Президенти Булғористон

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Президенти Булғористон
Румен Радев
Ишғоли вазифа
Румен Радев
Шакли мухотаб Excellency[d]
Иқомати расмӣ Q20500519?
Муҳлати салоҳият 5 сол
Пайдошавии вазифа 3 апрел 1990
Сайт president.bg
Посбонон дар даромадгоҳи қароргоҳи Президенти Булғористон

Президенти Булғористон — сардори давлат ва фармондеҳи олии Қувваҳои Мусаллаҳи Булғористон. Вай ягонагии миллатро ифода мекунад ва Ҷумҳурии Булғористонро дар муносибатҳои байналмилалӣ намояндагӣ мекунад. Президенти интихобшуда дар интихоботи умумимиллӣ, баробар ва овоздоҳии пинҳон, ба муҳлати то 5 сол муайян мешавад. Вазифаҳо ва салоҳиятҳои президентро боби чоруми Конститутсияи Булғористон муайян мекунад. Мутобиқати конститутсионии фармонҳо ва дигар санадҳои Президентро Суди конститутсионии Ҷумҳурии Булғористон муайян мекунад.

Дар солҳои 1990-1992 ин вазифа ( Раис (президент) дар Булғористон ).ном дошт.

Аз 22 январи соли 2017 Президенти кунунии Булғористон Румен Радев мебошад.

Шахсоне оварда мешаванд, ки баъд аз барҳам додани подшоҳӣ дар соли 1946, дар Булғористон сарвари давлат буданд.

Ваколат[вироиш | вироиши манбаъ]

Президенти Булғористон ҳаққи вето кардани қарорҳои Маҷлиси Миллиро дорад ва қарорҳо танҳо пас аз имзои ӯ эътиборнок дониста мешаванд. Лекин, президент ҳақ дорад, ки ҳар як қарори парлумонро на бештар аз се маротиба рад кунад. Агар маҷлиси халқӣ бори чорум пай дар пай ҳамон як қарорро қабул кунад, сарфи назар аз фикри президент, эътиборнок ҳисобида мешавад.

Хадамоти Миллии Иттилоъ ба Президент тобеъ аст.

Ҷумҳурии Булғористон (1946-1990)[вироиш | вироиши манбаъ]

Дар солҳои 1946-1990 номи расмии Булғористон Ҷумҳурии Халқии Булғория буд ва қудрат дар ин кишвар воқеан ба Ҳизби коммунисти Булғория тааллуқ дошт, ки ба ташкилоти ҷамъиятӣ ва сиёсии Фронти Ватанӣ сарварӣ мекард. Сардори расмии давлат Раиси Президиуми Маҷлиси Халқӣ (то соли 1971) ва Раиси Шӯрои давлатӣ (пас аз соли 1971) — роҳбари мақомоти иҷроияи дастаҷамъӣ, ки вазифаҳои президентиро иҷро мекард; дар асл бошад, кишварро Котиби Генералии КМ ҲКБ роҳбарӣ мекард.

Раёсати муваққатии Ҷумҳурии Халқӣ[вироиш | вироиши манбаъ]

Рақам Аксҳо Ном Оғози ваколат Анҷоми ваколат Ҳизб Эзоҳ
Раиси раёсати муваққатӣ
1 V.kolarov.jpg Васил Петров Коларов (1877-1950)

(болг. Васил Петров Коларов)
15 сентябри 1946 9 декабри 1947 Ҳизби коргарии Булғористон (коммунистҳо) [1]

Раисони Президиуми Маҷлиси Миллӣ[вироиш | вироиши манбаъ]

Рақам Аксҳо Ном, солҳои ҳаёт Оғози ваколат Анҷоми ваколат Ҳизб
Раисони Президиуми Маҷлиси Миллӣ
2 Bundesarchiv Bild 183-S99287, Berlin, III. SED-Parteitag, Rede Mintscho Neitschev cropped.jpg Минчо Колев Нейчев
(1887-1956)
(болг. Минчо Колев Нейчев)
9 декабри 1947 16 январи 1950 Ҳизби коргарии Булғористон (коммунистҳо)
→ Ҳизби коммунистии Булғористон [2]
16 январи 1950 27 майи 1950 Ҳизби коммунистии Булғористон
3 Silver - replace this image male.svg Георги Пирванов Дамянов
(1892-1958)
(болг. Георги Първанов Дамянов)
27 майи 1950 13 январи 1954
13 январи 1954 12 январи 1958
12 январи 1958 27 ноябри 1958 [3]
и.в.[4] Georgi Kulishev portrait.jpg Георги Кулишев Гугов
(1885-1974)
(болг. Георги Кулишев Гугов)

27 ноябри 1958

30 ноябри 1958

мустаъқил
и.в.[4] Silver - replace this image male.svg Николай Георгиев Иванов
(1906-1988)
(болг. Николай Георгиев Иванов0
Иттифоқи халқии кишоварзии Булғористон
4 Silver - replace this image male.svg Димитр Ганев Вербанов
(1898-1964)
(болг.
Димитр Ганев Варбанов)
30 ноябри 1958 14 марти 1962 Ҳизби коммунистии Булғористон
14 марти 1962 20 апрели 1964 [3]
и.в.[4] Georgi Kulishev portrait.jpg
Георги Кулишев Гугов
(1885-1974)
(болг. Георги Кулишев Гугов)

20 апрели 1964

23 апрели 1964

мустаъқил
и.в.[4] Silver - replace this image male.svg Николай Георгиев Иванов
(1906-1988)
(болг. Николай Георгиев Иванов)
Иттифоқи халқии кишоварзии Булғористон
5 Акс:Georgi Traykov.jpg Георгий Трайков Гировский
(1998-1975)
(болг.
Георгий Трайков Гировский)
23 апрели 1964 10 марти 1966
10 марти 1966 6 июли 1971

Раисҳои Шӯрои давлатӣ[вироиш | вироиши манбаъ]

Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Халқии Булғористон аз 9 июли соли 1971 то 10 апрели 1990 як мақоми доимии ҳокимияти давлатӣ дар кишвар буд.

Қарори таъсиси Шӯрои давлатӣ дар пленуми Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунистии Булғористон дар соли 1968 қабул карда шуд. Ин қарор дар Конститутсия нави кишвар 18 майи соли 1971 эътибор пайдо кардааст. Муваққатан, пеш аз интихоби Шӯрои давлатӣ, вазифаҳои конститутсионии онро собиқ ҳайати Президиуми Маҷлиси Халқии ҶХБ иҷро мекард. Аввалин ҳайати Шӯрои давлатӣ 9 июля 1971 дар ҷаласаи якуми Маҷлиси халқӣ, ки мутобиқи конститутсияи нави ҶХБ интихоб шудааст, ташкил ёфта буд.

Раиси Шӯрои Давлатӣ, тибқи анъана, Котиби Генералии КМ ҲКБ ва муовини аввал котиб (роҳбари олии) Иттифоқи халқии кишоварзии Булғористон буданд.

Рақам Аксҳо Ном Оғози ваколатҳо Анҷоми ваколатҳо Интиқол
Президентҳои Шӯрои давлатӣ
6 Bundesarchiv Bild 183-B0115-0010-066, Berlin, VI. SED-Parteitag, Warnke, Shiwkow - Zhivkov.jpg Тодор Христов Живков (1911-1998)
(болг.
Тодор Христов Живков)
9 июли 1971 16 июни 1976 Ҳизби Коммунистии Булғористон
16 июни 1976 18 июни 1981
18 июни 1981 18 июни 1986
18 июни 1986 17 ноябри 1989
7



Petar Mladenov 1978 (cropped).jpg Петр Тошев Младенов (1936-2000)
(болг.
Пётр Тошев Младенов)
17 ноябри 1989 3 апрели 1990

Раиси (президенти) ҶХБ[вироиш | вироиши манбаъ]

3 апрели соли 1990 дар асоси созише, ки ҳукумат ва мухолифин  ба даст оварданд, ба Конститутсия тағирот ворид гардид,  Шӯрои Давлатӣ барҳам дода шуд ва институти Раис (Президент) ворид карда шуд. Худи ҳамон рӯз, дар овоздиҳӣ, ки дар Маҷлиси халқӣ баргузор шуд. Ба  вазифаи Раис Петр Тошев Младенов интихоб шуд. Ғайр аз он, худи ҳамон рӯз Ҳизби коммунистии Булғористон бо сардории ӯ Ҳизби сотсиалистии Булғория ном гирифт ва платформаи сотсиал-демократиро қабул кард (пас аз раъйпурсии умумии ҳизбӣ, ки моҳи март баргузор шуд) (.

Аммо, аллакай 6 июля 1990, пас аз эътирозҳои оммавӣ, Петр Младенов маҷбур шуд, ки истеъфо диҳад. 10 июли 1990 ба кор шурӯъ кард (барои қабули конститутсияи нав даъват карда шуда буд). Раиси Иттифоки қувваҳои демократӣ Желю Митев Желев Раис (президент) интихоб шуд.

15 ноябри соли 1990 номгузории нави кишвар — Ҷумҳурии Булғористон (болг. Република България) қабул шуд.

Рақам Аксҳо Ном Оғози ваколатҳо Анҷоми ваколатҳо Интиқол Интихобот
Раисҳо (президентҳо)
7



Petar Mladenov 1978 (cropped).jpg Петр Тошев Младенов (1936-2000)
(болг.
Пётр Тошев Младенов)
3 апрели 1990 6 июли 1990 Ҳизби сотсиалистии Булғория апрели соли 1990
и.в. Stanko Todorov.jpg Станко Тодоров Георгиев (Станко Тодоров) (1920-1996)
(болг. Станко Тодоров Георгиев)
6 июли 1990 17 июли 1990
и.в Silver - replace this image male.svg Николай Тодоров Тодоров (1921-2003)
(болг. Николай Тодоров Тодоров)
17 июли 1990 1 августи 1990 мустаъқил
8 Zhelyu-Zhelev-20090423.jpg Желли Митев Желев (1935-2015)
(болг. Желли Митев Желев)
1 августи 1990 15 ноябри 1990 Иттиҳоди нерӯҳои демократӣ

Ҷумҳурии Булғористон (аз соли 1990)[вироиш | вироиши манбаъ]

15 ноябри соли 1990 номгузории нави кишвар — Ҷумҳурии Булғористон (болг. Република България) қабул шуд.

Бо қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Булғористон 12 июли соли 1991, вазифаи Раис (президент) ба вазифаи Президенти Булғористон иваз карда шуд ( болг. Президент на България). Дарвоқеъ, тағйирот 22 январи соли 1992 пас аз интихоби президент дар аввалин интихоботи миллӣ, ки дар ду давра 12 ва 19 январи соли 1992 баргузор шуда буданд, сурат гирифт.

Рақам Аксҳо Ном Оғози ваколатҳо Анҷоми ваколатҳо Интиқол Интихобот
Раис (Президент)
8 Zhelyu-Zhelev-20090423.jpg Желли Митев Желев (1935-2015)
(болг. Желли Митев Желев)
15 ноябри 1990 [5] 22 январи 1992 Иттиҳоди нерӯҳои демократӣ
Президент
8
(II)
Zhelyu-Zhelev-20090423.jpg Желли Митев Желев (1935-2015)
(болг. Желли Митев Желев)
22 январи 1992 22 январи 1997 Иттиҳоди нерӯҳои демократӣ 1992
9 Flickr - europeanpeoplesparty - EPP Congress Rome 2006 (48) (cropped).jpg Петр Стефанов Стоянов (1952—) (болг. Петр Стефанов Стоянов) 22 январи 1997 22 январи 2002 1996
10 Georgi S. Parvanov.jpg Георгий Седефчов Парванов (1957-) (болг. Георгий Седефчов Парванов) 22 январи 2002 22 январи 2012 Ҳизби сотсиалистии Булғория 2001



2006
11 Rosen Plevneliev October 2012.jpg Розен Асенов Плевнелиев (1964—)
(болг. Розен Асенов Плевнелиев)
22 январи 2012 22 январи 2017 Шаҳрвандон барои рушди аврупоии Булғористон 2011
12 Bulgarian President Rumen Radev (24778492137).jpg Румен Георгиев Радев
(1963—)
(болг. Румен Георгиев Радев)
22 январи 2017 амалкунанда мустаъқил 2016

Инчунин нигаред[вироиш | вироиши манбаъ]

Пайвандҳо[вироиш | вироиши манбаъ]

Эзоҳ[вироиш | вироиши манбаъ]

  1. Vasil Kolarov(фр.). Marxistischen Internetarchiv. 15 сентябри 2012 санҷида шуд.
  2. Ҳизби коргарии Булғористон (коммунистҳо)
    → Ҳизби коммунистии Булғористон иваз гардидани номгузории ҳизб бо қарори анҷумани V ҳизб (18 то 25 декабри 1948 дар ш. София).
  3. 3.0 3.1 Дар вазифаи Раиси Президиуми ШХ ҶХБ вафот кардааст.
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 И. в. Раиси Президиуми ШХ ҶХБ ҳамчун ноиб.
  5. Иваз гардидани номгузории давлат ба "Ҷумҳурии Булғористон".