Руал Амундсен

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Руал Амундсен
норвегӣ: Roald Amundsen
Сурат
Навъи фаъолият:

гардишгар, нависанда, дарёнавард, researcher, polar explorer, халабон

Таърихи таваллуд:

16 июл 1872(1872-07-16)[1][2][…]

Зодгоҳ:
Кишвар:
Таърихи даргузашт:

предп. 18 июн 1928(1928-06-18)[1][6][…] (55 сол)

Маҳалли марг:
Падар:

Jens Amundsen[d]

Ҷоизаҳо:
Соядаст:

Roald Amundsen signature.jpg

Commons-logo.svg Руал Амундсен дар Викианбор

Ру́аль Э́нгелбрегт Гра́внинг А́мундсен (норвегӣ: Roald Engelbregt Gravning Amundsen; 16 июли 1872 — 18 июни 1928) — қутбнавард ва тадқиқотчии норвежӣ.

Саёҳатҳо[вироиш]

Бори аввал (1903—1906) дар киштии «Йоа» ба воситаи гузаргоҳи Шим. Ғарбӣ аз Гренландия ба Аляска шино кард. Дар давоми ду сол дар ҷазираи Кинг-Вилями Арктикии Канада тадқиқоти муҳими геомагнитӣ гузаронд. Руал Амундсен соли 1904 дар нимҷаз. Бутия-Феликс Қутби магнитии шимолиро омӯхт ва аввалин шуда қариб 100 ҷазираи атрофи онро ба харита дохил кард. Соли 1911 бо киштии «Фрам» ба экспедитсияи антарктикӣ баромад; 14 — 16 декабр, 1 моҳ пеш аз экспедитсияи тадқиқотчии англис Р. Скотт ба Қутби Ҷанубӣ расид ва дар бозгашт қаторкӯҳи Маликаи Муд (баландиаш 4500 м)-ро кашф намуд. Баъди аз Антарктика баргаштан Руал Амундсен дрейфи Ф. Нансенро такрор карданӣ шуда, с-ҳои 1918 — 20 бо киштии «Мод» аз Норвегия қад-қади материки Евроосиё то гул. Беринг шино кард. Соли 1926 ба якумин парвози трансарктикии Шписберген — Қутби Шимолӣ — Аляска (ба тавассути дирижабли «Норвегия») роҳбарӣ намуд.

Соли 1928 ҳангоми ҷустуҷӯи экспедитсияи италиявии У. Нобиле дар Арктика ҳалок гардид.

Асарҳо[вироиш]

Руал Амундсен дар бораи саёҳатҳои худ якчанд асар навиштааст: «Парвоз аз болои Уқёнуси Яхбаста» (1927, бо ҳамроҳии Л. Элсварт таълиф шудааст), «Экспедитсия дар киштии „Мод“ қад-қади соҳилҳои шимолии Осиё» (1929), «Қутби Ҷанубӣ» (1937). Асарҳои мунтахаб (5 ҷилд, 1936 — 39) ва «Ҳаёти ман» (1959) ба забони русӣ тарҷума шудаанд. Баҳр дар наздикии Антарктида, кӯҳ ва пойгоҳи қутбии америкоӣ (Амундсен — Скотт), инчунин халиҷ дар Уқёнуси Яхбастаи Шимолӣ ба номи Амундсен гузошта шудаанд.

Эзоҳ[вироиш]

  1. 1.0 1.1 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118502670 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 83. — ISBN 978-2-221-06888-5
  3. 3.0 3.1 SNAC — 2010.
  4. http://www.nytimes.com/2014/11/06/fashion/watches-travel-exploration.html
  5. http://www.bbc.co.uk/news/mobile/magazine-16963280
  6. идентификатор BNF: платформа открытых данных — 2011.
  7. 7.0 7.1 http://www.thefamouspeople.com/july-16th.php

Сарчашма[вироиш]