули Бозсозӣ (Перестройка) оғоз ёфт; алалхусус, дар хоҳиши ҷумҳуриҳои иттифоқӣ ба истиқлолияти бештари давлатӣ ва иқтисодӣ аз маркази иттифоқӣ ("Паради соҳибихтиёрӣ") зоҳир шуд ва бо имзои созишномаҳои Беловежская дар рӯзи 8 декабр ва Эъломияи Алма-Ато дар рӯзи 21 декабр, таъсиси иттиҳоди конфедералии ҷумҳуриҳои собиқи шӯравӣ, Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, бо илова намудани салоҳиятҳои Президенти ИҶШС Михаил Горбачёв дар 25 декабр ва қабули эъломия дар бораи қатъи мавҷудияти СССР аз ҷониби Шӯрои Ҷумҳурияҳои Шӯрои Олии ИҶШС 26 декабри 1991 ба поён расид. Бо пошхӯрии Шӯравӣ 15 давлати собиқи иттифоқӣ ва якчанд кишварҳои эътирофнашуда соҳиби мустақилият гардиданд.

Сохтори давлатӣ ва сиёсии ИШ[вироиш]

Харитаи маъмурии ИҶШС дар соли 1989


Дар соли 1922, Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сотсиалистӣ дар замони таъсисаш як сохтори бисёрмиллатӣ, муҳити бисёрҳурфа буд ва қисми зиёди қаламрави Империяи Русияро мерос гирифт (дар солҳои 1917-1921 Финландия ва Лаҳистон истиқлолият ба даст оварданд ва соҳибихтиёрии Литва, Латвия, Эстония ва Тува эълон шуданд, баъзе қаламравҳои собиқ Империяи Русия дар солҳои ҷанг ва пас аз ҷангӣ (1939-1946) ҳамроҳ шуданд: Украинаи Ғарбӣ ва Беларуси Ғарбӣ, Балтика, Бессарабия ва Буковинаи Шимолӣ, Ҷумҳурии Тува, Украинаи Закарпатия, инчунин як қатор дигар қаламравҳо).

Эзоҳ[вироиш]